Υπό διερεύνηση ξέσπασμα ηπατίτιδας Α, με υποψίες ότι η πηγή της μόλυνσης είναι τα κατεψυγμένα εισαγόμενα μούρα
Ένα νέο ξέσπασμα ηπατίτιδας Α βρίσκεται υπό διερεύνηση στη Σουηδία, με τις υγειονομικές αρχές να θεωρούν ως πιθανή πηγή μόλυνσης κατεψυγμένα εισαγόμενα μούρα ( φράουλες και βατόμουρα). Σύμφωνα με τον FAO και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα κατεψυγμένα μούρα που έχουν μολυνθεί με τον ιό της ηπατίτιδας Α και τον νοροϊό κατατάσσονται στις σημαντικότερες απειλές για τη δημόσια υγεία διεθνώς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Και στην Ελλάδα επικίνδυνο μπαχαρικό με ουσία που συνδέεται με καρκίνο και βλάβες στο ήπαρ – Δείτε μάρκα, εταιρεία και φωτογραφία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τροφικές δηλητηριάσεις από μολυσμένο τυρί – Ανακλήθηκε πάνω από 1,5 τόνος προϊόντων τυροκομικής μονάδας
Από τις αρχές Σεπτεμβρίου έχουν καταγραφεί πέντε επιβεβαιωμένα περιστατικά που φέρουν τον ίδιο γενετικό τύπο του ιού, IA, σε τρεις διαφορετικές περιφέρειες της χώρας. Οι ασθενείς, ηλικίας 17 έως 64 ετών, εμφάνισαν συμπτώματα μετά την κατανάλωση κατεψυγμένων φραουλών και βατόμουρων που δεν είχαν θερμανθεί πριν τη χρήση, πρακτική που αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης. Το πιο πρόσφατο κρούσμα εκδηλώθηκε στις 23 Οκτωβρίου. Παρά το ότι εργαστηριακές αναλύσεις σε δείγματα μούρων δεν κατέδειξαν την παρουσία του ιού, ο τρόπος κατανάλωσης και το κοινό διατροφικό ιστορικό οδηγούν τους ειδικούς να εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο τροφιμογενούς μετάδοσης.
Η έρευνα διεξάγεται σε συνεργασία ανάμεσα στις περιφερειακές υπηρεσίες λοιμωδών νοσημάτων, τους δήμους, τη σουηδική υπηρεσία τροφίμων και τη Δημόσια Υγεία της χώρας. Ο ιός της ηπατίτιδας Α μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού, ιδίως όταν αυτά έχουν έρθει σε επαφή με λύματα. Μπορεί επίσης να μεταδοθεί από άτομο σε άτομο σε περιβάλλοντα στενής επαφής. Στη Σουηδία αναφέρονται περίπου 100 περιστατικά ετησίως, με σημαντικό ποσοστό να αφορά ενδοκοινοτική μετάδοση. Ο ιός είναι ανθεκτικός στο περιβάλλον και μπορεί να επιβιώσει σε κατεψυγμένα προϊόντα για μεγάλο χρονικό διάστημα, γεγονός που καθιστά τα κατεψυγμένα μούρα μια γνωστή πιθανή πηγή κινδύνου.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως δύο έως έξι εβδομάδες μετά την έκθεση και περιλαμβάνουν πυρετό, έντονη κόπωση, ναυτία, απώλεια όρεξης και, σε αρκετές περιπτώσεις, ίκτερο. Αν και η ηπατίτιδα Α συνήθως υποχωρεί χωρίς μόνιμες βλάβες και δεν εξελίσσεται σε χρόνια νόσο, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ηπατική φλεγμονή. Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία πέρα από την υποστηρικτική αγωγή, ενώ η νόσος οδηγεί σε ισόβια ανοσία. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται μέσω ανίχνευσης αντισωμάτων στο αίμα.
Οι σουηδικές αρχές υπενθυμίζουν ότι τα κατεψυγμένα μούρα –ιδίως όταν καταναλώνονται ωμά σε smoothies ή γλυκά– έχουν συνδεθεί και στο παρελθόν με επιδημίες ηπατίτιδας Α, τόσο στη Σουηδία όσο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Χαρακτηριστικά, το 2018 καταγράφηκαν 20 περιστατικά που αποδόθηκαν σε εισαγόμενες κατεψυγμένες φράουλες από την Πολωνία, ενώ το 2020 εννέα κρούσματα συνδέθηκαν με μολυσμένα κατεψυγμένα βατόμουρα από τη Σερβία. Αντίστοιχα περιστατικά έχουν καταγραφεί και με φρέσκους χουρμάδες ή οστρακοειδή, προϊόντα που μπορούν να συγκεντρώσουν υψηλά ιικά φορτία όταν εκτεθούν σε ακατάλληλες συνθήκες.
Καθώς η ηπατίτιδα Α είναι δηλωτέα και απαιτεί άμεση ιχνηλάτηση, οι υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας συνεχίζουν τις αναλύσεις και τη συλλογή επιδημιολογικών στοιχείων, ενώ οι καταναλωτές καλούνται να θερμαίνουν τα κατεψυγμένα μούρα πριν τη χρήση, πρακτική που αδρανοποιεί τον ιό. Οι αρχές παραμένουν σε αυξημένη επιφυλακή μέχρι να αποσαφηνιστεί πλήρως η πηγή της μόλυνσης και να αποκλειστεί η πιθανότητα διασποράς.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Food Control ανέλυσε τις δυσκολίες στην ανίχνευση νοροϊού και ηπατίτιδας Α σε κατεψυγμένα μούρα. Παρά το γεγονός ότι οργανισμοί όπως η FAO και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχουν τοποθετήσει τα μολυσμένα μούρα στις υψηλότερες κατηγορίες κινδύνου, ενώ ο FDA στις ΗΠΑ έχει ήδη δημοσιεύσει ειδική στρατηγική πρόληψης, η επιστημονική εργασία δείχνει πως η ασφάλεια αυτών των προϊόντων δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις μοριακές εξετάσεις. Πανεπιστημιακοί, κρατικοί επιστήμονες και ειδικοί της βιομηχανίας, που συνεργάστηκαν στο πλαίσιο της επιτροπής του Frozen Food Foundation, επισημαίνουν ότι η μόλυνση στα μούρα είναι συχνά χαμηλή και ανομοιόμορφη, κάτι που κάνει τους ελέγχους λιγότερο αξιόπιστους. Για να μειωθεί πραγματικά ο κίνδυνος, απαιτείται ενίσχυση της πρόληψης σε όλα τα στάδια της παραγωγής, από την ποιότητα του νερού μέχρι τις διαδικασίες επεξεργασίας και τη δειγματοληψία, καθώς καμία μέθοδος ανίχνευσης δεν μπορεί να εγγυηθεί απόλυτη ασφάλεια για ολόκληρες παρτίδες προϊόντων.
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
