Υψηλό ποσοστό προβλημάτων ασφάλειας και απάτης στην εμπορικά διαθέσιμη κανέλα σε 11 χώρες της ΕΕ και στην Ελλάδα
Το 2023, η κανέλα ήταν το πέμπτο πιο εισαγόμενο μπαχαρικό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως από το Βιετνάμ,
μετά το τζίντζερ, την πάπρικα, το πιπέρι και τον κουρκουμά. Επί του παρόντος, οι κύριοι παραγωγοί κανέλας
στον κόσμο είναι η Κίνα, το Βιετνάμ, η Ινδονησία, η Σρι Λάνκα και η Μαδαγασκάρη, οι οποίοι συνολικά αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 99% της παγκόσμιας παραγωγής. Σύμφωνα με τις προβλέψεις η ζήτηση κανέλας αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια, με παγκόσμιο σύνθετο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης (CAGR) 6,4–12,4%, με την Ευρώπη να ακολουθεί την παγκόσμια τάση.
ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ | Σιωπηλή απειλή για τα παιδιά η κανέλα – Ο κίνδυνος που πολλοί γονείς αγνοούν
ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ | Και νέα παρτίδα κανέλας με επικίνδυνα επίπεδα μολύβδου
Αυτή η αυξημένη κατανάλωση κανέλας, και παράλληλα η αύξηση στη τιμή της, τα τελευταία χρόνια, έχει καταστήσει το μπαχαρικό αυτό ελκυστικό στόχο για τους απατεώνες τροφοδοτώντας αθέμιτες πρακτικές και δόλιες δραστηριότητες. Η σημαντική διαφορά τιμής μεταξύ της κανέλας Κεϋλάνης και της κανέλας Cassia, με την πρώτη να πωλείται περίπου σε διπλάσια τιμή από τη δεύτερη, ενισχύει τα κίνητρα για δόλιες πρακτικές. Αυτές οι πρακτικές μπορεί να περιλαμβάνουν την αντικατάσταση (μερική ή πλήρη) της κανέλας Κεϋλάνης με κανέλα Cassia σε αλεσμένη κανέλα ή τη νοθεία του φλοιού της κανέλας Κεϋλάνης και της κανέλας Cassia με άλλα μέρη του φυτού (π.χ., ρίζα, φύλλα, άνθη, σπόρους) ή με άλλους παράγοντες αύξησης όγκου.
ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ | Νέα αναστάτωση στην αγορά μπαχαρικών – Ανακαλείται κανέλα με υψηλά επίπεδα μολύβδου
ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ | Οι κίνδυνοι της κανέλας: Πόση κανέλα μπορείτε να τρώτε την ημέρα
Η κανέλα που διατίθεται στην αγορά της ΕΕ πρέπει να συμμορφώνεται με διάφορους κανονισμούς (Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2002· Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011) και συγκεκριμένα με τους κανονισμούς (ΕΕ) 2023/915 και (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 της Επιτροπής, οι οποίοι ορίζουν αντίστοιχα μέγιστο επίπεδο 2,0 mg μολύβδου ανά kg και 150 mg διοξειδίου του θείου-θειωδών ανά kg στην κανέλα. Επιπλέον, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1334/2008 ορίζει τα μέγιστα επίπεδα κουμαρίνης που κυμαίνονται από 5 mg kg−1 σε επιδόρπια έως 50 mg kg−1 σε παραδοσιακά ή/και εποχιακά αρτοσκευάσματα που φέρουν την ετικέτα ότι περιέχουν κανέλα. Ωστόσο, δεν ισχύουν ειδικές διατάξεις για την κουμαρίνη που υπάρχει φυσικά στην κανέλα.
ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ | Κουμαρίνη: Νομοθεσία και υποχρεώσεις της βιομηχανίας τροφίμων για τη χρήση κανέλας
Εργασία στο science of food, παρουσιάζει το αποτέλεσμα μιας μελέτης στην οποία εξετάστηκαν 104 δείγματα κανέλας που αγοράστηκαν από καταστήματα λιανικής πώλησης σε 11 χώρες της ΕΕ: Ελλάδα, Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Μάλτα, Σερβία, Σλοβακία, Ισπανία, καθώς και από Σρι Λάνκα και Ηνωμένο Βασίλειο. Η μελέτη έδειξε ότι ένα υψηλό ποσοστό δειγμάτων, 66,3%, είτε δεν πληρούσε τα κριτήρια ποιότητας που ορίζονται από τα διεθνή πρότυπα, είτε δεν συμμορφωνόταν με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων, ήταν ύποπτα για απάτη είτε θα μπορούσαν να είναι τοξικά για τα παιδιά λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε κουμαρίνη.
Πιο αναλυτικά το κύριο αποτέλεσμα αυτής της μελέτης είναι ότι μόνο το 33,7% των 104 δειγμάτων που αναλύθηκαν ήταν απαλλαγμένα από οποιαδήποτε υποψία απάτης, έλλειψης ποιότητας ή ανησυχιών για την ασφάλεια. Το χαμηλότερο ποσοστό μη ύποπτων δειγμάτων βρέθηκε μεταξύ των δειγμάτων κανέλας Κεϋλάνης, μόνο 5%, όλα εμπορευματοποιημένα ως sticks. Το υψηλότερο ποσοστό παρατυπιών μεταξύ των δειγμάτων κανέλας Κεϋλάνης είναι λογικό επειδή η κανέλα Κεϋλάνης είναι περίπου διπλάσια σε τιμή από την κανέλα Cassia και επομένως το οικονομικό όφελος για τους απατεώνες είναι υψηλότερο.
Ένας σημαντικός αριθμός δειγμάτων παρουσίασε ανησυχίες για την ασφάλεια. Δέκα δείγματα, που αντιπροσωπεύουν το 9,6%, δεν συμμορφώνονταν με τη νομοθεσία για τους ρύπους στα τρόφιμα λόγω περιεκτικότητας σε μόλυβδο υψηλότερης από 2 mg kg−1. Το ποσοστό μη συμμορφούμενων δειγμάτων για υψηλή περιεκτικότητα σε μόλυβδο είναι ακόμη υψηλότερο, 14%, μεταξύ των δειγμάτων χωρίς ένδειξη βοτανικής προέλευσης. Στην επιστημονική γνώμη της EFSA σχετικά με τον μόλυβδο στα τρόφιμα, αναφέρεται ότι ο μόλυβδος έχει πιθανές νευροεκφυλιστικές επιδράσεις και τα περιθώρια έκθεσης ήταν τέτοια που η πιθανότητα επίδρασης από τον μόλυβδο σε ορισμένους καταναλωτές, ιδιαίτερα σε παιδιά ηλικίας από 1 έως 7 ετών, δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Δεκατρία δείγματα, το 13,6%, παρουσίασαν ακραίες τιμές λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε θείο και θα μπορούσαν να θεωρηθούν πιθανώς μη συμμορφούμενα δείγματα με μέγιστα όρια για το διοξείδιο του θείου-θειώδη. Ένας άλλος τύπος ανησυχίας για την ασφάλεια οφείλεται στην κουμαρίνη στην κανέλα Cassia.
Αν και η συμμόρφωση ή μη με τη νομοθεσία μπορεί να ελεγχθεί μόνο στα τελικά προϊόντα που περιέχουν κανέλα ως συστατικό, χρειάζεται κάποια συζήτηση λαμβάνοντας υπόψη την Ανώτερη ημερήσια αποδεκτή πρόσληψη (ΑΗΠ) 0,1 mg kg−1 σωματικού βάρους που έχει ορίσει η EFSA. Ένα κουταλάκι του γλυκού κανέλα μπορεί να ζυγίζει περίπου 5 g. Συνεπώς η ΑΗΠ μπορεί να ξεπεραστεί από παιδιά ηλικίας μεταξύ 6 και 18 μηνών.
.
