Οι υγειονομικές αρχές εντόπισαν αυξημένες συγκεντρώσεις θαλλίου σε plant-based προϊόντα ευρείας κυκλοφορίας μετά από έρευνα που ξεκίνησε λόγω καταναλωτή με αυξημένα επίπεδα του τοξικού μετάλλου
Η ανίχνευση τοξικών βαρέων μετάλλων σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης επαναφέρει στο προσκήνιο τις προκλήσεις ασφάλειας που αντιμετωπίζει η διεθνής βιομηχανία τροφίμων, ιδιαίτερα σε προϊόντα που προωθούνται ως «υγιεινές» επιλογές καθημερινής κατανάλωσης. Τα τελευταία χρόνια, η ταχεία ανάπτυξη της αγοράς plant-based snacks, superfoods και αφυδατωμένων λαχανικών έχει αυξήσει σημαντικά τη ζήτηση για πρώτες ύλες υψηλής διατροφικής αξίας, όμως παράλληλα έχει εντείνει τους κινδύνους που σχετίζονται με επιμολύνσεις από βαρέα μέταλλα, ελλιπή έλεγχο καλλιεργειών και αδυναμίες στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού. Μόλις χθες είδε το φως της δημοσιότητας ένα νέο περιστατικό, που αφορά την παρουσία αυξημένων επιπέδων θαλλίου σε προϊόντα ευρείας κυκλοφορίας, προκαλώντας ανησυχία τόσο για τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία όσο και για τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου, που εφαρμόζονται σε εισαγόμενες φυτικές πρώτες ύλες και επεξεργασμένα τρόφιμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται χιλιάδες συσκευασίες σάλτσας με κομμάτια πλαστικού από τα καφάσια συλλογής της πρώτης ύλης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αναστολή άδειας λειτουργίας σε εταιρεία παγωτού για σοβαρές παραβάσεις ασφάλειας τροφίμων
Η τοξικότητα του θαλλίου είναι καλά τεκμηριωμένη στην ιατρική βιβλιογραφία. Η χρόνια έκθεση μπορεί να προκαλέσει νευρολογικές βλάβες, περιφερική νευροπάθεια, μούδιασμα και έντονο πόνο σε χέρια και πόδια, γαστρεντερικές διαταραχές, καρδιακές επιπλοκές και τριχόπτωση. Σε υψηλές δόσεις το θάλλιο επηρεάζει το νευρικό σύστημα, τη λειτουργία των κυττάρων και τον μεταβολισμό καλίου στον οργανισμό. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σταδιακά, γεγονός που δυσκολεύει τη σύνδεση με τη διατροφική έκθεση. Παιδιά, έγκυες γυναίκες και άτομα με χρόνια νοσήματα θεωρούνται πιο ευάλωτες ομάδες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντατικοί έλεγχοι στα διόδια Μαλγάρων: Νέο πρόστιμο 1.500€ για μεταφορά ψωμιού χωρίς παραστατικά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κουζίνες – «δολοφόνοι»: Οι δεκάδες θάνατοι από την κατασκευή πάγκων χαλαζία και η μάχη για την απαγόρευσή τους
Η Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας της Καλιφόρνιας προχώρησε στις 19 Μαΐου 2026 σε δημόσια προειδοποίηση προς τους καταναλωτές για σειρά προϊόντων της εταιρείας Brad’s Plant Based, μετά τον εντοπισμό αυξημένων επιπέδων θαλλίου σε προϊόντα με βάση το kale. Η έρευνα ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2026 όταν άτομο με αυξημένα επίπεδα θαλλίου στον οργανισμό του ενημέρωσε τις υγειονομικές αρχές για πιθανή σύνδεση με κατανάλωση προϊόντων Brad’s Plant Based. Η προειδοποίηση αφορά κυρίως αφυδατωμένα φυτικά σνακ, crunchy kale chips και salad snacks που διακινούνται ευρέως στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω των εταιρειών Snack Right Super Foods, Inc. και Brad’s Raw Chips, LLC. Κλιμάκια της California Department of Public Health προχώρησαν σε δειγματοληψίες από αλυσίδες λιανικής στην περιοχή του Sacramento και εργαστηριακές αναλύσεις επιβεβαίωσαν αυξημένες συγκεντρώσεις θαλλίου σε πολλαπλές παρτίδες προϊόντων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμφιαλωμένο νερό: Έφοδος 40 αστυνομικών καταπολέμησης της απάτης, στις εγκαταστάσεις της Νο1 μάρκας στον κόσμο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαζικές ανακλήσεις τυριών από σούπερ μάρκετ και καταστήματα τροφίμων λόγω σοβαρού βιολογικού κινδύνου με ακραία μικροβιακά φορτία
Στα προϊόντα που βρέθηκαν με αυξημένες συγκεντρώσεις θαλλίου περιλαμβάνονται πολλά φυτικά σνακ που διαφημίζονται ως plant-based, vegan και συχνά ως «υγιεινές» εναλλακτικές έναντι των συμβατικών επεξεργασμένων snacks. Τα προϊόντα βασίζονται κυρίως σε kale, δηλαδή λαχανίδα υψηλής θρεπτικής αξίας, η οποία αφυδατώνεται και καρυκεύεται ώστε να αποκτήσει υφή παρόμοια με chips ή τραγανά crackers σαλάτας. Η Brad’s Plant Based είχε αποκτήσει σημαντική παρουσία στον κλάδο των «υγιεινών» snacks και είχε συνεργασίες με μεγάλες αλυσίδες λιανικής και δίκτυα διανομής φυσικών τροφίμων. Σύμφωνα με παλαιότερα δημοσιευμένα στοιχεία, η εταιρεία είχε εξελιχθεί σε brand δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων ετήσιου τζίρου μέσα σε λίγα χρόνια από την ίδρυσή της
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το φρούτο που ενισχύει την άμυνα της επιδερμίδας απέναντι στον ήλιο – Έρευνα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο σε ΑΒ Βασιλόπουλο για το χαρτί περιτυλίγματος
Το θάλλιο είναι βαρύ μέταλλο που απαντάται φυσικά στο περιβάλλον σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις. Ιστορικά χρησιμοποιήθηκε σε εντομοκτόνα, τρωκτικοκτόνα, ηλεκτρονικά εξαρτήματα και βιομηχανικές εφαρμογές, ενώ σήμερα θεωρείται ιδιαίτερα τοξικό στοιχείο με αυστηρούς περιορισμούς χρήσης. Η παρουσία του στα τρόφιμα συνδέεται κυρίως με μολυσμένα εδάφη, βιομηχανική ρύπανση, μεταλλευτικές δραστηριότητες και απορρόφηση από καλλιέργειες μέσω του ριζικού συστήματος. Τα φυλλώδη λαχανικά όπως το kale έχουν αυξημένη ικανότητα συσσώρευσης μετάλλων από το έδαφος, ειδικά όταν καλλιεργούνται σε περιοχές με γεωλογική ή βιομηχανική επιβάρυνση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσα φυτοφάρμακα έχουν οι μπανάνες που διακινούνται σε ευρωπαϊκές χώρες; Στη δημοσιότητα τα νέα δεδομένα της EFSA
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κοτομπουκιές: Το έξυπνο κόλπο για τραγανό αποτέλεσμα χωρίς πολλά λιπαρά σύμφωνα με επιστημονικό πείραμα
Η περίπτωση προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στη βιομηχανία τροφίμων διότι δεν πρόκειται για τυχαία παρουσία ιχνοστοιχείων σε μία μόνο παρτίδα αλλά για επαναλαμβανόμενη ανίχνευση σε πολλαπλά προϊόντα και διαφορετικές σειρές παραγωγής. Αυτό αυξάνει τις πιθανότητες συστηματικής επιμόλυνσης της πρώτης ύλης ή ανεπαρκούς ελέγχου προμηθευτών. Οι αφυδατωμένες τροφές παρουσιάζουν επιπλέον ιδιαιτερότητα, καθώς η διαδικασία απομάκρυνσης νερού μπορεί να συμπυκνώσει τα επίπεδα μετάλλων ανά μονάδα βάρους. Έτσι, ακόμη και πρώτες ύλες με μέτρια επιβάρυνση ενδέχεται να οδηγήσουν σε υψηλότερες συγκεντρώσεις στο τελικό προϊόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμφιαλωμένο νερό: Kαταγγελία κατά γνωστής μάρκας για διαφήμιση με παραπλανητικούς ισχυρισμούς
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οργάνωση καταναλωτών κατονομάζει μάρκες ρυζιού, τσαγιού και μπαχαρικών με απαγορευμένα φυτοφάρμακα
Ιδιαίτερη διάσταση στην υπόθεση δίνει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές, ο παρασκευαστής ενημερώθηκε επισήμως για τα αυξημένα επίπεδα θαλλίου και του ζητήθηκε να προχωρήσει σε εθελοντική ανάκληση των προϊόντων. Ωστόσο, μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της δημόσιας προειδοποίησης, τα προϊόντα παρέμεναν διαθέσιμα στην αγορά, γεγονός που οδήγησε τις αρχές στην έκδοση άμεσης σύστασης προς τους καταναλωτές να μην τα καταναλώσουν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | EFSA: Φυτοφάρμακα ανιχνεύθηκαν και σε βιολογικά προϊόντα στην ΕΕ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψωμί χωρίς συντηρητικά: Το φυσικό προζύμι που καθυστερεί τη μούχλα έως 9 ημέρες σύμφωνα με νέα μελέτη
Για τους επαγγελματίες του κλάδου, η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τις απαιτήσεις ελέγχου βαρέων μετάλλων στις φυτικές πρώτες ύλες υψηλού κινδύνου. Οι βέλτιστες πρακτικές περιλαμβάνουν γεωχημική αξιολόγηση καλλιεργήσιμων εδαφών, συστηματικό screening εισερχόμενων πρώτων υλών, ανάλυση ICP-MS για βαρέα μέταλλα, έλεγχο προμηθευτών βάσει HACCP και εφαρμογή risk-based environmental monitoring. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού όπου διαφορετικά κανονιστικά πρότυπα, γεωργικές πρακτικές και περιβαλλοντικές συνθήκες αυξάνουν την πολυπλοκότητα του ελέγχου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς αφαιρούμε εύκολα το μελάνι από τα υφάσματα των επίπλων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί πρέπει να βάζεις λαδόκολλα στα συρτάρια του ψυγείου;
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η νομοθεσία για τους επιμολυντές τροφίμων βασίζεται κυρίως στον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/915 που καθορίζει μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα για διάφορα βαρέα μέταλλα και τοξικές ουσίες. Παρότι το θάλλιο δεν διαθέτει ακόμη τόσο εκτεταμένο κανονιστικό πλαίσιο όσο ο μόλυβδος, το κάδμιο ή ο υδράργυρος, οι ευρωπαϊκές αρχές εφαρμόζουν την αρχή της προφύλαξης όταν διαπιστώνονται επίπεδα που μπορεί να απειλήσουν τη δημόσια υγεία. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας Τροφίμων εξετάζει κατά περίπτωση την έκθεση μέσω τροφίμων και τις πιθανές τοξικολογικές επιπτώσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ζυμαρικά: Τι να κάνετε για να μην κολλάνε ποτέ μεταξύ τους
Οι καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί τα συγκεκριμένα προϊόντα κλήθηκαν να μην τα καταναλώσουν και είτε να τα απορρίψουν είτε να τα επιστρέψουν στα σημεία αγοράς για επιστροφή χρημάτων. Άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα μετά από κατανάλωση των προϊόντων συνιστάται να επικοινωνήσουν με ιατρό και να αναφέρουν πιθανή έκθεση σε θάλλιο. Η διάγνωση συνήθως βασίζεται σε ειδικές εξετάσεις αίματος ή ούρων για βαρέα μέταλλα.
Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία για την αγορά plant-based τροφίμων, η οποία παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια έντονη ανάπτυξη διεθνώς. Οι εταιρείες του κλάδου βασίζονται σε ισχυρούς ισχυρισμούς υγείας, καθαρής ετικέτας και φυσικής προέλευσης, γεγονός που αυξάνει τις απαιτήσεις για ιχνηλασιμότητα και ποιοτικό έλεγχο. Η αυξανόμενη χρήση υπερτροφών, φυλλωδών λαχανικών και αφυδατωμένων συστατικών δημιουργεί νέες προκλήσεις στον έλεγχο επιμολυντών, ειδικά όταν οι πρώτες ύλες προέρχονται από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές με μεταβλητά περιβαλλοντικά δεδομένα.
Φωτογραφίες των προϊόντων
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
