Ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση που παρουσιάστηκε στο ολλανδικό κοινοβούλιο κατέληξε ότι το πακέτο δεν θα επιτύχει τους στόχους του
Στις 16 Δεκεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε το Πακέτο Απλοποίησης Ασφάλειας Τροφίμων και Ζωοτροφών (Food and Feed Safety Omnibus), το δέκατο πακέτο απλοποίησης της τρέχουσας εντολής της Επιτροπής. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί άμεσο παραδοτέο του Οράματος για τη Γεωργία και τα Τρόφιμα που δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο 2025, και αντικατοπτρίζει την εκπεφρασμένη φιλοδοξία της Επιτροπής να μειώσει τις διοικητικές επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις κατά τουλάχιστον 25% συνολικά και κατά τουλάχιστον 35% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, χωρίς να μειωθούν τα υψηλά πρότυπα που διέπουν τη νομοθεσία ασφάλειας τροφίμων και ζωοτροφών της ΕΕ. Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα μέτρα θα οδηγήσουν σε μείωση κόστους συμμόρφωσης άνω του 1 δισ. ευρώ ετησίως, εκ των οποίων περισσότερα από 428 εκατ. ευρώ για επιχειρήσεις και 661 εκατ. ευρώ για εθνικές διοικήσεις. Το πακέτο βρίσκεται τώρα σε διαδικασία εξέτασης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με συζητήσεις στην ομάδα εργασίας να έχουν ξεκινήσει από τα τέλη Ιανουαρίου 2026.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Περιττώματα τρωκτικών σε αλυσίδα κολοσσό οδήγησαν σε απόφαση-σταθμό του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου – Δεν αρκούν οι διαδικασίες HACCP
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Και στα ελληνικά ράφια το δημοφιλές ρύζι με τα ορυκτέλαια – «Aκατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση» σύμφωνα με το RASFF (μάρκα και φωτό)
Το πακέτο αποτελείται από τρεις νομοθετικές προτάσεις. Η πρώτη αφορά βιοκτόνες ουσίες και στοχεύει στην επέκταση της προστασίας δεδομένων για ορισμένες ουσίες των οποίων η αξιολόγηση έχει καθυστερήσει. Η δεύτερη τροποποιεί τέσσερις οδηγίες με στόχο τη διευκόλυνση χρήσης drones για εφαρμογή φυτοφαρμάκων, τη μείωση αλληλεπικάλυψης αρμοδιοτήτων στην τήρηση αρχείων για κτηνιατρικές θεραπείες, και καταργεί δύο οδηγίες για πλαστικά σε επαφή με τρόφιμα που θεωρούνται πλεονάζουσες μετά τη θέσπιση νεότερης νομοθεσίας. Η τρίτη απλοποιεί απαιτήσεις και διαδικασίες για προϊόντα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή τροφίμων και ζωοτροφών, επιταχύνει την πρόσβαση στην αγορά νέων βιολογικών βιοκτόνων, βελτιώνει τη νομική σαφήνεια για πρόσθετα ζωοτροφών και προϊόντα ζύμωσης, απλοποιεί τους κανόνες διαπίστευσης για επίσημα εργαστήρια και εφαρμόζει πιο πρακτική προσέγγιση στους συνοριακούς ελέγχους για φυτικά προϊόντα.
Η επιστημονική αντίδραση και η κριτική
Παρά το αφήγημα της «απλοποίησης», το πακέτο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση που ανατέθηκε από το ολλανδικό κοινοβούλιο και παρουσιάστηκε τον Απρίλιο 2026 κατέληξε ότι το πακέτο δεν θα επιτύχει τους δηλωμένους στόχους του. Οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν θα απλοποιηθεί η ρύθμιση, δεν θα μειωθεί το διοικητικό βάρος και δεν θα επιταχυνθούν οι εγκρίσεις για βιοκτόνα προϊόντα όπως υποσχέθηκε. Αντίθετα, η αξιολόγηση εντοπίζει σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Κεντρικό σημείο αντιπαράθεσης είναι η πρόβλεψη να γίνουν οι απεριόριστες εγκρίσεις φυτοφαρμάκων ο κανόνας, καταργώντας την τακτική επανεξέταση της ασφάλειας. Ανάλυση δείχνει ότι 49 συνθετικά φυτοφάρμακα θα μπορούσαν αυτόματα να λάβουν απεριόριστη έγκριση από 1 Ιανουαρίου 2027, συμπεριλαμβανομένης της γλυφοσάτης, του ακεταμιπρίδ και ορισμένων φυτοφαρμάκων PFAS. Η οργάνωση Foodwatch επισήμανε ότι το πακέτο αποδυναμώνει ειδικά τους υφιστάμενους ελέγχους ασφάλειας που ισχύουν στους κανονισμούς για τα φυτοφάρμακα και τα κατάλοιπά τους, διευκολύνει την πρόσβαση στην αγορά για τις εταιρείες και αποδυναμώνει την ικανότητα των αρχών να κινητοποιούν τα πιο πρόσφατα επιστημονικά στοιχεία προκειμένου να περιορίζουν ουσίες που ενέχουν κίνδυνο για την υγεία ή το περιβάλλον. Δεδομένης της πολυπλοκότητας του αρχείου, η υιοθέτηση πριν από τα τέλη του 2026 ή το 2027 θεωρείται αισιόδοξη, και το τελικό κείμενο αναμένεται να διαφέρει σημαντικά από την πρόταση της Επιτροπής.
Πηγές:
- https://www.twobirds.com/en/insights/2026/simpler,-smarter,-safer-a-bird’s-eye-view-of-the-eu-food-and-feed-safety-omnibus
- https://www.foodwatch.org/en/omnibus-on-food-safety-checks-for-pesticides-under-attack
- https://www.pan-europe.info/eu-legislation/food-and-feed-safety-omnibus-weaker-protection
