Νέα μέθοδος εντοπίζει «ψεύτικη» ρίγανη νοθευμένη με φύλλα ελιάς
Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί αύξηση στην κατανάλωση βοτάνων και μπαχαρικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία προκαλεί αύξηση των τιμών, η οποία με τη σειρά της, προσελκύει απατεώνες που εκμεταλλεύονται τη δυσκολία ελέγχου της μακράς και πολύπλοκης, σε όλο τον κόσμο, αγοράς βοτάνων και μπαχαρικών για τη νοθεύουν και παράλληλα να παραμείνουν απαρατήρητοι.
Σύμφωνα με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Ιανουαρίου 2014 σχετικά με τις διατροφικές κρίσεις, την απάτη στην τροφική αλυσίδα και τον έλεγχό της τα μπαχαρικά είναι ένα από τα τρόφιμα που νοθεύονται συχνότερα. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδίασε ένα συντονισμένο σχέδιο ελέγχου για την ανίχνευση μη συμμορφώσεων και παράνομων πρακτικών στον τομέα των βοτάνων και των μπαχαρικών. Κύμινο, κουρκουμάς, ρίγανη, πάπρικα/τσίλι, πιπέρι και σαφράν ήταν τα βότανα και τα μπαχαρικά που συμπεριλήφθηκαν στο σχέδιο ελέγχου. Ίσως το πιο εντυπωσιακό αποτέλεσμα της άσκησης ήταν ότι το 48% των δειγμάτων ρίγανης που αναλύθηκαν ήταν ύποπτα για νοθεία, κυρίως με φύλλα ελιάς. Μόλις πριν από λίγες ημέρες έρευνα της FSA στη Βρετανία, αποκάλυψε ότι 1 στα 3 δείγματα ρίγανης ήταν μη αυθεντικό ή περιείχε φυσικούς και τεχνητούς ρυπαντές
Σε αυτό το πλαίσι μελέτη, από ερευνητές του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρησιμοποίησαν δείγματα ρίγανης από την αγορά που είχαν προηγουμένως δοκιμαστεί στο πλαίσιο του συντονισμένου επίσημου σχεδίου ελέγχου της ΕΕ, για να διερευνήσουν εάν ο φθορισμός ακτίνων Χ με διασπορά ενέργειας (EDXRF) θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως τεχνική ανίχνευσης νοθείας.
282 δείγματα ρίγανης που συμμετείχαν στο συντονισμένο σχέδιο ελέγχου της ΕΕ για τη διαπίστωση της συχνότητας εμφάνισης δόλιων πρακτικών στην εμπορία βοτάνων και μπαχαρικών, αναλύθηκαν από το EDXRF. Το 64% των δειγμάτων προήλθε από την Τουρκία, την Ελλάδα και το Περού. Από αυτά, 142 χαρακτηρίστηκαν μη ύποπτα για νοθεία μέσω των διαφόρων τεχνικών που χρησιμοποιούνται στο συντονισμένο σχέδιο ελέγχου της ΕΕ, 79 βρέθηκαν ύποπτα για την παρουσία φύλλων ελιάς και 61 βρέθηκαν ύποπτα για την ύπαρξη άλλων νοθευμένων ουσιών διαφορετικών από τα φύλλα ελιάς.
Δεδομένου ότι η ομάδα δειγμάτων ρίγανης που περιείχε φύλλα ελιάς έχει κατά μέσο όρο τρεις φορές περισσότερο χαλκό από τα δείγματα χωρίς φύλλα ελιάς, έγινε προσπάθεια ανίχνευσης των νοθευμένων δειγμάτων μέσω του ποσοστού μάζας χαλκού χρησιμοποιώντας μια μονοπαραμετρική προσέγγιση. Τα δείγματα ρίγανης που περιέχουν φύλλα ελιάς δεν είναι μόνο ιδιαίτερα πλούσια σε Cu, αλλά είναι επίσης ιδιαίτερα φτωχά σε Zn σε σύγκριση με τα δείγματα χωρίς φύλλα ελιάς. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, στο απλούστερο επίπεδο, η αναλογία χαλκού προς ψευδάργυρο ήταν ένας καλός δείκτης νοθείας με φύλλα ελιάς χωρίς να χρειάζεται στατιστική μοντελοποίησης.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η εργασία τους καταδεικνύει ότι η EDXRF είναι μια κατάλληλη μέθοδος διαλογής για την ανίχνευση νοθείας ρίγανης με άλλα είδη και για την επαλήθευση της γεωγραφικής προέλευσης του προϊόντος. Η μέθοδος είναι καθαρή, φθηνή και έχει υψηλή απόδοση δειγματοληψίας . Για τους λόγους αυτούς, η προσέγγιση είναι ιδανική για χρήση από εργαστήρια ελέγχου.
