Εντοπισμός μυκοτοξίνης σε παρτίδα με ημερομηνία ανάλωσης 17 Ιουλίου 2026 – Οι επιπτώσεις στην υγεία, τα νομοθετικά όρια και τα κρίσιμα σημεία ελέγχου για τη βιομηχανία και τους καταναλωτές
Οι έτοιμες παιδικές τροφές αποτελούν βασικό στοιχείο της καθημερινής διατροφής βρεφών και νηπίων και καταναλώνονται συχνά σε συσκευασμένη μορφή, με πρώτη ύλη φρούτα και λαχανικά. Παρά τους αυστηρούς ελέγχους που προβλέπει η νομοθεσία, οι κατηγορίες αυτές προϊόντων ενδέχεται να εκτεθούν σε χημικούς κινδύνους, όπως οι μυκοτοξίνες, οι οποίες δεν είναι ορατές, δεν αλλοιώνουν απαραίτητα τη γεύση και δεν εξουδετερώνονται με τη θερμική επεξεργασία. Η ευαισθησία των βρεφών και των μικρών παιδιών σε τοξικές ουσίες, λόγω χαμηλότερου σωματικού βάρους και ανώριμων συστημάτων αποτοξίνωσης, καθιστά τη διαχείριση τέτοιων κινδύνων κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ληγμένο κρέας στην Ελληνική αγορά: Επαναλαμβανόμενα περιστατικά και κίνδυνοι – Δείτε φωτογραφίες της κατάσχεσης των 4,7 τόνων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Την Τρίτη η απολογία του ιδιοκτήτη της ΒΙΟΛΑΝΤΑ – Από πλημμέλημα σε κακούργημα το κατηγορητήριο για την έκρηξη
Χθες IF Copack LLC, με διακριτικό τίτλο Initiative Foods, ανακοίνωσε την ανάκληση μίας συγκεκριμένης παρτίδας παιδικού πολτού φρούτων με την εμπορική ονομασία Tippy Toes Apple Pear Banana, λόγω αυξημένων επιπέδων πατουλίνης. Το προϊόν αφορά συσκευασία δύο πλαστικών κυπέλλων με εξωτερικό χάρτινο περιτύλιγμα, φέρει κωδικό UPC 036800 265783, κωδικό παρτίδας 07174, ένδειξη ανάλωσης κατά προτίμηση έως 17 Ιουλίου 2026 (BB 07/17/2026) και αναγνωριστικό κωδικό συσκευασίας INIA0120. Η ημερομηνία λήξης αναγράφεται στο κάτω μέρος κάθε πλαστικού δοχείου. Το προϊόν διανεμήθηκε σε καταστήματα λιανικής σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται λευκό ρύζι από την αγορά – Ανιχνεύτηκε καρκινογόνο κάδμιο πάνω από το όριο – Η μάρκα πωλείται και στην Ελλάδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλη ανάκληση έτοιμων σάντουιτς λόγω φυσικού κινδύνου
Η ανάκληση ξεκίνησε έπειτα από δειγματοληψία στο πλαίσιο του προγράμματος Total Diet Study της U.S. Food and Drug Administration, κατά την οποία ανιχνεύθηκαν επίπεδα πατουλίνης υψηλότερα από τα συνήθη για την κατηγορία προϊόντος. Η εταιρεία συνεργάστηκε με την αρμόδια αρχή για τον εντοπισμό της συγκεκριμένης παρτίδας και η διαδικασία πραγματοποιείται κατόπιν σύστασης του FDA.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Νέες συλλήψεις κτηνοτρόφων για παραβίαση των μέτρων κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κερκινέλλα: Το ελληνικό τυρί που «πάει» για ΠΓΕ
Η πατουλίνη είναι μυκοτοξίνη της κατηγορίας των πολυκετιδίων. Παράγεται κυρίως από μύκητες των γενών Aspergillus, Penicillium και Byssochlamys και ανιχνεύεται συχνότερα σε σάπια μήλα, αλλά και σε άλλα φρούτα όπως κεράσια, βατόμουρα, δαμάσκηνα, μπανάνες, φράουλες και σταφύλια, καθώς και σε ορισμένα δημητριακά και λαχανικά. Χημικά πρόκειται για λευκή σκόνη, διαλυτή σε όξινο νερό και οργανικούς διαλύτες. Είναι θερμοανθεκτική και δεν καταστρέφεται με παστερίωση ή άλλες συνήθεις θερμικές επεξεργασίες. Η παρουσία της σε προϊόντα μήλου χρησιμοποιείται ως δείκτης ποιότητας της πρώτης ύλης.
Σε επίπεδο τοξικολογίας, η πατουλίνη εμφανίζει γονοτοξικές ιδιότητες και έχει συσχετιστεί με καρκινογόνες και μεταλλαξιογόνες δράσεις σε πειραματικά δεδομένα. Οξεία έκθεση μπορεί να προκαλέσει ναυτία, εμέτους, γαστρεντερικές διαταραχές, κεφαλαλγία και πυρετό. Μελέτες σε ζώα έχουν καταγράψει απώλεια βάρους, έλκη και αιμορραγίες στο γαστρεντερικό, διαταραχές νεφρικής λειτουργίας, σπασμούς, οίδημα, αναστολή ενζυμικής δραστηριότητας σε έντερο και εγκέφαλο, βλάβες σε νεφρούς και σπλήνα και αλλοιώσεις στο DNA. Χρόνια έκθεση έχει συσχετιστεί με νευροτοξικές, ανοσοτοξικές, ανοσοκατασταλτικές και τερατογόνες επιδράσεις, καθώς και με αναπαραγωγική τοξικότητα στους άνδρες. Η μακροχρόνια πρόσληψη μέσω τροφίμων αποτελεί τον κύριο δρόμο έκθεσης του πληθυσμού.
Η διεθνής εμπειρία καταδεικνύει ότι οι ανακλήσεις λόγω πατουλίνης είναι συχνές. Στις 9 Σεπτεμβρίου 2025, το ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης ειδοποίησης για τα τρόφιμα RASFF ανακοίνωσε ανάκληση χυμού μήλου από τη Δανία, ο οποίος διανεμήθηκε και στη Σουηδία, λόγω υπερβολικά υψηλής περιεκτικότητας σε πατουλίνη και χαρακτήρισε τον κίνδυνο σοβαρό. Τον Δεκέμβριο του 2025 ανακοινώθηκε υποχρεωτική ανάκληση πολλών χυμών της Rueter Fruchtsaft σε έξι γεύσεις λόγω υπέρβασης των επιτρεπόμενων ορίων. Παρόμοιες επείγουσες ανακλήσεις χυμών μήλου και smoothies από μεγάλες αλυσίδες λιανικής στην Ευρώπη οδήγησαν σε ενεργοποίηση του RASFF με αξιολόγηση σοβαρού κινδύνου. Τον Μάιο του 2020 ανακλήθηκε αυστραλιανός χυμός μήλου από μεγάλες αλυσίδες λιανικής στην Αυστραλία, ενώ αντίστοιχες ενέργειες σημειώθηκαν στο Χονγκ Κογκ και στη Σιγκαπούρη.
Σε επίπεδο νομοθεσίας, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει μέγιστη συγκέντρωση 50 μg/L στον χυμό μήλου. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οFDA έχει θέσει όριο δράσης 50 ppb για τον χυμό μήλου. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα ορίζονται σε 50 μg/kg για χυμό μήλου και μηλίτη, 50 μg/kg για στερεά προϊόντα μήλου και 10 μg/kg για προϊόντα που προορίζονται για βρέφη και μικρά παιδιά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επιπλέον συστήσει στη βιομηχανία να στοχεύει σε χαμηλότερα επίπεδα, ενδεικτικά στα 25 μg/kg για χυμούς μήλου, στο πλαίσιο προληπτικής διαχείρισης του κινδύνου. Υπέρβαση των ορίων συνεπάγεται μη συμμόρφωση, ενημέρωση των αρμόδιων αρχών και ανάκληση από την αγορά.
Η πρόληψη της παρουσίας πατουλίνης βασίζεται σε ορθές γεωργικές και μεταποιητικές πρακτικές. Η επιλογή πρώτης ύλης είναι κρίσιμη. Μήλα με σήψη, μούχλα, τραυματισμούς ή εκτεθειμένη σάρκα πρέπει να απορρίπτονται πριν από τη μεταποίηση. Η απομάκρυνση μόνο του ορατού τμήματος μούχλας δεν επαρκεί, καθώς η τοξίνη μπορεί να έχει διαχυθεί στον φαινομενικά υγιή ιστό. Η αποφυγή συλλογής καρπών που έχουν πέσει στο έδαφος και ο περιορισμός μηχανικών κακώσεων κατά τη συγκομιδή μειώνουν τον κίνδυνο. Η ταχεία ψύξη μετά τη συγκομιδή, η αποθήκευση σε χαμηλές θερμοκρασίες και, όπου είναι εφικτό, σε ελεγχόμενη ατμόσφαιρα περιορίζουν την ανάπτυξη μυκήτων. Η παρατεταμένη αποθήκευση καρπών χαμηλής ποιότητας αυξάνει την πιθανότητα επιμόλυνσης.
Στη μεταποίηση απαιτείται εντατική διαλογή πριν από την έκθλιψη, σχολαστικό πλύσιμο, αυστηρή υγιεινή εξοπλισμού και συστηματικοί εργαστηριακοί έλεγχοι του τελικού προϊόντος. Η θερμική επεξεργασία δεν εξαλείφει την πατουλίνη, επομένως ο έλεγχος πρέπει να προηγείται της συσκευασίας. Για την ανίχνευση χρησιμοποιούνται τεχνικές όπως χρωματογραφία λεπτής στιβάδας, αέρια χρωματογραφία, υγρή χρωματογραφία υψηλής απόδοσης και τριχοειδής ηλεκτροφόρηση. Η εφαρμογή συστημάτων HACCP με ειδικά κρίσιμα σημεία ελέγχου για τη μυκοτοξίνη και τακτική επαλήθευση μέσω διαπιστευμένων εργαστηρίων αποτελεί βασική απαίτηση συμμόρφωσης.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
