Τα μάτια μας κρύβουν μια εκπληκτική ιστορία
Το ανθρώπινο μάτι, όπως το γνωρίζουμε σήμερα, είναι το αποτέλεσμα ενός εκπληκτικού εξελικτικού ταξιδιού που ξεκίνησε πριν από περίπου 600 εκατομμύρια χρόνια από έναν αρχαίο σκουληκοειδή πρόγονο. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, τα μάτια των σπονδυλωτών εξελίχθηκαν από μια μεσαία, μονοφθαλμική δομή φωτός, που εξυπηρετούσε πρωτίστως την αντίληψη της ημέρας και της νύχτας καθώς και του πάνω και κάτω.
Οι ερευνητές μελέτησαν 36 κύριες ομάδες ζώων, καλύπτοντας σχεδόν όλα τα αμφοτερόπλευρα ζώα (ζώα των οποίων το σώμα μπορεί να χωριστεί σε δύο σχεδόν συμμετρικά μισά, το αριστερό και το δεξί, κατά μήκος ενός άξονα), και ανακάλυψαν ότι τα φωτοευαίσθητα κύτταρα βρίσκονται πάντα σε δύο θέσεις: ζεύγη στο πλάι του προσώπου και στη μέση της κεφαλής πάνω από τον εγκέφαλο. Τα ζεύγη κύτταρα χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της κίνησης, ενώ τα μεσαία φωτεινά κύτταρα λειτουργούν για την αντίληψη του φωτός και του σκοταδιού, καθώς και της κατεύθυνσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμφιαλωμένο νερό: Νέα καταγγελία κατά γνωστής μάρκας για διαφήμιση με ψευδείς ισχυρισμούς για την υγεία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται 7 διαφορετικά έτοιμα γεύματα από μεγάλο σούπερ μάρκετ λόγω επικίνδυνου βακτηρίου
Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο αρχαίος αυτός σκουληκοειδής πρόγονος των σπονδυλωτών έχασε τα ζεύγη των πλευρικών ματιών όταν υιοθέτησε έναν σχεδόν ακίνητο τρόπο ζωής, ζώντας στο βυθό της θάλασσας και τρέφοντας από φίλτραση. Η αλλαγή αυτή κατέστησε τα πλευρικά μάτια περιττά και ενεργειακά δαπανηρά. Ωστόσο, τα φωτεινά κύτταρα στη μέση διατηρήθηκαν και εξελίχθηκαν σε ένα μικρό μεσαίο μάτι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κάδμιο στα τρόφιμα: Είναι τελικά τα βιολογικά πιο ασφαλής επιλογή;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς η θέση προϊόντων στο σούπερ μάρκετ επηρεάζει το τι θα βάλουμε στο καλάθι μας – Νέα έρευνα
Μετά από λίγα εκατομμύρια χρόνια, η ανάγκη για κίνηση ξαναεμφανίστηκε, καθώς το ζώο επέστρεψε στην κολύμβηση για καλύτερη αποδοτικότητα στη φίλτρανση τροφής και στην αποφυγή θηρευτών. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία μικρών κουπών ματιών στις πλευρές της κεφαλής, οι οποίες τελικά αποσπάστηκαν από το μεσαίο μάτι και σχημάτισαν τα νέα ζεύγη ματιών, από τα οποία προήλθαν τα μάτια των σπονδυλωτών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ιταλία: Οργανωμένες συμμορίες κλέβουν λαχανικά από θερμοκήπια (βίντεο)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοκολατένια αυγά: 3 ενδείξεις ότι πρόκειται για χαμηλής ποιότητας σοκολάτα
Τα υπολείμματα του μεσαίου ματιού παρέμειναν στον εγκέφαλο ως επινεφρίδιο όργανο, υπεύθυνο για την παραγωγή της μελατονίνης, της ορμόνης που ρυθμίζει τον ύπνο. Στους περισσότερους σπονδυλωτούς, το όργανο αυτό εξακολουθεί να ανιχνεύει το φως μέσω μιας διαφανούς περιοχής στο κέντρο της κεφαλής, ενώ στη γραμμή των θηλαστικών, η ικανότητα ανίχνευσης φωτός χάθηκε πιθανώς επειδή τα πρώτα θηλαστικά ήταν νυκτόβια και κρύβονταν κατά τη διάρκεια της ημέρας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο τόπος όπου το νερό αψηφά τη βαρύτητα και χύνεται προς τα …πάνω! – Το παράδοξο του φράγματος Χούβερ (video)
Η έρευνα δείχνει ότι η πολυπλοκότητα του αμφιβληστροειδούς, που διαθέτει πάνω από 100 τύπους νευρώνων στους ανθρώπους και ακόμα περισσότερους στα ποντίκια, προϋπήρχε στο αρχικό “μονοφθαλμικό” μάτι. Έτσι, η εξέλιξη των ματιών και η ανάπτυξη του εγκεφάλου είναι άρρηκτα συνδεδεμένες, καθώς τα νέα ζεύγη ματιών επέτρεψαν τη σύνθετη συμπεριφορά και τη γνωστική ικανότητα που χαρακτηρίζει τους σπονδυλωτούς. Χωρίς αυτή την εξέλιξη, οι άνθρωποι και τα άλλα σπονδυλωτά δεν θα υπήρχαν όπως τα γνωρίζουμε σήμερα.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
