Ντομάτες που εισήχθησαν από το Μαρόκο συνδέθηκαν με διεθνή επιδημία Salmonella Blockley, η οποία προκάλεσε 216 επιβεβαιωμένα κρούσματα μεταξύ Ιουλίου και Οκτωβρίου 2024. Επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2026 στο περιοδικό Eurosurveillance παρουσιάζει τα αποτελέσματα της διερεύνησης, η οποία συνδύασε γενετικές αναλύσεις, εργαστηριακούς ελέγχους και ιχνηλάτηση τροφίμων. Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν τις εισαγόμενες ντομάτες ως την πιθανότερη πηγή μετάδοσης του παθογόνου βακτηρίου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα ανάκληση μπισκότων λόγω μεταλλικού σύρματος – Πηγές κινδύνου, ανίχνευση και πρόληψη
Τα περισσότερα περιστατικά καταγράφηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο, με 129 ασθενείς, ενώ εντοπίστηκαν 56 στη Γαλλία, 30 στη Γερμανία και ένα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από 45 Βρετανούς ασθενείς για τους οποίους υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία νοσηλείας, οι 21 χρειάστηκαν εισαγωγή σε νοσοκομείο.
Η επιδημιολογική μελέτη συνέκρινε 29 ασθενείς με 86 άτομα ελέγχου και διαπίστωσε ότι 27 ασθενείς είχαν καταναλώσει ντομάτες πριν εμφανίσουν συμπτώματα. Ισχυρότερη συσχέτιση παρατηρήθηκε όταν η κατανάλωση συνδυαζόταν με αγορές από συγκεκριμένη βρετανική αλυσίδα σούπερ μάρκετ που αναφέρεται ως «Retailer A», χωρίς να κατονομάζεται.
Η ιχνηλάτηση διαπίστωσε ότι καταστήματα της συγκεκριμένης αλυσίδας στη Σκωτία και την ανατολική Αγγλία προμηθεύονταν ντομάτες από κοινό παραγωγό στο Μαρόκο. Παράλληλα, εξετάστηκαν 312 δείγματα ντομάτας, χωρίς να απομονωθεί Salmonella με καλλιέργεια. Ωστόσο, μοριακή ανάλυση PCR ανίχνευσε χαμηλές συγκεντρώσεις DNA σαλμονέλας σε δύο κλειστές συσκευασίες ντοματίνια του ίδιου παραγωγού, χωρίς να επιβεβαιωθεί η παρουσία ζωντανών βακτηρίων στα συγκεκριμένα προϊόντα.
Μια ασυνήθιστη μεθοδολογική επιλογή ήταν η χρήση ομάδας ελέγχου που είχε στρατολογηθεί τον Νοέμβριο του 2023, αρκετούς μήνες πριν από την επιδημία. Οι ερευνητές αξιοποίησαν τα προϋπάρχοντα δεδομένα για ταχύτερη διερεύνηση, αναγνωρίζοντας πιθανές χρονικές μεροληψίες στις διατροφικές συγκρίσεις. Επιπλέον, η καθυστερημένη δειγματοληψία και η ανομοιόμορφη κατανομή της επιμόλυνσης ενδέχεται να περιόρισαν την πιθανότητα εργαστηριακής ανίχνευσης του βακτηρίου στις εξεταζόμενες παρτίδες ντομάτας.
Η γενετική ανάλυση εντόπισε επίσης δεύτερη, διακριτή ομάδα Salmonella Blockley, συνδεδεμένη με ιστορικό ταξιδιών στο Μαρόκο. Σε αυτήν καταγράφηκαν 25 ασθενείς από το Ηνωμένο Βασίλειο, 17 από τη Γαλλία και δύο από τις ΗΠΑ που είχαν επισκεφθεί τη χώρα. Η ομάδα αυτή διέφερε γενετικά από το στέλεχος της εξεταζόμενης επιδημίας, επομένως τα συγκεκριμένα περιστατικά δεν πρέπει να συγχέονται με τα 216 επιβεβαιωμένα κρούσματα.
Παρά τη συγκλίνουσα επιδημιολογική και εργαστηριακή τεκμηρίωση, οι επιστήμονες δεν κατάφεραν να προσδιορίσουν το ακριβές σημείο επιμόλυνσης ή συγκεκριμένη υπεύθυνη παρτίδα. Η μελέτη επισημαίνει τις δυσκολίες ιχνηλάτησης νωπών προϊόντων μικρής διάρκειας ζωής και την ανάγκη αποτελεσματικότερης διεθνούς επιτήρησης. Τα ευρήματα αφορούν περιστατικό του 2024 και δεν παρέχουν στοιχεία για σημερινή επιμόλυνση ντοματών που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα φρέσκα προϊόντα μπορούν να προκαλέσουν εκτεταμένες επιδημίες όταν εμφανίζεται μόλυνση εντός των διεθνών αλυσίδων εφοδιασμού τροφίμων. Η έγκαιρη ανίχνευση, η ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών και η συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών δημόσιας υγείας και ασφάλειας των τροφίμων είναι σημαντικές για τη μείωση των επιπτώσεων αυτών των επιδημιών.
