Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων και τη Βιομηχανία. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
Μεγάλες διαστάσεις έχει λάβει υπόθεση ανακλήσεων γαλλικών τυριών λόγω Listeria monocytogenes, με επίκεντρο προϊόντα που συνδέονται με την γαλακτοβιομηχανία Pâturages Comtois. Μέσα σε λίγες εβδομάδες καταγράφηκαν 13 διαφορετικές ανακλήσεις στη Γαλλία, ενώ γαλλικά Brie της ίδιας ευρύτερης παραγωγικής αλυσίδας έφτασαν σε ανακλήσεις ή προειδοποιήσεις από τις ΗΠΑ έως την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και το Χονγκ Κονγκ.
Η υπόθεση άρχισε να αποκτά μεγαλύτερες διαστάσεις όταν οι γαλλικές ανακλήσεις δεν περιορίστηκαν σε μία παρτίδα Brie. Στην επίσημη πλατφόρμα RappelConso εμφανίστηκαν διαδοχικά διαφορετικά προϊόντα, μεταξύ των οποίων Brie σε διάφορες μορφές, Pointe de Brie, Camembert, Tomme και άλλα τυριά. Αιτία είναι η μόλυνση των τυριών με Listeria monocytogenes.
Συνολικά, από τα στοιχεία που συγκέντρωσε το Cibum προκύπτουν 13 διαφορετικές ανακλήσεις στη Γαλλία μέσα στο συγκεκριμένο κύμα, οι οποίες συνδέονται με την Pâturages Comtois και την ευρύτερη παραγωγή της. Η έκταση είναι αξιοσημείωτη, καθώς δεν πρόκειται απλώς για διαφορετικές παρτίδες ενός τυριού, αλλά για σειρά προϊόντων, συσκευασιών και εμπορικών ονομασιών που τέθηκαν σε διαδικασία ανάκλησης. Σε αρκετές περιπτώσεις οι γαλλικές αρχές αναφέρουν ρητά ότι η απόσυρση έγινε προληπτικά, επειδή το προϊόν είχε παραχθεί την ίδια ημέρα με άλλη παρτίδα στην οποία είχε ανιχνευθεί το παθογόνο βακτήριο. Τα ανακληθέντα τυριά είχαν διατεθεί σε ολόκληρη τη Γαλλία, μεταξύ άλλων μέσω των μεγάλων αλυσίδων E.Leclerc και Intermarché, καθώς και μέσω άλλων καταστημάτων λιανικής και επιχειρήσεων εστίασης.
Η Pâturages Comtois εδρεύει στο Aboncourt-Gesincourt της ανατολικής Γαλλίας και δραστηριοποιείται στην παραγωγή γαλακτοκομικών και τυριών, μεταξύ των οποίων Brie, Camembert και άλλα μαλακά τυριά. Η παραγωγική εταιρεία SASU Pâturages Comtois κατέγραψε το 2024 κύκλο εργασιών 54,4 εκατ. ευρώ, από 51,6 εκατ. το 2023. Η διεθνής έκταση των ανακλήσεων δεν είναι τυχαία, καθώς η Pâturages Comtois έχει έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό. Τα τυριά της είχαν παρουσία σε περισσότερες από 40 χώρες και στις πέντε ηπείρους, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του κύκλου εργασιών της προέρχεται από αγορές εκτός Γαλλίας.
Το πρόβλημα πέρασε γρήγορα τα γαλλικά σύνορα
Η πραγματική διάσταση της υπόθεσης γίνεται περισσότερο εμφανής όταν εξεταστούν οι ανακλήσεις εκτός Γαλλίας. Προϊόντα Brie γαλλικής προέλευσης που συνδέονται με το ίδιο ευρύτερο παραγωγικό πλέγμα εμφανίστηκαν σε επίσημες ειδοποιήσεις σε διαφορετικές ηπείρους. Η γεωγραφική διασπορά δείχνει πόσο γρήγορα ένα πρόβλημα σε μία ευρωπαϊκή παραγωγική μονάδα μπορεί να μετατραπεί σε διεθνές ζήτημα ασφάλειας τροφίμων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες ανακλήθηκε Mon Sire Brie, μετά από ενημέρωση της αμερικανικής εταιρείας από τον προμηθευτή του τυριού σχετικά με αποτελέσματα που έδειξαν Listeria monocytogenes. Ο FDA κατέταξε την ανάκληση στην κατηγορία κινδύνου Class I, λόγω της σοβαρότητας του μικροβιολογικού κινδύνου.
Από την Αυστραλία μέχρι τη Νέα Ζηλανδία
Στις 4 Σεπτεμβρίου, η Food Standards Australia New Zealand ανακοίνωσε ανάκληση Brie Mon Sire ενός κιλού στην Αυστραλία λόγω πιθανής μόλυνσης από Listeria monocytogenes. Το προϊόν είχε διατεθεί στη Νότια Αυστραλία. Η αρμόδια αρχή προειδοποίησε ότι το βακτήριο μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσο, ιδιαίτερα σε εγκύους, ηλικιωμένους, νεογνά και ανοσοκατεσταλμένους καταναλωτές. Σχεδόν ταυτόχρονα, οι αρχές της Νέας Ζηλανδίας ανακοίνωσαν ανάκληση Mon Sire Brie που είχε εισαχθεί από τη Γαλλία. Το προϊόν είχε πωληθεί σε διαφορετικά βάρη, ενώ κατά την ανακοίνωση της ανάκλησης δεν είχαν αναφερθεί περιστατικά ασθένειας. Η εμφάνιση της ίδιας εμπορικής ονομασίας τόσο στην Ωκεανία όσο και στις ΗΠΑ αποκαλύπτει την αξιοσημείωτη εξαγωγική διασπορά του γαλλικού Brie.
Το RASFF οδήγησε σε προειδοποιήσεις στο Χονγκ Κονγκ
Το Centre for Food Safety του Χονγκ Κονγκ, ενημερώθηκε μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος ταχείας ειδοποίησης RASFF για γαλλικά τυριά που ενδέχεται να περιείχαν Listeria monocytogenes. Μεταξύ αυτών βρίσκονταν διαφορετικά Brie και Pointe de Brie με την επωνυμία Pâturages Comtois, τα οποία είχαν εισαχθεί στην ασιατική αγορά από διαφορετικές εταιρείες. Η ανακοίνωση του Χονγκ Κονγκ είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη χαρτογράφηση του περιστατικού, καθώς κατονομάζει το RASFF ως πηγή της ειδοποίησης και την Pâturages Comtois ως μάρκα των επηρεαζόμενων προϊόντων. Πρόκειται επομένως για σαφή ένδειξη ότι η ευρωπαϊκή προειδοποίηση για τη Listeria δεν περιορίστηκε στο εσωτερικό της ΕΕ, αλλά ενεργοποίησε μηχανισμούς ασφάλειας τροφίμων και στην Ασία.
Η ευρωπαϊκή ειδοποίηση για βιολογικό Brie
Στο ευρωπαϊκό επίπεδο ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ειδοποίηση RASFF 2026.7643, η οποία καταχωρίστηκε στις 28 Αυγούστου με αντικείμενο «Listeria in organic brie, from France». Την ειδοποίηση υπέβαλε η Ολλανδία, με τη Γαλλία να αναφέρεται ως χώρα προέλευσης και το Βέλγιο να εμφανίζεται επίσης στην υπόθεση. Ο κίνδυνος χαρακτηρίστηκε σοβαρός από το ευρωπαϊκό σύστημα.
Γιατί η Listeria προβληματίζει ιδιαίτερα στα μαλακά τυριά
Η Listeria monocytogenes παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη βιομηχανία γαλακτοκομικών επειδή μπορεί να επιβιώνει και να αναπτύσσεται σε χαμηλές θερμοκρασίες. Αυτό σημαίνει ότι η ψύξη, παρότι είναι θεμελιώδες μέτρο ασφάλειας, δεν εγγυάται από μόνη της την αναστολή του μικροοργανισμού. Τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα με σχετικά μεγάλη διάρκεια ζωής αποτελούν επομένως σημαντικό πεδίο ελέγχου. Τα μαλακά και επιφανειακά ωριμασμένα τυριά παρουσιάζουν ιδιαίτερες συνθήκες που μπορούν, ανάλογα με το προϊόν, να ευνοήσουν την επιβίωση ή ανάπτυξη της Listeria. Η συμπεριφορά του βακτηρίου επηρεάζεται από παράγοντες όπως το pH, η ενεργότητα νερού, η θερμοκρασία συντήρησης, η διάρκεια ζωής και η μικροβιακή χλωρίδα που αναπτύσσεται στην επιφάνεια και στο εσωτερικό του τυριού.
Οι επιστημονικές μελέτες δείχνουν παράλληλα ότι δεν συμπεριφέρονται όλα τα μαλακά τυριά με τον ίδιο τρόπο. Σε πειραματική μελέτη διαφορετικών μαλακών τυριών επιφανειακής ωρίμανσης παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στην ανάπτυξη της Listeria μεταξύ των προϊόντων, γεγονός που υπογραμμίζει ότι η αξιολόγηση κινδύνου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα ιδιαίτερα φυσικοχημικά και μικροβιολογικά χαρακτηριστικά κάθε τυριού. Τα Brie και παρόμοια τυριά καταναλώνονται χωρίς περαιτέρω θερμική επεξεργασία. Εφόσον συμβεί επιμόλυνση μετά την παστερίωση ή κατά την παραγωγή και συσκευασία, δεν υπάρχει ένα επόμενο «βήμα θανάτωσης» του παθογόνου πριν από την κατανάλωση. Η αποτελεσματική υγιεινή της εγκατάστασης και η αποφυγή περιβαλλοντικής επιμόλυνσης αποκτούν επομένως καθοριστικό ρόλο.
Η λιστερίωση παραμένει σχετικά σπάνια συγκριτικά με άλλες τροφιμογενείς λοιμώξεις, αλλά οι συνέπειές της μπορεί να είναι πολύ σοβαρές. Ιδιαίτερα ευάλωτες είναι οι έγκυες, οι ηλικιωμένοι, τα νεογνά και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Αυτός είναι και ο λόγος που ακόμη και σχετικά μικρές ποσότητες προϊόντος μπορούν να οδηγήσουν σε εκτεταμένες προληπτικές ανακλήσεις.
