Εντοπίστηκαν φορτία παθογόνου βακτηρίου έως και 1.500 φορές πάνω από τα ευρωπαϊκά όρια ασφαλείας σε φρέσκα τυριά, προϊόντα ωμού γάλακτος και γαλακτοκομικά που διακινήθηκαν μέσω αλυσίδων λιανικής, τοπικών καταστημάτων και απευθείας πώλησης
Η συνεχής εμφάνιση ανακλήσεων γαλακτοκομικών προϊόντων που πωλούνται από μεγάλες αλυσίδες λιανικής, αλλά και από μικρά καταστήματα στην Ευρώπη, λόγω παρουσίας Listeria monocytogenes επαναφέρει στο επίκεντρο ένα από τα σοβαρότερα μικροβιολογικά ζητήματα της βιομηχανίας τροφίμων. Μέσα στον Μάιο του 2026 καταγράφηκαν αλλεπάλληλες ειδοποιήσεις και ανακλήσεις, που αφορούσαν φρέσκα τυριά, κατσικίσια τυριά ωμού γάλακτος, λευκά τυριά τύπου queso fresco, κρέμες γάλακτος και γαλακτοκομικά προϊόντα μικρής παραγωγής. Οι υποθέσεις αυτές περιλάμβαναν τόσο εθελοντικές ανακλήσεις παραγωγών όσο και επίσημες κοινοποιήσεις μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης RASFF, με αναφορές σε συγκεντρώσεις Listeria monocytogenes πολύ πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια ασφαλείας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Πρόστιμο σε μεγάλη αλυσίδα ζαχαροπλαστείων για τη ζυγαριά – Το δικαίωμα που αγνοούν οι καταναλωτές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σε ελληνικά καταστήματα τουρσί που προκάλεσε ευρωπαϊκή κινητοποίηση “σοβαρού κινδύνου” – Καταγγελία καταναλωτή (δείτε φωτογραφία)
Η λιστερίωση μπορεί να ξεκινήσει με ήπια συμπτώματα όπως πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες, γαστρεντερικές διαταραχές, ναυτία ή διάρροια, όμως σε ευπαθείς ομάδες μπορεί να εξελιχθεί σε σηψαιμία, μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα. Οι έγκυες γυναίκες αποτελούν κατηγορία ιδιαίτερα υψηλού κινδύνου, καθώς ακόμη και ήπια λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε αποβολή, πρόωρο τοκετό, ενδομήτριο θάνατο ή σοβαρή νεογνική λοίμωξη. Οι ηλικιωμένοι, οι ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς, τα άτομα με καρκίνο, μεταμοσχεύσεις, σακχαρώδη διαβήτη ή χρόνια νεφρική νόσο εμφανίζουν επίσης αυξημένο κίνδυνο βαριάς νόσησης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γέμισαν φράουλες οι λαϊκές και τα σουπερμάρκετ – Αυτό που ανακάλυψαν οι ερευνητές για όσους τις καταναλώνουν συχνά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΕΦΕΤ: “Μην το καταναλώσετε” – Ανακαλούνται μπιφτέκια που πωλούνται από μεγάλα σουπερμάρκετ
Στις πρόσφατες κοινοποιήσεις καταγράφηκαν επίπεδα πολύ υψηλότερα από τα αποδεκτά όρια. Σε ισπανική ειδοποίηση αναφέρθηκαν τιμές 1,5×10⁵ (150.000) και 1,0×10⁴ (10.000) CFU/g σε φρέσκο αγελαδινό τυρί, ενώ σε άλλη κοινοποίηση από τη Γαλλία ανιχνεύθηκαν επίπεδα άνω των 15.000 CFU/g. Οι ευρωπαϊκές αρχές χαρακτηρίζουν τέτοια επίπεδα ως σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, ακόμη και όταν ο καταναλωτής θερμάνει το προϊόν πριν την κατανάλωση, επειδή η οικιακή θέρμανση δεν εξασφαλίζει πάντα επαρκή απολύμανση όταν το μικροβιακό φορτίο είναι τόσο υψηλό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θάνατος Ελληνίδας στη Γαλλία: Πώς οι πιστωτικές κάρτες αποκάλυψαν τη φονική αλλαντίαση από σαρδέλες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αναστολή άδειας λειτουργίας σε εταιρεία παγωτού για σοβαρές παραβάσεις ασφάλειας τροφίμων
Στη Γαλλία ανακλήθηκε το προϊόν “Fromage blanc sur lit de fruit” της ferme la maison rouge λόγω ανίχνευσης Listeria monocytogenes σε παρτίδα με ημερομηνία παραγωγής 07/05/2026 και ημερομηνία λήξης 22/05/2026 και οι αρχές κάλεσαν τους καταναλωτές να μην το καταναλώσουν, να το επιστρέψουν ή να το καταστρέψουν. Παράλληλα ανακλήθηκαν κρέμες γάλακτος της Ferme du Roetling που είχαν παραχθεί στις 12/05/2026, ενώ ξεχωριστή ανάκληση αφορούσε κατσικίσια τυριά ωμού γάλακτος της la chevre a dorey στη Drôme, με πολλαπλές παρτίδες και ημερομηνίες κατανάλωσης έως τις 12/06/2026. Στην Ισπανία οι αρχές ανακοίνωσαν εκτεταμένη ανάκληση φρέσκων τυριών αγελαδινού γάλακτος και latino τυριών εμπορικών σημάτων όπως Nativo, Goya και Sabor de Casa, με διανομή στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι επικίνδυνο το ληγμένο γιαούρτι; Τι έδειξαν μετρήσεις μικροβιακού φορτίου πριν και μετά τη λήξη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντατικοί έλεγχοι στα διόδια Μαλγάρων: Νέο πρόστιμο 1.500€ για μεταφορά ψωμιού χωρίς παραστατικά
Η Listeria monocytogenes είναι παθογόνο βακτήριο με ιδιαίτερη ανθεκτικότητα σε ψυχρά περιβάλλοντα και υψηλή ικανότητα επιβίωσης σε εγκαταστάσεις παραγωγής τροφίμων. Σε αντίθεση με πολλούς άλλους παθογόνους μικροοργανισμούς, μπορεί να αναπτυχθεί ακόμη και σε θερμοκρασίες ψυγείου. Αυτό καθιστά τα ψυχόμενα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, ιδιαίτερα τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τις μαλακές τυροκομικές ύλες, τα τυριά ωρίμανσης μικρής διάρκειας και τα προϊόντα ωμού γάλακτος, κατηγορίες υψηλού κινδύνου. Επιπλέον η λιστέρια έχει την ικανότητα να σχηματίζει βιοφίλμ πάνω σε ανοξείδωτες επιφάνειες, πλαστικά εξαρτήματα, σωληνώσεις, δεξαμενές, αποχετεύσεις και εξοπλισμό κοπής και συσκευασίας. Τα βιοφίλμ προστατεύουν το βακτήριο από τα συνήθη πρωτόκολλα καθαρισμού και απολύμανσης. Αυτό σημαίνει ότι μια εγκατάσταση μπορεί να εμφανίζει επαναλαμβανόμενες μολύνσεις επί μήνες ή χρόνια αν δεν εντοπιστεί η ακριβής εστία επιμόλυνσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται χιλιάδες συσκευασίες σάλτσας με κομμάτια πλαστικού από τα καφάσια συλλογής της πρώτης ύλης
Η παρουσία της σε γαλακτοκομικά προϊόντα συνδέεται κυρίως με τη χρήση ωμού γάλακτος, την ανεπαρκή παστερίωση, την επιμόλυνση μετά την παστερίωση, τον μολυσμένο εξοπλισμό παραγωγής, την κακή υγιεινή προσωπικού, την ανεπαρκή απολύμανση ψυκτικών θαλάμων και τη διασταυρούμενη επιμόλυνση μεταξύ ωμών και τελικών προϊόντων. Σε μικρές φάρμες και παραδοσιακές μονάδες, όπου συχνά η παραγωγή γίνεται σε περιορισμένους χώρους με μικρότερο βαθμό αυτοματοποίησης, οι κίνδυνοι αυξάνονται όταν δεν εφαρμόζονται αυστηρά συστήματα HACCP και συνεχής περιβαλλοντική δειγματοληψία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κουζίνες – «δολοφόνοι»: Οι δεκάδες θάνατοι από την κατασκευή πάγκων χαλαζία και η μάχη για την απαγόρευσή τους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | McDonald’s: Το viral video που «έκαψε» την υπεύθυνη βάρδιας ενώ μόλυνε φαγητό προκειμένου να εκδικηθεί πρώην σχέση της
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της λιστερίωσης είναι η μεγάλη περίοδος επώασης. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και έως οκτώ εβδομάδες μετά την κατανάλωση μολυσμένου τροφίμου. Αυτό δυσκολεύει σημαντικά τόσο τη διάγνωση όσο και την ιχνηλάτηση της πηγής επιμόλυνσης. Για τον λόγο αυτό οι ανακοινώσεις ανάκλησης καλούν τους καταναλωτές που εμφάνισαν πυρετό, μυαλγίες ή νευρολογικά συμπτώματα μετά την κατανάλωση των συγκεκριμένων προϊόντων να ενημερώσουν άμεσα τον γιατρό τους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Meta, TikTok και Google στο εδώλιο για τις ψευδείς διαφημίσεις και τις διαδικτυακές απάτες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμφιαλωμένο νερό: Έφοδος 40 αστυνομικών καταπολέμησης της απάτης, στις εγκαταστάσεις της Νο1 μάρκας στον κόσμο
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία θεωρεί τη Listeria monocytogenes κρίσιμο βιολογικό κίνδυνο στα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα. Ο Κανονισμός (ΕΚ) 2073/2005 καθορίζει τα μικροβιολογικά κριτήρια ασφάλειας τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για προϊόντα που μπορούν να υποστηρίξουν την ανάπτυξη της λιστέριας, το ανώτατο όριο είναι 100 CFU/g κατά τη διάρκεια ζωής του προϊόντος, υπό την προϋπόθεση ότι ο παραγωγός μπορεί να αποδείξει επιστημονικά ότι το προϊόν δεν θα υπερβεί αυτό το όριο μέχρι τη λήξη του. Για τρόφιμα ειδικής διατροφής ή προϊόντα που προορίζονται για βρέφη, η απαίτηση είναι πλήρης απουσία του παθογόνου σε 25 γραμμάρια προϊόντος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο σε ΑΒ Βασιλόπουλο για το χαρτί περιτυλίγματος
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Υγιεινά σνακ» με τοξικό θάλλιο: Δηλητηρίαση καταναλωτή αποκάλυψε το πρόβλημα, η εταιρεία αρνείται να αποσύρει τα προϊόντα
Η διαχείριση της λιστέριας στη βιομηχανία τροφίμων απαιτεί πολυεπίπεδη προσέγγιση. Η περιβαλλοντική παρακολούθηση αποτελεί βασικό εργαλείο πρόληψης. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να εφαρμόζουν συστηματικά προγράμματα δειγματοληψίας σε επιφάνειες επαφής και μη επαφής με τρόφιμα, σε αποχετεύσεις, ψυκτικούς θαλάμους και σημεία συσσώρευσης υγρασίας. Οι ζώνες υψηλού κινδύνου πρέπει να διαχωρίζονται από τις περιοχές επεξεργασίας πρώτης ύλης ώστε να περιορίζεται η διασταυρούμενη επιμόλυνση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσα φυτοφάρμακα έχουν οι μπανάνες που διακινούνται σε ευρωπαϊκές χώρες; Στη δημοσιότητα τα νέα δεδομένα της EFSA
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το φρούτο που ενισχύει την άμυνα της επιδερμίδας απέναντι στον ήλιο – Έρευνα
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο σχεδιασμός υγιεινής του εξοπλισμού. Επιφάνειες με ρωγμές, δυσπρόσιτα σημεία, φθαρμένες τσιμούχες και σημεία κατακράτησης υγρασίας λειτουργούν ως δεξαμενές επιβίωσης του βακτηρίου. Οι διαδικασίες καθαρισμού πρέπει να περιλαμβάνουν μηχανική απομάκρυνση οργανικών υπολειμμάτων πριν την απολύμανση, καθώς η παρουσία λίπους και πρωτεϊνών μειώνει την αποτελεσματικότητα των απολυμαντικών. Στα προϊόντα ωμού γάλακτος απαιτείται επιπλέον αυστηρός έλεγχος της υγείας του ζωικού κεφαλαίου, της ποιότητας ζωοτροφών, της καθαριότητας αρμεκτηρίων και της ψυχρής αλυσίδας. Η λιστέρια μπορεί να προέρχεται από το περιβάλλον της φάρμας, το έδαφος, το ενσίρωμα και τις επιφάνειες άμελξης. Η θερμοκρασία συντήρησης πρέπει να διατηρείται σταθερά χαμηλή σε όλη την αλυσίδα διανομής, αν και αυτό δεν αρκεί για την εξάλειψη του κινδύνου, επειδή το βακτήριο μπορεί να πολλαπλασιάζεται και σε ψύξη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | EFSA: Φυτοφάρμακα ανιχνεύθηκαν και σε βιολογικά προϊόντα στην ΕΕ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί πρέπει να βάζεις λαδόκολλα στα συρτάρια του ψυγείου;
Για τους καταναλωτές, η βασική προστασία ξεκινά από την προσοχή στις ανακλήσεις τροφίμων και τη σωστή διαχείριση των ψυχόμενων προϊόντων. Τα φρέσκα τυριά, τα προϊόντα ωμού γάλακτος και τα μαλακά τυριά πρέπει να καταναλώνονται εντός της προτεινόμενης διάρκειας ζωής και να αποθηκεύονται σε κατάλληλη θερμοκρασία ψυγείου. Τα άτομα υψηλού κινδύνου καλό είναι να αποφεύγουν μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα, φρέσκα μαλακά τυριά αμφίβολης συντήρησης και προϊόντα χωρίς σαφή ιχνηλασιμότητα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ζυμαρικά: Τι να κάνετε για να μην κολλάνε ποτέ μεταξύ τους
Η αποφυγή διασταυρούμενης επιμόλυνσης στο σπίτι είναι επίσης κρίσιμη. Μαχαίρια, επιφάνειες κοπής και δοχεία που ήρθαν σε επαφή με δυνητικά μολυσμένα προϊόντα πρέπει να πλένονται σχολαστικά. Τα προϊόντα που ανακοινώνονται σε ανακλήσεις δεν πρέπει να δοκιμάζονται ούτε να καταναλώνονται μετά από μαγείρεμα ή αφαίρεση αλλοιωμένων σημείων. Η λιστέρια δεν αλλάζει απαραίτητα τη γεύση, την οσμή ή την εμφάνιση του τροφίμου.
Η λιστέρια παραμένει ένας από τους πιο απαιτητικούς μικροβιολογικούς κινδύνους για τη γαλακτοβιομηχανία και τις μονάδες παραδοσιακής τυροκόμησης. Η ικανότητά της να επιβιώνει σε ψυχρά περιβάλλοντα, να εγκαθίσταται μόνιμα σε γραμμές παραγωγής και να προκαλεί σοβαρές λοιμώξεις σε ευάλωτους πληθυσμούς καθιστά αναγκαία τη συνεχή επιτήρηση, την εντατική δειγματοληψία, την αυστηρή υγιεινή παραγωγής και την άμεση ανάκληση προϊόντων όταν εντοπίζεται επιμόλυνση.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
