Όταν ανακαλύπτεται ένα πρόβλημα ασφάλειας τροφίμων, κανείς δεν χρειάζεται να επικοινωνήσει με παντοπωλεία ή εστιατόρια και κανείς δεν χρειάζεται να ειδοποιήσει τους καταναλωτές…
Αν νομίζετε ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα όπου οι ανακλήσεις προϊόντων καθυστερούν, οι καταγγελίες καταναλωτών συχνά αγνοούνται ή «κουκουλώνονται» και η ενημέρωση του κοινού φτάνει αποσπασματικά ή και καθόλου, η νέα έκθεση της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης U.S. Public Interest Research Group (PIRG) για το σύστημα των ΗΠΑ έρχεται να δείξει ότι τα προβλήματα αυτά δεν είναι ούτε τοπικά ούτε σπάνια. Αντίθετα, περιγράφει ένα σύστημα στο οποίο η ασφάλεια των τροφίμων συχνά «τρέχει» πίσω από τα περιστατικά, αφήνοντας τους καταναλωτές να μαθαίνουν για τους κινδύνους αφού αυτοί έχουν ήδη φτάσει στα ράφια ή και στο τραπέζι τους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΕΟΦ: Συναγερμός για επικίνδυνο after shave – Δείτε τι μπορεί να προκαλέσει
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Lidl It: Συναγερμός για «premium» δημοφιλές προϊόν με επικίνδυνο βακτήριο που προκαλεί σοβαρές λοιμώξεις
Η έκθεση με τίτλο «Food for Thought 2026» υποστηρίζει ότι οι ανακοινώσεις ανακλήσεων γίνονται ολοένα και λιγότερο έγκαιρα και ότι η διαδικασία ενημέρωσης του κοινού παραμένει ανεπαρκής όταν εντοπίζονται προβλήματα ασφάλειας τροφίμων. Σύμφωνα με το PIRG, όταν ανακαλύπτεται ένα πρόβλημα σε τρόφιμα, δεν υπάρχει υποχρέωση για άμεση και στοχευμένη ενημέρωση των καταναλωτών. Οι εταιρείες οφείλουν να ενημερώνουν τις ομοσπονδιακές αρχές, όπως τον FDA για τα προϊόντα που υπάγονται σε αυτόν, ή την υπηρεσία επιθεώρησης τροφίμων του Υπουργείου Γεωργίας (FSIS) για προϊόντα ζωικής προέλευσης, και συχνά εκδίδουν δελτία τύπου. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, δεν υπάρχει απαίτηση να ενημερώνονται απευθείας τα σούπερ μάρκετ, τα εστιατόρια ή οι ίδιοι οι καταναλωτές με τρόπο συστηματικό και στοχευμένο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικό γιαούρτι: Γιατί εξαφανίζεται από τα ράφια στο εξωτερικό εν ριπή οφθαλμού; Η εξήγηση του Πανεπιστημίου Νέας Νότιας Ουαλίας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρέας και άνοια: Ποιο είδος προστατεύει τον εγκέφαλο και ποιο τον επιβαρύνει; – Μελέτη
Η έκθεση τονίζει επίσης ότι σε αρκετές περιπτώσεις η ταυτοποίηση και ανάκληση ενός επικίνδυνου προϊόντος καθυστερεί σημαντικά. Αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι σε ορισμένα περιστατικά μπορεί να χρειαστούν ακόμη και χρόνια από την πρώτη εμφάνιση ασθενειών μέχρι να εντοπιστεί το υπεύθυνο προϊόν και να αποσυρθεί από την αγορά. Ενδεικτικά παραδείγματα που παρατίθενται περιλαμβάνουν ανάκληση βρεφικού γάλακτος που συνδέθηκε με κρούσματα αλλαντίασης και χρειάστηκε σχεδόν δύο χρόνια για να πραγματοποιηθεί, καθώς και ανάκληση κατεψυγμένων ροφημάτων διατροφής που συνδέθηκαν με λοίμωξη από λιστέρια, η οποία καθυστέρησε πάνω από έξι χρόνια.
Σε άλλο περιστατικό που εξετάζεται, αναφέρεται επιδημία λιστέριας που σχετίστηκε με έτοιμα γεύματα ζυμαρικών. Η πρώτη σχετική ανάκληση ανακοινώθηκε τον Ιούνιο του 2025 από το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ, ενώ ακολούθησαν πολλαπλές επιπλέον ανακλήσεις μέσα στους επόμενους μήνες, με συνολικά 15 ακόμη προϊόντα να αποσύρονται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Η επιδημία είχε ξεκινήσει ήδη τον Αύγουστο του 2024 και μέχρι την τελευταία ενημέρωση τον Οκτώβριο του 2025 είχαν καταγραφεί 25 νοσηλείες και έξι θάνατοι.
Το PIRG επισημαίνει ότι το σύστημα δεν προβλέπει επαρκή ταχύτητα ούτε σαφείς διαδικασίες για την άμεση προειδοποίηση του κοινού. Σύμφωνα με την έκθεση, ο FDA δεν δημοσιεύει δημόσιες ανακοινώσεις για όλες τις δυνητικά επικίνδυνες ανακλήσεις, καθώς στηρίζεται σε δελτία τύπου εταιρειών και άλλες δημόσιες πηγές, κάτι που οδηγεί σε κενά πληροφόρησης.
Παράλληλα, η οικονομική διάσταση των τροφιμογενών νοσημάτων είναι σημαντική, καθώς εκτιμάται ότι στις ΗΠΑ το συνολικό κόστος από ιατρική περίθαλψη, απώλεια παραγωγικότητας και πρόωρους θανάτους φτάνει τα 75 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Υπολογίζεται επίσης ότι περισσότερο από το 16% του πληθυσμού επηρεάζεται κάθε χρόνο από τροφιμογενείς ασθένειες.
Η έκθεση αναφέρει ότι το 2025 καταγράφηκαν περίπου 320 ανακλήσεις τροφίμων, με σχεδόν τις μισές να σχετίζονται με αλλεργιογόνα ή ξένα σώματα και ένα σημαντικό ποσοστό να αφορά συστατικά που είχαν ήδη ανακληθεί προηγουμένως. Το PIRG προτείνει ότι οι εταιρείες θα έπρεπε να αναλαμβάνουν πιο ενεργό ρόλο στην άμεση ενημέρωση των καταναλωτών, αντί να περιορίζονται σε ειδοποιήσεις προς τις αρχές και γενικές δημοσιεύσεις. Τέλος, η έκθεση συνδέει τις αδυναμίες του συστήματος και με την καθυστέρηση εφαρμογής του κανόνα ιχνηλασιμότητας τροφίμων από τον FDA, ο οποίος μετατέθηκε για τον Ιούλιο του 2028, επισημαίνοντας ότι η αναβολή αυτή επιδεινώνει περαιτέρω τα προβλήματα εντοπισμού και έγκαιρης ανάκλησης επικίνδυνων προϊόντων.
Διαβάστε ολόκληρη την έκθεση ΕΔΩ:
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
