Ανοίγει ο δρόμος για ευρεία χρήση του στη βιομηχανία τροφίμων και των συμπληρωμάτων διατροφής
Λίγες ουσίες έχουν αποκτήσει τόσο χαρακτηριστική φήμη στην επιστημονική κοινότητα της διατροφής όσο το Ν-ακετυλνευραμινικό οξύ, γνωστό με το ακρωνύμιο NANA ή ως σιαλικό οξύ. Το Εθνικό Υγειονομικό Συμβούλιο της Κίνας (NHC) ανακοίνωσε την ένταξή του στον κατάλογο Νέων Πρώτων Υλών Τροφίμων, μετά την αξιολόγηση μιας νέας μεθόδου παραγωγής που χρησιμοποιεί γλυκόζη ως πρώτη ύλη μέσω μικροβιακής ζύμωσης και πολλαπλών σταδίων επεξεργασίαςl Η απόφαση αυτή δεν είναι απλώς μια διοικητική πράξη. Αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη βιομηχανική και επιστημονική εστίαση σε μια ουσία που για χρόνια συγκέντρωνε ερευνητικό ενδιαφέρον, χωρίς να έχει βρει τον δρόμο προς τη μαζική παραγωγή τροφίμων.
Η νέα μέθοδος χρησιμοποιεί ως στέλεχος ζύμωσης το Escherichia coli SA12, που προέρχεται από το Escherichia coli MG1655, με δότρια στελέχη Escherichia coli και Campylobacter jejuni, ενώ η παραγωγή ολοκληρώνεται μέσω ζύμωσης, αποστείρωσης, διήθησης, κατεργασίας και άλλων σταδίων επεξεργασίας. Το κρίσιμο σημείο της ρυθμιστικής εγκρίσεως είναι ότι η ουσία κρίθηκε ουσιαστικά ισοδύναμη με το ήδη εγκεκριμένο Ν-ακετυλνευραμινικό οξύ, γεγονός που επιτάχυνε σημαντικά τη διαδικασία αξιολόγησης. Αυτή η «ουσιαστική ισοδυναμία» σημαίνει ότι η νέα παραγωγική οδός μέσω ζύμωσης θεωρείται εξίσου ασφαλής και λειτουργικά πανομοιότυπη με τις ήδη αδειοδοτημένες πηγές.
Η επιστήμη πίσω από το «χρυσό του εγκεφάλου»
Το NANA είναι η πιο διαδεδομένη μορφή σιαλικού οξέος στον ανθρώπινο οργανισμό και απαντάται κυρίως στη μορφή γλυκοπρωτεΐνης και γλυκολιπιδίων της κυτταρικής μεμβράνης και βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό και στο πρωτόγαλα, ενώ απαντάται ευρέως στη φύση, ιδιαίτερα στη φωλιά πουλιών, στο γάλα και στα αυγά. Ο εγκέφαλος είναι το όργανο με την υψηλότερη συγκέντρωσή του στον οργανισμό, γεγονός που εξηγεί γιατί η επιστημονική κοινότητα το έχει χαρακτηρίσει ανεπίσημα ως «χρυσό του εγκεφάλου». Η σημασία του για την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος είναι τεκμηριωμένη από δεκαετίες έρευνας. Η επιστημονική έρευνα αναδεικνύει διαχρονικά τον ρόλο του στην υποστήριξη της μάθησης και της μνήμης, ιδιαίτερα κατά τα κρίσιμα αναπτυξιακά στάδια. Για τα βρέφη, η επαρκής πρόσληψη σιαλικού οξέος είναι καθοριστική για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και την ωρίμανση των νοητικών λειτουργιών. Αυτή ακριβώς είναι η αιτία για την οποία το NANA προστίθεται εδώ και χρόνια σε βρεφικά γάλατα σε αρκετές αγορές, με στόχο να προσεγγίσει τη σύνθεση του μητρικού γάλακτος.
Για τους ενήλικες, το επιστημονικό ενδιαφέρον κινείται γύρω από τον ρόλο του NANA στη συναπτική πλαστικότητα και τη νευρική μετάδοση. Ως βασικό συστατικό των γαγγλιοσιδίων, δηλαδή γλυκολιπιδίων που βρίσκονται σε υψηλές συγκεντρώσεις στον νευρικό ιστό, το NANA επηρεάζει την επικοινωνία μεταξύ νευρώνων. Στο περιοδικό Nature Communications έχει δημοσιευτεί έρευνα που διερευνά τη σχέση του με τη γνωστική έκπτωση σε μοντέλα νόσου Alzheimer, αν και οι μηχανισμοί παραμένουν υπό διερεύνηση και δεν έχουν μεταφραστεί σε κλινικές συστάσεις για τον άνθρωπο. Πέρα από τον εγκέφαλο, το σιαλικό οξύ μπορεί να εξουδετερώσει τις επιβλαβείς ελεύθερες ρίζες, να καθυστερήσει τη γήρανση των κυττάρων και να αποτρέψει την οξειδωτική βλάβη στον οργανισμό, ενώ παράλληλα μπορεί να ρυθμίσει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, να βελτιώσει την αντίσταση σε ασθένειες και να μειώσει τον κίνδυνο μόλυνσης. Η ουσία χρησιμοποιείται επίσης ως πρόδρομος στη σύνθεση αντιιικών φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένης της οσελταμιβίρης, του ευρέως γνωστού φαρμάκου κατά της γρίπης.
Φωτογραφία Shutterstock
