Η επιστημονική έρευνα στρέφεται στις βιοδραστικές ενώσεις του ροδιού και στις εφαρμογές τους σε τρόφιμα καθημερινής κατανάλωσης
Το ρόδι βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας, όχι μόνο ως φρούτο με υψηλή διατροφική αξία αλλά και ως πρώτη ύλη για λειτουργικά τρόφιμα με πιθανές ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία. Νέα επιστημονική ανασκόπηση που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές της Σχολής Μηχανικής Τροφίμων του Πανεπιστημίου Campinas (UNICAMP) στη Βραζιλία και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Food Research International εξετάζει τα κλινικά δεδομένα γύρω από το ρόδι, τις τεχνολογικές εφαρμογές του στη βιομηχανία τροφίμων και τις προοπτικές αξιοποίησής του στην αγορά λειτουργικών προϊόντων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικοί συνεταιρισμοί ελαιολάδου: Μελέτη σε 33 οργανώσεις δείχνει χαμηλή αποδοτικότητα και και περιορισμένη τεχνολογική αναβάθμιση
Η μελέτη επικεντρώνεται τόσο στον καρπό όσο και στα υποπροϊόντα του ροδιού, όπως η φλούδα και οι σπόροι, τα οποία μέχρι σήμερα συχνά απορρίπτονταν ή χρησιμοποιούνταν ως ζωοτροφή και λίπασμα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η παγκόσμια παραγωγή ροδιού φτάνει περίπου τα τρία εκατομμύρια τόνους ετησίως, ενώ σημαντικό ποσοστό του καρπού μετατρέπεται σε υπολείμματα μετά την επεξεργασία. Παρ’ όλα αυτά, τα μέρη αυτά περιέχουν μεγάλες ποσότητες βιοδραστικών ουσιών με πιθανή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση.
Το ρόδι περιέχει υδροδιαλυτές και λιποδιαλυτές ενώσεις, όπως πολυφαινόλες, ανθοκυανίνες, ελλαγικό οξύ και πουνικαλαγίνες. Οι ουσίες αυτές βρίσκονται κυρίως στον χυμό και στη φλούδα του καρπού. Στους σπόρους εντοπίζονται λιπαρά οξέα, όπως το πουνικικό οξύ, καθώς και φυτοστερόλες και καροτενοειδή. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι αρκετές από αυτές τις ενώσεις σχετίζονται με αντιοξειδωτική δράση, ρύθμιση του μεταβολισμού και περιορισμό φλεγμονωδών διεργασιών. Στην ανασκόπηση αξιολογήθηκαν κλινικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε ανθρώπους μεταξύ 2020 και 2025. Οι περισσότερες ήταν τυχαιοποιημένες και ελεγχόμενες με placebo, ενώ συμμετείχαν από 40 έως 106 άτομα. Οι παρεμβάσεις περιλάμβαναν κατανάλωση χυμού ροδιού ή εκχυλισμάτων από τη φλούδα και τους σπόρους.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η κατανάλωση προϊόντων ροδιού συνδέθηκε με βελτιώσεις σε δείκτες που σχετίζονται με το λιπώδες ήπαρ, τη φλεγμονή, τα λιπίδια αίματος και τον μεταβολισμό της γλυκόζης. Σε ασθενείς με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος καταγράφηκαν μειώσεις σε ηπατικά ένζυμα, τριγλυκερίδια και φλεγμονώδεις δείκτες, ενώ παρατηρήθηκαν και βελτιώσεις στη σύσταση σώματος και στην αρτηριακή πίεση.
Άλλες μελέτες έδειξαν ότι η καθημερινή κατανάλωση χυμού ροδιού από άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 συσχετίστηκε με μείωση της αντίστασης στην ινσουλίνη και βελτίωση ορισμένων μεταβολικών παραμέτρων. Ερευνητικά δεδομένα υπάρχουν επίσης για ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα, αλλεργικό άσθμα και COVID-19, όπου παρατηρήθηκαν μειώσεις δεικτών φλεγμονής και βελτίωση ορισμένων κλινικών συμπτωμάτων.
Οι επιστήμονες σημειώνουν πάντως ότι οι μέχρι τώρα μελέτες έχουν περιορισμούς. Τα δείγματα συμμετεχόντων είναι μικρά, οι δόσεις διαφέρουν σημαντικά από μελέτη σε μελέτη και η διάρκεια παρακολούθησης είναι σχετικά σύντομη. Για τον λόγο αυτό υπογραμμίζουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες και πιο μακροχρόνιες έρευνες ώστε να εξαχθούν ασφαλέστερα συμπεράσματα για τη χρήση του ροδιού σε προληπτικό ή θεραπευτικό επίπεδο.
Πέρα από την υγεία, η ανασκόπηση εξετάζει και τη χρήση του ροδιού στη βιομηχανία τροφίμων. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι εκχυλίσματα από τη φλούδα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως φυσικά αντιοξειδωτικά και αντιμικροβιακά συστατικά σε γιαούρτια, ροφήματα, προϊόντα κρέατος και άλλα τρόφιμα, συμβάλλοντας στη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής των προϊόντων και στη μείωση χρήσης συνθετικών πρόσθετων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη στροφή της αγοράς προς προϊόντα “clean label”, δηλαδή τρόφιμα με λιγότερα τεχνητά πρόσθετα και πιο φυσικές πρώτες ύλες. Το ρόδι και τα παράγωγά του μπορούν να αξιοποιηθούν σε φυτικά προϊόντα, λειτουργικά ροφήματα, σνακ και εμπλουτισμένα τρόφιμα, προσφέροντας ταυτόχρονα χρώμα, γεύση και βιοδραστικές ουσίες.
Οι ερευνητές αναφέρουν επίσης ότι η αξιοποίηση της φλούδας και των σπόρων μπορεί να μειώσει τη σπατάλη τροφίμων και να ενισχύσει την κυκλική οικονομία στη βιομηχανία τροφίμων. Παράλληλα, εξετάζονται τεχνολογίες όπως η μικροενθυλάκωση και οι νανοφορείς, με στόχο τη σταθεροποίηση των ευαίσθητων συστατικών του ροδιού και τη βελτίωση της απορρόφησής τους από τον οργανισμό.
Η ανασκόπηση καταλήγει ότι το ρόδι αποτελεί μία από τις πιο ενδιαφέρουσες πρώτες ύλες για την ανάπτυξη νέων λειτουργικών τροφίμων, κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε βιοδραστικές ενώσεις και της δυνατότητας αξιοποίησης ολόκληρου του καρπού. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να καθοριστούν οι κατάλληλες ποσότητες κατανάλωσης, η πραγματική αποτελεσματικότητα σε διαφορετικούς πληθυσμούς και οι βέλτιστοι τρόποι ενσωμάτωσης του ροδιού σε καθημερινά τρόφιμα.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0963996926011737
