Η 49η Σύνοδος της Επιτροπής Επισήμανσης Τροφίμων ολοκλήρωσε κατευθυντήριες οδηγίες για προληπτική επισήμανση αλλεργιογόνων βάσει κινδύνου
Στις 11 έως 15 Μαΐου 2026, πραγματοποιήθηκε στην Οτάβα του Καναδά η 49η Σύνοδος της Επιτροπής Codex για την Επισήμανση Τροφίμων (CCFL49), όπου προχώρησαν σημαντικές εξελίξεις για τη διεθνή ρύθμιση της επισήμανσης τροφίμων. Τρία έγγραφα προτάθηκαν για υιοθέτηση: Κατευθυντήριες οδηγίες για την Προληπτική Επισήμανση Αλλεργιογόνων (PAL) βάσει κινδύνου, διατάξεις επισήμανσης για πολλαπλές συσκευασίες, και κατευθυντήριες οδηγίες για ευέλικτη επισήμανση σε έκτακτες καταστάσεις. Αξιοσημείωτη ήταν παράλληλα η απόρριψη πρότασης για έναρξη εργασιών σχετικά με τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα.
Η σημαντικότερη εξέλιξη της συνόδου ήταν η ολοκλήρωση και η σύσταση υιοθέτησης κατευθυντήριων οδηγιών για την εφαρμογή PAL στο πλαίσιο του Γενικού Προτύπου για την Επισήμανση Προσυσκευασμένων Τροφίμων. Οι οδηγίες αυτές εισάγουν ένα συστηματικό, ομοιόμορφο πλαίσιο βάσει κινδύνου για τη χρήση δηλώσεων PAL, στηριζόμενο σε καθορισμένα επίπεδα κατωφλίου και δόσεις αναφοράς για τα αλλεργιογόνα τροφίμων προτεραιότητας, συμπεριλαμβανομένης της γλουτένης. Η προληπτική επισήμανση αλλεργιογόνων αφορά τις δηλώσεις τύπου «μπορεί να περιέχει ίχνη από…» που εμφανίζονται στις συσκευασίες τροφίμων και έχουν αποτελέσει πηγή σύγχυσης για τους καταναλωτές παγκοσμίως λόγω της μη τυποποιημένης χρήσης τους. Αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, το ΗΒ και η ΕΕ, έχουν ήδη ξεκινήσει συζητήσεις για την ενδεχόμενη υιοθέτηση αυτού του πλαισίου. Εκπρόσωποι από Λατινική Αμερική, Αφρική, Ευρώπη και Εγγύς Ανατολή υπογράμμισαν τη σημασία κατάρτισης και ανάπτυξης εθνικών ικανοτήτων για να υποστηριχθεί η υιοθέτηση, με FAO και ΠΟΥ να επιβεβαιώνουν την προθυμία τους να υποστηρίξουν τέτοιες δραστηριότητες. Οι οδηγίες προτάθηκαν για υιοθέτηση στο Βήμα 8, το τελευταίο βήμα πριν από την τελική υιοθέτηση ως πρότυπο Codex από την Επιτροπή Codex Alimentarius.
Διατάξεις για πολλαπλές συσκευασίες κάτω από το Γενικό Πρότυπο Επισήμανσης Προσυσκευασμένων Τροφίμων προωθήθηκαν για υιοθέτηση στο Βήμα 5/8, που επιταχύνει τη διαδικασία παρακάμπτοντας τα ενδιάμεσα βήματα σχολίων και αναθεωρήσεων. Αυτές οι διατάξεις καθορίζουν πώς πρέπει να επισημαίνονται οι κατάλογοι συστατικών, οι καθαρές ποσότητες και οι ημερομηνίες λήξης στις πολλαπλές συσκευασίες. Προχώρησαν επίσης οι Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Εφαρμογή Διατάξεων Επισήμανσης Τροφίμων σε Καταστάσεις Έκτακτης Ανάγκης, που παρέχουν αρχές για την εφαρμογή ευέλικτων απαιτήσεων επισήμανσης όταν διαταράσσονται οι αλυσίδες εφοδιασμού. Παρά τις αντιρρήσεις από ομάδες υγείας βρεφών και μητέρων που ζήτησαν την εξαίρεση του βρεφικού γάλακτος από το πεδίο εφαρμογής, η Επιτροπή αποφάσισε να διατηρήσει το γενικό πεδίο εφαρμογής που καλύπτει όλα τα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένων αυτών που προορίζονται για βρέφη και παιδιά, με το σκεπτικό ότι μια γενική εξαίρεση θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση σε βασικά τρόφιμα για ευάλωτες ομάδες κατά τη διάρκεια ελλείψεων.
Η CCFL απέρριψε πρόταση για έναρξη εργασιών σχετικά με τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα κατά τη CCFL49. Τα μέλη της Επιτροπής επισήμαναν ότι δεν υπεβλήθη συζητητικό κείμενο ή έγγραφο έργου προς υποστήριξη της έναρξης εργασιών, ότι δεν υπάρχει επί του παρόντος σαφής επιστημονική συναίνεση ως προς τον ορισμό των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, και ότι η σχέση της θεματικής με την εντολή της CCFL, ιδιαίτερα σε σχέση με την επισήμανση τροφίμων, δεν είναι ακόμα αρκετά σαφής. Η Γραμματεία Codex υπογράμμισε τη σημασία της σαφούς αναγνώρισης του προβλήματος που πρέπει να αντιμετωπιστεί, υποστηριζόμενης από συζητητικό κείμενο, πριν από την έναρξη νέων εργασιών. Η CCFL συμφώνησε να αφαιρέσει τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα από τον κατάλογο πιθανών νέων εργασιών.
