Ιταλική μελέτη αναλύει 36 σνακ φυτικής προέλευσης και δείχνει ότι τα πατατάκια περιέχουν τα υψηλότερα επίπεδα ακρυλαμιδίου, με τα παιδιά να βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο
Μια νέα ιταλική μελέτη, δημοσιευμένη στο διεθνές περιοδικό Food Control, αναδεικνύει την παρουσία ακρυλαμιδίου σε 36 δείγματα έτοιμων σνακ φυτικής προέλευσης που διατίθενται στην Ιταλία, με τα υψηλότερα επίπεδα να καταγράφονται στα πατατάκια. Το μεγαλύτερο ρίσκο αφορά τα παιδιά, τα οποία καταναλώνουν σνακ σε αναλογία μεγαλύτερη προς το σωματικό τους βάρος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυστηρή προειδοποίηση για συγκεκριμένη μάρκα Πατατάκια προς τους καταναλωτές στη Βρετανία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο τσάι σε 20 χώρες, με εμπλοκή της Ελλάδας – Τοξική ουσία 223% πάνω από το όριο (RASFF)
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του περιοδικού Il Salvagente από την ομάδα του αείμνηστου καθηγητή Alberto Ritieni, καθηγητή χημείας τροφίμων στο Πανεπιστήμιο Federico II της Νάπολης, και υπογράφεται από τους A. Navarré, S. Lombardi, A. Paolillo, C. Martínez-Alonso, Y. Rodríguez-Carrasco και L. Izzo.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ρίσκο της ρίγανης και τι πρέπει να κάνετε – Νέα επείγουσα ανάκληση λόγω καρκινογόνου ουσίας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρέμα προσώπου με υδράργυρο απειλεί σοβαρά την υγεία
Τι είναι το ακρυλαμίδιο και γιατί αποτελεί κίνδυνο
Το ακρυλαμίδιο σχηματίζεται φυσικά στα τρόφιμα κατά το μαγείρεμα σε υψηλές θερμοκρασίες (άνω των 120 °C), μέσω της αντίδρασης Maillard, που προσδίδει χρώμα και γεύση σε τηγανητά και ψητά τρόφιμα. Η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) το έχει κατατάξει ως πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο (ομάδα 2A). Εκτός από τον κίνδυνο καρκίνου, η βιβλιογραφία αναφέρει νευροτοξικά αποτελέσματα και πιθανά προβλήματα αναπαραγωγής στους άνδρες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάνω από 70 κρούσματα νοροϊού σε κρουαζιερόπλοιο της Royal Caribbean
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο «αθώος» μαϊντανός υπεύθυνος για τα απανωτά κρούσματα σοβαρής γαστρεντερικής λοίμωξης
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει όρια αναφοράς με τον Κανονισμό 2017/2158:
- 750 μg/kg για πατατάκια
- 850 μg/kg για στιγμιαίο καφέ
- 350 μg/kg για μπισκότα και γκοφρέτες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτή είναι αγγελία εργασίας! Πασίγνωστη εταιρεία προσφέρει $30.000 για να γυρίζεις τον κόσμο και να φτιάχνεις συνταγές με φέτα
Η μελέτη σε 36 σνακ της αγοράς
Η ομάδα του καθηγητή Ritieni ανέλυσε 36 δείγματα:
- Πατατάκια: 20 δείγματα
- Καλαμπόκι: 12 δείγματα
- Φακές: 2 δείγματα
- Μπανάνα: 1 δείγμα
- Μίγμα λαχανικών (καρότο, παντζάρι, παστινάκη): 1 δείγμα
Η ανάλυση έγινε με υγρή χρωματογραφία και φασματομετρία μάζας, τεχνικές υψηλής ακρίβειας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ταμπλέτες για το πλυντήριο ρούχων αποσύρονται από τα ράφια μεγάλης αλυσίδας εξαιτίας επικίνδυνων «κρυφών» συστατικών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται μπισκότα μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα λόγω καρκινογόνων ουσιών
Αποτελέσματα:
- Επίπεδα ακρυλαμιδίου από <LOQ έως 730 μg/kg
- Πατατάκια: μέση τιμή 177 μg/kg, με τιμές κοντά στο όριο των 750 μg/kg
- Καλαμπόκι: μέση τιμή 57 μg/kg
- Φακές και μπανάνα: πολύ χαμηλές τιμές
- Μίγμα λαχανικών: 139 μg/kg
Κανένα δείγμα δεν ξεπέρασε το όριο της ΕΕ, αλλά ορισμένα πλησίαζαν επικίνδυνα κοντά στην τιμή αναφοράς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για επικίνδυνες παιδικές παντόφλες με τοξικές ουσίες έως και 715 φορές πάνω από το όριο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα ανάκληση προϊόντων κερατίνης για τα μαλλιά – Περιέχουν απαγορευμένες και μη δηλωμένες τοξικές ουσίες
Κίνδυνος για τα παιδιά
Με βάση τα δεδομένα κατανάλωσης από το INRAN SCAI IV, οι ερευνητές υπολόγισαν τον Δείκτη Περιθωρίου Έκθεσης (Margin of Exposure MoE): χαμηλές τιμές MoE υποδεικνύουν αυξημένο κίνδυνο.
- Τα παιδιά 3–9 ετών εμφανίζουν MoE κάτω από 10.000, επίπεδα που σχετίζονται με καρκινογόνες επιπτώσεις.
- Οι έφηβοι εκτίθενται σε μέτρια επίπεδα κινδύνου.
- Οι ενήλικες φαίνεται να είναι λιγότερο εκτεθειμένοι λόγω χαμηλότερης κατανάλωσης σε σχέση με το βάρος τους.
Η υψηλή ευαισθησία των παιδιών οφείλεται στην αναλογία κατανάλωσης/βάρους και στον λιγότερο αποτελεσματικό μεταβολισμό του ακριλαμιδίου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τσουχτερό πρόστιμο σε εταιρεία catering στο Μοσχάτο από την Περιφέρεια Αττικής
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Μεσόγειος γίνεται… τροπική και η Chiquita καλλιεργεί για πρώτη φορά μπανάνες στη Σικελία!
Τι λένει οι επιστήμονες
Η Δρ. Luana Izzo εξηγεί ότι η παρουσία ακρυλαμιδίου εξαρτάται από τον τύπο πρώτης ύλης, τη θερμοκρασία και τον τρόπο μαγειρέματος (τηγάνισμα vs. φούρνος) και την περιεκτικότητα σε άμυλο και ασπαραγίνη, κυρίως στα πατατάκια. Τα σνακ, που ψήνονται με ειδική μηχανική επεξεργασία στους 100–120 °C, έχουν σημαντικά λιγότερα ακρυλαμίδιο.
Στην Ευρώπη, τα τελευταία χρόνια, τα μέσα επίπεδα ακρυλαμιδίου στα πατατάκια μειώθηκαν, ένδειξη ότι οι κανονισμοί της ΕΕ βελτίωσαν τις παραγωγικές διαδικασίες. Ωστόσο η μεταβλητότητα παραμένει υψηλή ανάλογα με τη μέθοδο παρασκευής και τον τύπο πρώτης ύλης.
