Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εξέδωσε για πρώτη φορά παγκόσμιες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους, καθώς το πρόβλημα έχει λάβει πλέον διαστάσεις παγκόσμιας επιδημίας. Το 2024 περίπου 400 εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι ηλικίας 5 έως 19 ετών ήταν υπέρβαροι, ενώ 170 εκατομμύρια ζούσαν με παχυσαρκία. Το ποσοστό παχυσαρκίας σε αυτή την ηλικιακή ομάδα έχει τετραπλασιαστεί από το 1990, από 2% σε 8%. Οι νέες οδηγίες αφορούν ξεχωριστά τα παιδιά ηλικίας κάτω των 10 ετών και τους εφήβους 10 έως 19 ετών και υιοθετούν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση. Η βασική θέση του ΠΟΥ είναι ότι η αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας δεν πρέπει να ξεκινά από τα φάρμακα ή τη χειρουργική επέμβαση, αλλά από δομημένες παρεμβάσεις στη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα και τη συμπεριφορά, με ενεργό συμμετοχή των γονέων ή των φροντιστών. Η εξέλιξη έρχεται λίγες ημέρες μετά από έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Cibum και έδειξε ότι ο νέος ορισμός της κλινικής παχυσαρκίας μπορεί να μειώσει δραστικά τον αριθμό των παιδιών που θεωρούνται κλινικά παχύσαρκα, καθώς ο ΔΜΣ δεν αρκεί πλέον από μόνος του για να αποτυπώσει τις επιπτώσεις της νόσου στην υγεία.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει η αντιμετώπιση
Για τα παιδιά με παχυσαρκία, ο ΠΟΥ συστήνει παρεμβάσεις που μπορούν να εφαρμόζονται είτε μεμονωμένα είτε ως μέρος ενός πολυπαραγοντικού προγράμματος. Η διατροφική παρέμβαση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ηλικία, την κατάσταση υγείας, τις διατροφικές προτιμήσεις και το οικογενειακό και πολιτισμικό περιβάλλον του παιδιού. Η υγιεινή διατροφή περιγράφεται ως επαρκής, ισορροπημένη, μέτρια και ποικίλη, με έμφαση σε φρούτα, λαχανικά και όσπρια, ενώ συστήνεται περιορισμός των λιπαρών, του αλατιού και των ελεύθερων σακχάρων. Παράλληλα, η φυσική δραστηριότητα θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στην ηλικία και τις δυνατότητες του παιδιού και να εντάσσεται σε ένα συνολικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει και αλλαγές στη συμπεριφορά. Οι παρεμβάσεις θα πρέπει να υποστηρίζονται από επαγγελματίες υγείας με γνώσεις στη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα και την αλλαγή συμπεριφοράς. Ο ΠΟΥ αναγνωρίζει επίσης ότι οι ψηφιακές παρεμβάσεις μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, υπό την επίβλεψη γονέα ή φροντιστή.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην πρόληψη από τα πρώτα χρόνια της ζωής. Για τα παιδιά, ο ΠΟΥ συστήνει αποκλειστικό θηλασμό τους πρώτους έξι μήνες και συνέχιση του θηλασμού έως την ηλικία των δύο ετών ή και περισσότερο, ενώ σε όλη την παιδική και εφηβική ηλικία υπογραμμίζεται η σημασία της υγιεινής διατροφής, της σωματικής δραστηριότητας, του επαρκούς ύπνου και του περιορισμού της καθιστικής συμπεριφοράς και του χρόνου μπροστά σε οθόνες.
Τι ισχύει για τα φάρμακα GLP-1
Η πιο σημαντική διαφοροποίηση των οδηγιών αφορά τη χρήση φαρμάκων και επεμβατικών θεραπειών ανάλογα με την ηλικία. Για παιδιά από 0 έως 9 ετών ο ΠΟΥ δεν συστήνει φαρμακευτική αγωγή, βαριατρική χειρουργική ή συσκευές απώλειας βάρους. Η απόφαση συνδέεται με την περιορισμένη τεκμηρίωση για τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια και αποτελεσματικότητα αυτών των παρεμβάσεων στα μικρότερα παιδιά.
Για τους εφήβους ηλικίας 10 έως 19 ετών, τα εγκεκριμένα φάρμακα μπορούν να εξεταστούν μόνο όταν ένα εποπτευόμενο, πολυπαραγοντικό πρόγραμμα διατροφής, άσκησης και αλλαγής συμπεριφοράς δεν έχει επιτύχει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Ο ΠΟΥ επισημαίνει ειδικά ότι τα διαθέσιμα στοιχεία για τα φάρμακα GLP-1 στους εφήβους δεν επαρκούν ακόμη για να υποστηρίξουν ευρύτερη χρήση τους. Η βαριατρική χειρουργική μπορεί να εξεταστεί μόνο σε αυστηρά επιλεγμένους εφήβους με σοβαρή παχυσαρκία.
Η προσέγγιση του ΠΟΥ δεν περιορίζεται, πάντως, στον αριθμό της ζυγαριάς. Οι οδηγίες ζητούν η θεραπεία να στοχεύει στη βελτίωση της υγείας, της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής του παιδιού και όχι αποκλειστικά στην απώλεια βάρους. Παράλληλα, ζητούν να αντιμετωπίζονται έγκαιρα ζητήματα ψυχικής υγείας, καθώς άγχος, κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση, συναισθηματικές δυσκολίες, στιγματισμός και bullying μπορούν να συνδέονται με την παχυσαρκία και να επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση. Ο Οργανισμός τονίζει ακόμη ότι η θεραπεία από μόνη της δεν αρκεί για να ανακοπεί η παγκόσμια αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας. Χρειάζονται πολιτικές που κάνουν την υγιεινή διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα πιο προσιτές και οικονομικά προσβάσιμες, με παρεμβάσεις όχι μόνο στον χώρο της υγείας αλλά και στην εκπαίδευση, τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τις μεταφορές και την κοινωνική προστασία.
Πηγές:
- Οι οδηγίες του ΠΟΥ για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στα παιδιά
- Οι οδηγίες του ΠΟΥ για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στους εφήβους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Το «τέλος» του ολόκληρου κοτόπουλου: Γιατί οι καταναλωτές προτιμούν τα παρασκευάσματα αγνοώντας τους κινδύνους
- Ανακαλούνται χύμα καρότα με μη εγκεκριμένο φυτοφάρμακο – Έχει ταξινομηθεί ως τοξικό για την αναπαραγωγή και ύποπτο για καρκινογόνο δράση
- Πανετόνε: Ακόμη δεν μπήκαν στα ράφια και αποσύρονται – Το πρόβλημα ανάπτυξης μούχλας στα αρτοσκευάσματα ακόμη και πριν την ημερομηνία λήξης
- Τέλος τα μετρητά στις πληρωμές των courier – Τι προβλέπει το νομοσχέδιο και ποιο πρόστιμο προβλέπεται για όσους δέχονται μετρητά
