Νέα έρευνα δείχνει διαφορές στον τρόπο με τον οποίο η κατανάλωση κρύου και ζεστού φαγητού επηρεάζει το άγχος, τον ύπνο και την πέψη
Η ιδέα ότι «το κρύο ρίχνει» και «το ζεστό ανακουφίζει» δεν είναι μόνο λαϊκή σοφία. Νέα μελέτη με επικεφαλής το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο, δημοσιευμένη στο British Journal of Nutrition, δείχνει ότι η θερμοκρασία των τροφών και των ροφημάτων συνδέεται με δείκτες ψυχικής και πεπτικής υγείας. Χαρακτηριστικό της μελέτης είναι πως τα παγωμένα ροφήματα το καλοκαίρι δεν είναι και τόσο καλά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυστηρή προειδοποίηση για συγκεκριμένη μάρκα Πατατάκια προς τους καταναλωτές στη Βρετανία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο τσάι σε 20 χώρες, με εμπλοκή της Ελλάδας – Τοξική ουσία 223% πάνω από το όριο (RASFF)
Στην έρευνα συμμετείχαν πάνω από 400 ενήλικες από όλη τις ΗΠΑ, Ασιάτες και λευκοί. Στους Ασιάτες, η συχνότερη κατανάλωση κρύων ροφημάτων το καλοκαίρι συνδέθηκε με περισσότερο άγχος, περισσότερη αϋπνία και μεγαλύτερο αίσθημα βάρους στο στομάχι. Στους λευκούς, η μεγαλύτερη κατανάλωση ζεστών ροφημάτων τον χειμώνα συσχετίστηκε με λιγότερα συμπτώματα κατάθλιψης, καλύτερο ύπνο και πιο ήπια πεπτικά ενοχλήματα. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι αυτό είναι το πρώτο έργο στις ΗΠΑ που εξετάζει συστηματικά θερμοκρασία φαγητού/ποτού και πολλαπλά «τελικά σημεία» υγείας μαζί, κάτι που ανοίγει πεδίο για πρακτικές συστάσεις υγείας με μηδενικό κόστος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ρίσκο της ρίγανης και τι πρέπει να κάνετε – Νέα επείγουσα ανάκληση λόγω καρκινογόνου ουσίας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στο εδώλιο μεγάλο σουπερμάρκετ για παραβάσεις ασφάλειας τροφίμων – Απόσυρση προϊόντων και 40.000(!) ευρώ πρόστιμο
Οι λεπτομέρειες έχουν ενδιαφέρον. Όσοι δήλωναν συχνά «κρύα χέρια»—ένδειξη πιθανώς μειωμένης περιφερικής κυκλοφορίας—έδειξαν εντονότερες επιδράσεις. Στην ανάλυση υποομάδων, οι Κινέζοι συμμετέχοντες, που γενικά πίνουν/τρώνε λιγότερα κρύα, ανέφεραν λιγότερες ενοχλήσεις, ενώ οι Ινδοί Ασιάτες εμφάνισαν ισχυρότερη αρνητική συσχέτιση με τα κρύα ροφήματα. Με απλά λόγια: δεν αντιδρούμε όλοι το ίδιο στη θερμοκρασία και το πολιτισμικό «πρότυπο» κατανάλωσης φαίνεται να παίζει ρόλο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιες καλλιέργειες μπορούν να ευδοκιμήσουν σε ελαιώνες – Μελέτη του ΑΠΘ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρέμα προσώπου με υδράργυρο απειλεί σοβαρά την υγεία
Σύμφωνα με τους ερευνητές η θερμοκρασία επηρεάζει τη λειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος και τη γαστρεντερική κινητικότητα. Τα πολύ κρύα ροφήματα προκαλούν αγγειοσύσπαση, επιβραδύνουν προσωρινά την κένωση του στομάχου και ενεργοποιούν αισθητηριακά κανάλια (όπως τα TRP) που σχετίζονται με την αίσθηση δυσφορίας. Τα ζεστά ροφήματα, ειδικά σε χαμηλή–μέτρια θερμοκρασία, διευκολύνουν τη χαλάρωση του λείου μυϊκού ιστού, «ηρεμούν» τον πνευμονογαστρικό τόνο και συχνά βελτιώνουν το αίσθημα άνεσης. Αυτές είναι μηχανιστικές υποθέσεις, αλλά ταιριάζουν με τις αναφορές της μελέτης και με παλαιότερες κλινικές παρατηρήσεις.
Ενώ οι δυτικές διατροφικές οδηγίες σπάνια λαμβάνουν υπόψη τη θερμοκρασία των φαγητών και των ποτών, τα αποτελέσματα, σύμφωνα με τους ερευνητές, απηχούν μακροχρόνιες πρακτικές στην παραδοσιακή κινεζική και την Αγιουρβεδική ιατρική, οι οποίες προειδοποιούν κατά της υπερβολικής κατανάλωσης κρύου.
Τι σημαίνει στην πράξη; Κανείς δεν λέει να σταματήσετε τα παγωμένα ρόφηματα. Αλλά αν ταλαιπωρείστε από άγχος, διαταραχές ύπνου ή «βαριά» κοιλιά—ειδικά καλοκαίρι—κόψτε λίγο την υπερβολή στα παγωμένα. Δοκιμάστε χλιαρά ή σε θερμοκρασία δωματίου ροφήματα και διαπιστώστε αν νιώθετε διαφορά. Τον χειμώνα, μια ζεστή κούπα (τσάι, αφεψήματα χωρίς καφεΐνη το βράδυ) μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά για ύπνο και πέψη. Αν έχετε συχνά κρύα άκρα ή κακή κυκλοφορία, η μελέτη υπονοεί ότι ίσως έχετε ευαισθησία στα πολύ κρύα, άρα χρειάζεται μέτρο και προσοχή.
Οι συσχετίσεις δεν είναι αιτιώδεις αποδείξεις. Η μελέτη είναι παρατηρητική και βασίζεται σε αυτοαναφορές—υπάρχει πάντα ο κίνδυνος συγχυτικών παραγόντων (π.χ. συνολικό στρες, καφεΐνη, ζάχαρη, ωράρια). Χρειάζονται προοπτικές δοκιμές και παρεμβάσεις για να φανεί αν η αλλαγή θερμοκρασίας «θεραπεύει» συμπτώματα και σε ποια άτομα. Μέχρι τότε, η πιο λογική στάση είναι δοκιμή–σφάλμα με κοινό νου: μειώστε τα ακραία κρύα όταν δεν σας βοηθούν, αξιοποιήστε τα ζεστά όταν σας ανακουφίζουν, κρατήστε επαρκή ενυδάτωση και προσέξτε τι άλλο συνοδεύει το ποτήρι (καφεΐνη, αλκοόλ, ζάχαρη).
Συμπερασματικά η θερμοκρασία των τροφίμων και ροφημάτων δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ένας απλός μοχλός που μπορεί να βελτιώσει πώς νιώθεις στο μυαλό και στο έντερο, χωρίς κόστος και χωρίς φάρμακα. Δεν αντικαθιστά την ιατρική φροντίδα όταν υπάρχει διαταραχή ύπνου, άγχος ή γαστρεντερική νόσος, αλλά είναι μια εύκολη προσαρμογή της ρουτίνας.
