Σημαντικές αλλαγές στο ποινικό και διοικητικό μέτωπο που στοχεύουν στην αυστηρή καταπολέμηση της παραποίησης προϊόντων.
Από τις 29 Μαΐου τίθεται σε ισχύ στην Ιταλία ο νέος νόμος 75/2026 για τις απάτες στα τρόφιμα, μια μεταρρύθμιση που ενισχύει σημαντικά το ποινικό και διοικητικό πλαίσιο κατά των παραπλανητικών πρακτικών στην αγορά τροφίμων και ποτών. Ο νόμος δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Ιταλικής Κυβέρνησης στις 14 Μαΐου και στοχεύει, σύμφωνα με τον νομοθέτη, σε πιο αποτελεσματική προστασία του καταναλωτή και αυστηρότερο έλεγχο της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η πιο ουσιαστική αλλαγή είναι η θεσμοθέτηση ενός αυτοτελούς ποινικού αδικήματος για την «απάτη τροφίμων». Πλέον τιμωρείται όποιος διαθέτει στην αγορά προϊόντα που αποκλίνουν ουσιωδώς από όσα αναγράφονται στην ετικέτα ως προς την προέλευση, την ποιότητα ή την ποσότητα, καθώς και κάθε χρήση παραπλανητικών ενδείξεων που μπορούν να οδηγήσουν σε σφάλμα τον καταναλωτή. Ο νομοθέτης προβλέπει μάλιστα τη χρήση ενισχυμένων ερευνητικών εργαλείων, όπως τηλεφωνικές υποκλοπές και επιχειρήσεις με μυστικούς ελεγκτές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σολομός: Εκατομμύρια άρρωστα και νεκρά ψάρια και τόνοι καρκινογόνου φορμαλδεΰδης σε εκτροφεία (βίντεο)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΟΠΕΚΕΠΕ: Τα «τοστάκια» με τα 50ευρα από τις παράνομες επιδοτήσεις – Το συγκλονιστικό βίντεο της ΕΛ.ΑΣ
Σημαντική καινοτομία αποτελεί επίσης η δυνατότητα δήμευσης τροφίμων τα οποία, εφόσον είναι κατάλληλα προς κατανάλωση και δεν είναι νοθευμένα ή αλλοιωμένα, θα μπορούν να διατίθενται δωρεάν σε κοινωνικές δομές και φιλανθρωπικούς οργανισμούς. Η παράκαμψη αυτού του προορισμού και η χρήση τους για άλλους σκοπούς μπορεί να συνιστά νέο ποινικό αδίκημα. Παράλληλα, αναμορφώνεται το σύστημα διοικητικών κυρώσεων, με πρόστιμα που δεν θα είναι πλέον σταθερά αλλά θα μπορούν να υπολογίζονται ως ποσοστό του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων. Η ρύθμιση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα αυστηρή, ειδικά για μεγάλες εταιρείες, και επεκτείνεται σε παραβάσεις όπως η παραπλανητική πληροφόρηση, η απόκρυψη συστατικών ή η λανθασμένη δήλωση προέλευσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ξεκινά «σαφάρι» ελέγχων της ΑΑΔΕ με AI, drones και tablet – Πάνω από 50.000 έλεγχοι το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μούχλα σε δημοφιλή παιδικά ροφήματα – Αποσύρονται από τα ράφια από μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ
Έντονη αυστηροποίηση προβλέπεται και για τον τομέα των γαλακτοκομικών, καθώς περιορίζεται η χρήση όρων όπως «γάλα» ή «τυρί» για φυτικά προϊόντα. Ακόμη και επεξηγηματικές διατυπώσεις σε προϊόντα φυτικής προέλευσης κρίνονται, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, παράνομες. Προβλέπονται επίσης ενισχυμένοι έλεγχοι σε προϊόντα όπως το γάλα βουβάλου, με τη δημιουργία ειδικού μητρώου και εθνικών σχεδίων ελέγχου για προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, ενισχύεται η εποπτεία μέσω νέας «επιτελικής δομής» στο Υπουργείο Γεωργίας και Τροφίμων της Ιταλίας, με στόχο τον συντονισμό των πολλών ελεγκτικών αρχών που δραστηριοποιούνται στον τομέα.
Την ίδια στιγμή, η Ιταλίδα δικηγόρος Νέβα Μονάρι, ειδική στο δίκαιο τροφίμων, επισημαίνει ότι, παρά την αυστηροποίηση, το νέο πλαίσιο ενδέχεται να δημιουργήσει ζητήματα ερμηνείας και αλληλοεπικάλυψης με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Όπως σημειώνει, διατάξεις του νέου ποινικού αδικήματος μπορεί να επικαλύπτονται με τον Κανονισμό (ΕΕ) 1169/2011 για την πληροφόρηση των καταναλωτών, καθώς και με τις αρμοδιότητες της Αρχής Ανταγωνισμού και της εποπτείας για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία επιτρέπει σε ορισμένες περιπτώσεις παράλληλες κυρώσεις, υπό την προϋπόθεση τήρησης της αναλογικότητας και αποφυγής διπλής τιμωρίας για την ίδια πράξη.
Τέλος, η ειδικός εκφράζει επιφυλάξεις για τη λειτουργία του νέου συστήματος προσωρινού «διοικητικού μπλοκαρίσματος» προϊόντων, καθώς και για το κατά πόσο η νέα δομή συντονισμού θα περιορίσει τη γραφειοκρατία ή θα προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο ελέγχου. Το νέο πλαίσιο, όπως διαμορφώνεται, σηματοδοτεί μια σαφή στροφή προς αυστηρότερη εποπτεία της αγοράς τροφίμων στην Ιταλία, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας αλλά και με ανοιχτά ακόμη ερωτήματα ως προς την εφαρμογή του στην πράξη και τη συμβατότητά του με το ευρωπαϊκό νομικό περιβάλλον.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
