Το Συμβουλευτικό Συμβούλιο Επιστημών των Ευρωπαϊκών Ακαδημιών καλεί την ΕΕ να αναθεωρήσει ριζικά την αξιολόγηση κινδύνου των φυτοφαρμάκων για τα μη στοχευόμενα αρθρόποδα
Σε μια αιχμηρή παρέμβαση με έντονο επιστημονικό βάρος, το Συμβουλευτικό Συμβούλιο Επιστημών των Ευρωπαϊκών Ακαδημιών (EASAC) απαιτεί τη ριζική αναθεώρηση της πολιτικής της ΕΕ για την αξιολόγηση των κινδύνων των φυτοφαρμάκων σε μη στοχευόμενα αρθρόποδα. Η επιστολή τους προς την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και κορυφαίους αξιωματούχους της ΕΕ τονίζει πως η παρούσα μεθοδολογία είναι ανεπαρκής και επιστημονικά αστήρικτη.
Η κοινή γνώμη έχει ευαισθητοποιηθεί εδώ και καιρό για τον ρόλο των μελισσών στην επικονίαση. Όμως πίσω από αυτές, δρα ένας τεράστιος και αόρατος στρατός από σκαθάρια, αράχνες, μυριόποδα και άλλα αρθρόποδα που εργάζονται σιωπηλά για τη διατήρηση των φυσικών ισορροπιών. Επικονιάζουν, εμπλουτίζουν τα εδάφη, ελέγχουν επιβλαβείς οργανισμούς και συνιστούν τροφή για άλλα ζώα. Παρά ταύτα, στη Γερμανία, η βιομάζα των ιπτάμενων εντόμων έχει μειωθεί κατά 75% μέσα σε μόλις 25 χρόνια, ακόμη και σε προστατευόμενες περιοχές. Η εικόνα αυτή επαναλαμβάνεται σε όλη την Ευρώπη. Η εκτεταμένη χρήση φυτοφαρμάκων στη βιομηχανική γεωργία καταδεικνύεται ως βασικός υπεύθυνος.
H νομοθετική καθοδήγηση της ΕΕ
Το κείμενο που χρησιμοποιείται εδώ και 22 χρόνια από τα κράτη μέλη και την EFSA για την αξιολόγηση της τοξικότητας των φυτοφαρμάκων σε μη στοχευόμενα αρθρόποδα περιέχει, σύμφωνα με την EASAC, σοβαρά ελαττώματα. Καθορίζει τόσο χαμηλά επίπεδα προστασίας που στην πράξη καθιστά την αξιολόγηση αναποτελεσματική. Ως αποτέλεσμα, χορηγούνται άδειες κυκλοφορίας σε προϊόντα με υψηλή τοξικότητα για τα πολύτιμα αυτά είδη.
Η EASAC αποτελεί έναν θεσμικό επιστημονικό σύμβουλο με ευρεία αναγνώριση, συγκεντρώνοντας την τεχνογνωσία όλων των εθνικών ακαδημιών επιστημών της ΕΕ. Η παρέμβασή της δεν περιορίζεται σε γενικότητες, αλλά προσφέρει τεκμηριωμένες και συγκεκριμένες συστάσεις.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Αναθεώρηση της έννοιας των «Υπηρεσιών Οικοσυστήματος για τον Άνθρωπο», η οποία θεωρείται επιστημονικά ατελής και αποπροσανατολιστική. Η γεωργία πρέπει να αναγνωριστεί ως διασυνδεδεμένη με το σύνολο των οικοσυστημικών λειτουργιών, όχι μόνο με τις άμεσα οικονομικά εκμεταλλεύσιμες.
- Αυστηροποίηση των διαδικασιών δοκιμών, με επιλογή ειδών που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ευαισθησίας και μελέτες που εξετάζουν όχι μόνο την οξεία τοξικότητα αλλά και τις σωρευτικές, μακροπρόθεσμες και συνεργιστικές επιδράσεις, το λεγόμενο «τοξικό κοκτέιλ» από τη συνύπαρξη πολλών φυτοφαρμάκων και βοηθητικών ουσιών.
- Αμφισβήτηση της υπόθεσης της αυτόματης ανάκαμψης των πληθυσμών, η οποία παραγνωρίζει την πραγματικότητα των εξαντλημένων ή εξαφανισμένων ειδών σε εντατικά γεωργικά τοπία.
