Το ελενολικό οξύ που υπάρχει στις επιτραπέζιες ελιές μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια βάρους και σε μείωση των επιπέδων σακχάρου όπως έδειξαν πειράματα σε πειραματόζωα.
Τα ευρήματα από μια νέα μελέτη σε ποντίκια υποδηλώνουν ότι το ελενολικό οξύ, μια φυσική ένωση που βρίσκεται στις επιτραπέζιες ελιές, μπορεί να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και να προωθήσει την απώλεια βάρους. Η έρευνα θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για την ανάπτυξη ασφαλών και φθηνών φυσικών προϊόντων για τη διαχείριση της παχυσαρκίας και του διαβήτη τύπου 2 στους ανθρώπους.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μετά από μόλις μία εβδομάδα, τα παχύσαρκα ποντίκια με διαβήτη στα οποία χορηγήθηκε ελενολικό οξύ από το στόμα ζύγιζαν σημαντικά λιγότερο και εμφάνισαν καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου (γλυκόζης) στο αίμα από ό,τι πριν από τη θεραπεία και σε σύγκριση με τα παχύσαρκα ποντίκια ελέγχου που δεν έλαβαν ελενολικό οξύ. Το αποτέλεσμα μείωσης της γλυκόζης ήταν συγκρίσιμο με αυτό του ενέσιμου διαβητικού φαρμάκου λιραγλουτίδη και καλύτερο από τη μετφορμίνη, ένα από τα πιο κοινά από του στόματος φάρμακα για τον διαβήτη τύπου 2.
Ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας Dongmin Liu, PhD, καθηγητής στο Τμήμα Ανθρώπινης Διατροφής, Τροφίμων και Άσκηση στο Virginia Tech δήλωσε πως «Τα διαθέσιμα φάρμακα για την παχυσαρκία είναι αναποτελεσματικά στη διατήρηση της απώλειας βάρους, είναι ακριβά και/ή ενέχουν πιθανούς μακροπρόθεσμους κινδύνους για την ασφάλεια. Στόχος μας ήταν να αναπτύξουμε ασφαλέστερους, φθηνότερους και πιο βολικούς παράγοντες πολλαπλής στόχευσης που μπορούν να αποτρέψουν την εμφάνιση μεταβολικών διαταραχών και διαβήτη τύπου 2».
Η ερευνητική ομάδα του Liu εστιάζει στην ανακάλυψη βιοδραστικών ενώσεων από φυσικά προϊόντα για τη διαχείριση του διαβήτη. Προηγουμένως, αναζήτησαν συγκεκριμένους μοριακούς στόχους για φυσικές ενώσεις σε μέρη του σώματος που βοηθούν ενεργά στη ρύθμιση του μεταβολισμού, όπως το πάγκρεας, οι μύες, οι λιπώδεις ιστοί και το συκώτι. Ωστόσο, δεδομένου ότι τα φυσικά προϊόντα έχουν συνήθως κακή βιοδιαθεσιμότητα, αποφάσισαν να δουν αν θα μπορούσαν να στοχεύσουν την έκκριση μεταβολικής ορμόνης στο έντερο για να ρυθμίσουν έμμεσα τη μεταβολική λειτουργία.
Για τη νέα εργασία, οι ερευνητές ξεκίνησαν με τον εντοπισμό φυσικών ενώσεων που δρουν στα L-κύτταρα, τα οποία περιέχουν δύο μεταβολικές ορμόνες που απελευθερώνονται κατά τη διάρκεια ενός γεύματος. Αυτές οι ορμόνες, που ονομάζονται GLP-1 και PYY, συνεργάζονται για να προάγουν τον κορεσμό και να αποτρέψουν την υπερκατανάλωση τροφής, ενώ παράλληλα ελέγχουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και τον μεταβολισμό. Η διαδικασία ελέγχου αποκάλυψε ότι το ελενολικό οξύ, το οποίο βρίσκεται στις ώριμες ελιές και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, μπορεί να προκαλέσει την απελευθέρωση αυτών των ορμονών στο έντερο. Κατάφεραν να φτιάξουν ελενολικό οξύ διασπώντας την πρόδρομη ουσία ελευρωπεΐνη, η οποία είναι λιγότερο δαπανηρή από την εξαγωγή του απευθείας από τις ελιές.
Δοκιμές της ένωσης σε παχύσαρκα ποντίκια με διαβήτη αποκάλυψαν ότι τα ποντίκια που έλαβαν ελενολικό οξύ από το στόμα παρουσίασαν σημαντικές βελτιώσεις στη μεταβολική τους υγεία σε σύγκριση με τα παχύσαρκα ποντίκια ελέγχου. Μετά από τέσσερις έως πέντε εβδομάδες θεραπείας, τα ποντίκια εμφάνισαν μείωση κατά 10,7% στην παχυσαρκία, καθώς και στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και στην ευαισθησία στην ινσουλίνη, που ήταν συγκρίσιμα με εκείνα των υγιών άπαχων ποντικών. Το ελενολικό οξύ μείωσε επίσης σημαντικά την πρόσληψη τροφής .
«Συνολικά, η μελέτη έδειξε ότι το ελενολικό οξύ από τις ελιές έχει πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα στην απελευθέρωση ορμονών και στη μεταβολική υγεία, ιδιαίτερα σε παχύσαρκες και διαβητικές καταστάσεις», είπε ο Liu. «Η ένωση φαίνεται να μιμείται τις φυσιολογικές συνθήκες του φαγητού για να προωθήσει άμεσα την έκκριση μεταβολικής ορμόνης του εντέρου, η οποία βοηθά στη ρύθμιση της ενεργειακής ισορροπίας και της μεταβολικής υγείας».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η συγκέντρωση ελενολικού οξέος στο ελαιόλαδο ή τις ελιές είναι πολύ χαμηλή, επομένως τα οφέλη που φαίνονται σε αυτή τη μελέτη πιθανότατα δεν θα αποκομιστούν μόνο από τα προϊόντα ελιάς.
Η ερευνητική ομάδα εργάζεται τώρα για να κατανοήσει πώς αυτή η ένωση δημιουργεί μεταβολικά οφέλη αναλύοντας το ταξίδι της στο σώμα για να ανακαλύψει πώς απορροφάται, κατανέμεται, μεταβολίζεται και εκκρίνεται. Αυτό θα αποκαλύψει επίσης πληροφορίες σχετικά με την ασφάλειά του για μελλοντικές κλινικές δοκιμές.
