Το Υπουργείο Υγείας εξέδωσε εγκύκλιο με οδηγίες για την προστασία της δημόσιας υγείας κατά τη διάρκεια και μετά από πυρκαγιές, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ποιότητα του πόσιμου νερού, στην ασφάλεια των τροφίμων, στην προστασία από τον καπνό και στη διαχείριση επικίνδυνων υλικών στις πληγείσες περιοχές.
Εκτενείς οδηγίες περιλαμβάνονται και για τη διασφάλιση της ασφάλειας των τροφίμων που προορίζονται για τους πληγέντες. Το Υπουργείο Υγείας επισημαίνει ότι αυξάνεται ο κίνδυνος τροφιμογενών λοιμώξεων, ιδιαίτερα όταν έχουν προηγηθεί διακοπές ηλεκτροδότησης. Ζητείται ενημέρωση των πολιτών για τον ασφαλή χειρισμό και τη σωστή συντήρηση των τροφίμων, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις συνθήκες παρασκευής, μεταφοράς, αποθήκευσης και διανομής των τροφίμων που προσφέρονται από κοινωνικές οργανώσεις, φορείς ή επιχειρήσεις τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι γίνεται με το πόσιμο νερό στη Χαλκιδική; Ακατάλληλο για κατανάλωση και σε άλλη περιοχή μετά τα σοβαρά ευρήματα μόλυνσης
Τα τρόφιμα που διανέμονται στους πληγέντες συνιστάται να είναι συσκευασμένα, ενώ τα εμφιαλωμένα νερά και τα τυποποιημένα προϊόντα πρέπει να αποθηκεύονται και να μεταφέρονται σε κατάλληλες συνθήκες ώστε να αποφεύγονται αλλοιώσεις και επιμολύνσεις. Οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούνται να εντατικοποιήσουν τους ελέγχους σε όλα τα στάδια της αλυσίδας παραγωγής και διακίνησης των τροφίμων. Κάθε τρόφιμο που παρουσιάζει αλλοίωση στην οσμή, στη γεύση, στο χρώμα ή στην υφή πρέπει να απορρίπτεται.
Τα προμαγειρεμένα τρόφιμα πρέπει να καταναλώνονται αμέσως μετά την ολοκλήρωση του μαγειρέματος, ενώ το έτοιμο φαγητό πρέπει να καταναλώνεται αμέσως μετά τη διανομή του. Τα ευπαθή τρόφιμα, όπως γάλα, γιαούρτια, τυροκομικά προϊόντα, σάντουιτς και γλυκά, πρέπει να διατηρούνται εντός ψυγείου. Τα φρούτα και τα λαχανικά πρέπει να πλένονται σχολαστικά πριν από την κατανάλωση, να ελέγχεται πάντοτε η ημερομηνία λήξης των συσκευασμένων προϊόντων και να απορρίπτονται κονσέρβες που είναι διογκωμένες, χτυπημένες ή σκουριασμένες.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ασφάλεια του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης μετά την εκδήλωση πυρκαγιάς. Το Υπουργείο Υγείας επισημαίνει ότι υπάρχει πιθανότητα πρόκλησης μηχανικών βλαβών στα δίκτυα ύδρευσης και εισόδου ξένων υλών, όπως χώματα, λάσπες και αιωρούμενα σωματίδια, οι οποίες μπορούν να υποβαθμίσουν την ποιότητα του πόσιμου νερού. Προβλέπεται άμεσος υγειονομικός έλεγχος των γεωτρήσεων, των πηγών υδροληψίας, των δεξαμενών, των εγκαταστάσεων και του δικτύου διανομής, καθώς και διερεύνηση πιθανών διαρροών ή άλλων βλαβών.
Εφόσον εντοπιστούν προβλήματα στο δίκτυο ύδρευσης, προβλέπεται λεπτομερής υγειονομική διερεύνηση και εργαστηριακός έλεγχος μικροβιολογικών και φυσικοχημικών παραμέτρων του νερού, με δειγματοληψίες σε κρίσιμα σημεία του δικτύου. Εάν υπάρχουν ενδείξεις υπέρβασης των ποιοτικών παραμέτρων, οι αρμόδιοι φορείς ύδρευσης καλούνται να διακόψουν την υδροδότηση μέχρι την αποκατάσταση των προβλημάτων και να εξασφαλίσουν την παροχή ασφαλούς νερού στους κατοίκους, μέσω εμφιαλωμένου νερού ή μεταφοράς με βυτιοφόρα. Προβλέπεται ακόμη υπερχλωρίωση των τμημάτων του δικτύου που έχουν επισκευαστεί, καθώς και του συνόλου του δικτύου όταν το πρόβλημα είναι γενικευμένο, πριν από την επαναλειτουργία του.
Στην εγκύκλιο επισημαίνεται ότι οι δασικές και άλλες πυρκαγιές προκαλούν έκλυση μονοξειδίου του άνθρακα, οξειδίων του αζώτου, διοξειδίου του θείου, αιωρούμενων σωματιδίων και άλλων ουσιών που προέρχονται τόσο από την καύση της φυσικής βλάστησης όσο και από υλικά που βρίσκονται εντός της πληγείσας περιοχής, όπως απορρίμματα ή κατασκευές. Η μεταφορά αυτών των ρύπων σε γειτονικές περιοχές μπορεί να επηρεάσει την υγεία του πληθυσμού, ενώ μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν άτομα με αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα, ηλικιωμένοι, παιδιά, έγκυοι, χρονίως πάσχοντες και καπνιστές.
Οι πολίτες στις περιοχές που βρίσκονται κοντά σε πυρκαγιές ή επηρεάζονται από τον καπνό πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών, να περιορίζουν τις μετακινήσεις τους και να παραμένουν σε κλειστούς χώρους με κλειστά παράθυρα, πόρτες και κάθε δίοδο εισόδου εξωτερικού αέρα. Σε κατοικίες και δημόσια κτίρια που διαθέτουν κλιματισμό συνιστάται η λειτουργία του συστήματος αποκλειστικά με ανακύκλωση του εσωτερικού αέρα και όχι με εισαγωγή φρέσκου αέρα από το εξωτερικό περιβάλλον.
Σε περιπτώσεις όπου απαιτείται μετακίνηση σε εξωτερικούς χώρους, συστήνεται η χρήση προστατευτικής μάσκας με φίλτρο κατάλληλο για την κατακράτηση αιωρούμενων σωματιδίων ΑΣ2.5, όπως μάσκες τύπου Ν95, FFP2 ή KN95, με σωστή εφαρμογή στη μύτη και στο στόμα. Παράλληλα συνιστάται επαρκής ενυδάτωση, αποφυγή ποτών που περιέχουν ζάχαρη ή αλκοόλ και άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας σε περίπτωση εμφάνισης δύσπνοιας, σύγχυσης, σπασμών, καρδιοαναπνευστικών προβλημάτων ή απώλειας συνείδησης.
Η εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι όταν οι συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων ΑΣ10 υπερβαίνουν τα 150 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, ο γενικός πληθυσμός πρέπει να αποφεύγει κάθε μορφή σωματικής άσκησης σε εξωτερικούς χώρους και να περιορίζει τον χρόνο παραμονής σε περιοχές με αυξημένη ατμοσφαιρική επιβάρυνση. Για άτομα με αναπνευστικά προβλήματα, καρδιοπάθειες, παιδιά και άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών συνιστάται η αποφυγή παραμονής σε εξωτερικούς χώρους, ενώ οι ασθενείς με άσθμα ενδέχεται να χρειαστούν συχνότερη χρήση της εισπνεόμενης αγωγής τους κατόπιν επικοινωνίας με τον θεράποντα ιατρό.
Στις οδηγίες που αφορούν την επιστροφή των κατοίκων σε περιοχές που έχουν πληγεί από πυρκαγιά αναφέρεται ότι η στάχτη μπορεί να περιέχει επικίνδυνα υπολείμματα και ότι τα κατάλοιπα καπνού ενδέχεται να παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Κατά τον καθαρισμό των κατοικιών συνιστάται η χρήση γαντιών, μάσκας και προστατευτικών γυαλιών, η απομάκρυνση παιδιών και κατοικίδιων από τους χώρους εργασίας και η εξασφάλιση επαρκούς αερισμού. Προτείνεται επίσης να αποφεύγεται η ανάδευση της στάχτης και η χρήση φυσητήρων φύλλων, να περιορίζεται η μεταφορά της στάχτης στο εσωτερικό των κατοικιών και να αντικαθίστανται τα φίλτρα των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού.
Για κατοικίες που επλήγησαν από πυρκαγιά επισημαίνεται ότι τα τρόφιμα που παρέμειναν στο εσωτερικό τους ενδέχεται να έχουν επιμολυνθεί από τη θερμότητα ή τον καπνό και να μην είναι κατάλληλα για κατανάλωση. Τρόφιμα που βρίσκονταν σε ψυγεία ή καταψύκτες μετά από διακοπή ηλεκτροδότησης, καθώς και προϊόντα με αλλοιωμένη οσμή, χρώμα ή υφή, πρέπει να απορρίπτονται. Οι κονσέρβες που είναι διογκωμένες, χτυπημένες ή σκουριασμένες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται, ενώ τα γυάλινα βάζα τροφίμων πρέπει να ελέγχονται για πιθανή θραύση λόγω υψηλών θερμοκρασιών.
Για το πόσιμο νερό στις πληγείσες περιοχές αναφέρεται ότι δεν πρέπει να καταναλώνεται νερό από το δίκτυο ύδρευσης μέχρι οι αρμόδιες αρχές να επιβεβαιώσουν την καταλληλότητά του, ενώ μέχρι τότε συνιστάται αποκλειστικά η κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού. Αντίστοιχα, φάρμακα που έχουν εκτεθεί σε υψηλές θερμοκρασίες, καπνό ή νερό ενδέχεται να μην είναι πλέον κατάλληλα για χρήση και οι πολίτες καλούνται να συμβουλεύονται τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό τους πριν από τη λήψη τους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
