Στο μικροσκόπιο των ελέγχων της ΕΕ τρία προϊόντα ελληνικής προέλευσης στη μηνιαία έκθεση για τις υποψίες απάτης στα τρόφιμα
Δόθηκε σε δημοσιότητα η μηνιαία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις υποψίες απάτης στην αγροδιατροφική αλυσίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Δεκέμβριο. Η έκθεση, με τίτλο “December 2025 Report on EU Agri-Food Fraud Suspicions”, καταρτίζεται από τη Γενική Διεύθυνση Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων και βασίζεται σε δεδομένα του συστήματος iRASFF, του επίσημου μηχανισμού ειδοποίησης και συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών. Στόχος της είναι να καταγράφει περιπτώσεις ύποπτων, σκόπιμων παραπλανητικών πρακτικών στην αγορά τροφίμων, χωρίς να αποφαίνεται αν πρόκειται για τελεσίδικα επιβεβαιωμένη απάτη, αλλά να λειτουργεί ως εργαλείο έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου κινδύνων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση βουτύρου από μεγάλα σουπερμάρκετ – Πιθανότατα δεν θα είχε γίνει χωρίς τον νέο και αυστηρότερο ευρωπαϊκό κανονισμό
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το «άγνωστο» λαχανικό της μακροζωίας που δεν θα βρείτε στα ράφια των σουπερμάρκετ
Στην έκθεση του Δεκεμβρίου 2025 καταγράφηκαν συνολικά 196 υποψίες από 798 κοινοποιήσεις. Ανάμεσα σε αυτές, η Ελλάδα αναφέρεται τρεις φορές, αποκλειστικά ως χώρα προέλευσης προϊόντων που εντοπίστηκαν με συγκεκριμένες μη συμμορφώσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΨΩΜΙ: Ποια είναι τα είδη που δεν ανεβάζουν πολύ το σάκχαρο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για ρύζι μπασμάτι με καρκινογόνα μηχανέλαια
Η πρώτη αναφορά αφορά μέλι ανθόμελο ελληνικής προέλευσης, στο οποίο διαπιστώθηκαν αυξημένα επίπεδα υδροξυμεθυλοφουρφουράλης (HMF) και χαμηλή διαστασική δραστικότητα. Τα ευρήματα αυτά συνδέονται συνήθως είτε με θερμική καταπόνηση είτε με παλαιότητα του προϊόντος και οδήγησαν σε κοινοποίηση από τις κυπριακές αρχές. Το HMF είναι μια οργανική ένωση που προέρχεται από την αφυδάτωση ορισμένων σακχάρων. Το HMF γενικά απουσιάζει στο φρέσκο μέλι, αλλά σχηματίζεται κατά τη θέρμανση, την προετοιμασία και την αποθήκευση. Η παρουσία απλών σακχάρων (γλυκόζη και φρουκτόζη) και πολλών οξέων, καθώς και μετάλλων, στο μέλι μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω την παραγωγή αυτής της ουσία. Το HMF χρησιμοποιείται ως δείκτης, για υπερβολική θερμική επεξεργασία σε πολλά προϊόντα διατροφής, όπως το μέλι, ο χυμός φρούτων, το γάλα UHT, οι μαρμελάδες, τα αλκοολούχα προϊόντα και τα μπισκότα.
Στο μέλι, το HMF είναι δείκτης ποιότητας. Το Παράρτημα II της Οδηγίας 2001/110/ΕΚ του Συμβουλίου ορίζει κριτήρια σύνθεσης για το μέλι, συμπεριλαμβανομένης της περιεκτικότητας σε HMF (που καθορίζεται μετά την επεξεργασία και την ανάμειξη). Το HMF περιορίζεται σε 40 mg/kg γενικά (εκτός από το μέλι αρτοποιίας, το οποίο εξαιρείται) και 80 mg/kg σε μέλι που δηλώνεται ότι προέρχεται από τροπική περιοχή.
Το φρέσκο μέλι περιέχει γενικά λιγότερο από 15 mg/kg HMF, αλλά χρησιμοποιούνται πάνω από 40 mg/kg για να διασφαλιστεί ότι το μέλι δεν έχει υποστεί υπερβολική θέρμανση κατά την επεξεργασία. Σύμφωνα με το BMC Chemistry, το HMF απορροφάται εύκολα από την τροφή μέσω του γαστρεντερικού σωλήνα και, αφού μεταβολιστεί σε διαφορετικά παράγωγα, απεκκρίνεται μέσω των ούρων.
Η δεύτερη αναφορά αφορά εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο ελληνικής προέλευσης, το οποίο διακινήθηκε μέσω Ολλανδίας. Οι εργαστηριακοί έλεγχοι έδειξαν χαμηλότερη περιεκτικότητα σε πολυακόρεστα και ωμέγα-6 λιπαρά οξέα σε σχέση με όσα αναγράφονταν στη σήμανση. Η υπόθεση κοινοποιήθηκε από τη Γερμανία και εντάσσεται στην κατηγορία παραπλανητικών δηλώσεων ποιοτικών χαρακτηριστικών.
Η τρίτη αναφορά αφορά ελληνικές κλημεντίνες, στις οποίες ανιχνεύθηκε υπόλειμμα chlorpyrifos, φυτοπροστατευτικής ουσίας που δεν επιτρέπεται πλέον στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η περίπτωση αυτή κοινοποιήθηκε από τη Ρουμανία και εντάσσεται στις μη συμμορφώσεις που σχετίζονται με απαγορευμένα φυτοφάρμακα. Το αναλυτικό αποτέλεσμα έδειξε συγκέντρωση 0,044 ± 0,022 mg/kg, ενώ το μέγιστο επιτρεπτό όριο είναι 0,01 mg/kg. Το 0,01 mg/kg δεν είναι επιτρεπτό όριο χρήσης αλλά το τεχνικό κατώτερο όριο ανίχνευσης που εφαρμόζεται στην ΕΕ για απαγορευμένες δραστικές ουσίες, πάνω από το οποίο κάθε εύρημα θεωρείται παράβαση και ενεργοποιεί διαδικασίες ελέγχου.