Και η Ελλάδα στη λίστα RASFF για προϊόν μεγάλου σουπερμάρκετ με μετανάστευση νικελίου έως και 590% πάνω από το όριο (φωτο)

Ειδοποίηση RASFF σε 23 χώρες για “δυνητικά σοβαρό” κίνδυνο, λόγω υπέρβασης μετανάστευσης νικελίου – Ανακλήσεις προϊόντων και συστάσεις αποφυγής χρήσης

23 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, ενημερώθηκαν μέσω του RASFF για περιστατικό που αφορά προϊόν οικιακής χρήσης, το οποίο προορίζεται για επαφή με τρόφιμα, λόγω παρουσίας βαρέων μετάλλων και ειδικότερα υπέρβασης μετανάστευσης νικελίου. Η ειδοποίηση ταξινομήθηκε ως alert notification, έπειτα από επίσημο έλεγχο στην αγορά.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρούσματα ηπατίτιδας Α από κατεψυγμένα φρούτα – Το απαραίτητο βήμα πριν την κατανάλωσή τους για να μην αρρωστήσουμε

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η απάντηση του ΕΦΕΤ για την παράνομη “φάρμα” στην ταράτσα του κτιρίου στους Αμπελόκηπους – Δείτε νέο βίντεο

Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις ανάκλησης σε Δανία και Σλοβενία, το προϊόν διακινήθηκε μέσω της αλυσίδας Lidl και αφορά κουτάλα για μακαρόνια (spaghetti spoon). Το συγκεκριμένο προϊόν είναι ιδιωτικής ετικέτας της Lidl της σειράς Livarno ή Home Basic και ταυτοποιήθηκε με κωδικό EAN 4052916276211 (δείτε παρακάτω φωτογραφία).

Η ειδοποίηση του RASFF εκδόθηκε στις 6 Μαρτίου 2026 από την Ιρλανδία, ενώ επικυρώθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο χθες 1η Απριλίου 2026. Ο κίνδυνος χαρακτηρίστηκε ως “δυνητικά σοβαρός”, με το βασικό εύρημα να αφορά υπέρβαση των επιτρεπόμενων ορίων μετανάστευσης νικελίου. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων έδειξαν σημαντική απόκλιση από τα πρότυπα ασφάλειας καθώς κατέγραψαν τιμές έως 0.138 mg/kg, όταν το ανώτατο επιτρεπτό όριο ανέρχεται σε 0.02 mg/kg.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας από μίξερ που πωλείται και στην Ελλάδα – Ευρωπαϊκή προειδοποίηση (Δείτε μάρκα και φωτογραφία)

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μάθημα μάρκετινγκ: Η κλοπή 400.000 kit kat μετατράπηκε σε δωρεάν θρίαμβο παγκόσμιας απήχησης

Οι αρμόδιες αρχές σε Δανία και Σλοβενία, προχώρησαν σε δημοσιοποίηση ανακλήσεων με συγκεκριμένα στοιχεία ταυτοποίησης του προϊόντος. Στη Δανία, ανακοινώθηκε η ανάκληση κουτάλας μακαρονιών Livarno με το ίδιο EAN, η οποία είχε διατεθεί σε καταστήματα σε όλη τη χώρα, με σύσταση προς τους καταναλωτές να μην τη χρησιμοποιούν και να την επιστρέψουν. Αντίστοιχα, στη Σλοβενία επιβεβαιώθηκε η μη συμμόρφωση προϊόντος με τον ίδιο κωδικό, με αναφορά σε υπέρβαση μετανάστευσης νικελίου και αστάθεια υλικού, και εκδόθηκε σύσταση διακοπής χρήσης και επιστροφής στο σημείο πώλησης. Η Ιρλανδία προχώρησε σε απόσυρση από την αγορά, ενώ άλλες χώρες όπως η Ελβετία υιοθέτησαν αντίστοιχα μέτρα περιορισμού της διάθεσης. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν πολλαπλές ενέργειες παρακολούθησης και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ κρατών, με καταγραφή follow-up ενεργειών από εθνικές αρχές και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βαφές αυγών: Συνθετικές χρωστικές και αλλεργιογόνα στα περισσότερα φακελάκια στα ράφια – Τι πρέπει να προσέξουμε κατά την αγορά

Η παρουσία νικελίου σε υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα ρυθμίζεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα food contact materials, η οποία επιβάλλει ότι η μετανάστευση ουσιών στα τρόφιμα από τα σκεύη, δεν πρέπει να υπερβαίνει επίπεδα που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία. Τα βαρέα μέταλλα, συμπεριλαμβανομένου του νικελίου, αξιολογούνται με βάση συγκεκριμένα όρια μετανάστευσης, τα οποία προσδιορίζονται μέσω εργαστηριακών δοκιμών σε προσομοιωτές τροφίμων υπό καθορισμένες συνθήκες.

Η μετανάστευση νικελίου από οικιακά σκεύη στα τρόφιμα αποτελεί αντικείμενο προσοχής για τις αρχές δημόσιας υγείας, καθώς το συγκεκριμένο μέταλλο μπορεί να προκαλέσει σειρά αντιδράσεων στον ανθρώπινο οργανισμό. Οι επιπτώσεις διακρίνονται κυρίως σε δύο κατηγορίες, ανάλογα με την ευαισθησία του ατόμου και τη δόση της έκθεσης. Η κύρια επίπτωση του νικελίου στον άνθρωπο αφορά αλλεργικές αντιδράσεις. Άτομα με ευαισθησία στο νικέλιο ενδέχεται να εμφανίσουν δερματίτιδα εξ επαφής, με συμπτώματα όπως ερυθρότητα, κνησμό και εξανθήματα. Σε περιπτώσεις κατάποσης μέσω τροφίμων, έχει καταγραφεί ότι ευαίσθητα άτομα μπορεί να παρουσιάσουν επιδείνωση δερματικών συμπτωμάτων ή συστηματικές αντιδράσεις, όπως γαστρεντερικές ενοχλήσεις.

Σε υψηλότερα επίπεδα έκθεσης, το νικέλιο μπορεί να προκαλέσει τοξικές επιδράσεις. Η οξεία έκθεση μέσω τροφής σε αυξημένες συγκεντρώσεις έχει συσχετιστεί με ναυτία, εμετό και κοιλιακό άλγος. Η χρόνια έκθεση σε αυξημένες ποσότητες εξετάζεται σε σχέση με επιδράσεις στο ήπαρ και τα νεφρά, αν και τέτοια επίπεδα συνήθως δεν σχετίζονται με καθημερινή χρήση οικιακών σκευών αλλά με επαγγελματική ή περιβαλλοντική έκθεση.

Τα αίτια τέτοιων αποκλίσεων σχετίζονται με την επιλογή πρώτων υλών, τη σύνθεση των πολυμερών ή κραμάτων, καθώς και τη διαδικασία παραγωγής. Η ανεπαρκής σταθεροποίηση υλικών ή η χρήση προσθέτων που περιέχουν μέταλλα μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη αποδέσμευση κατά τη χρήση, ιδιαίτερα όταν το προϊόν εκτίθεται σε υψηλές θερμοκρασίες ή σε όξινα τρόφιμα.

Οι παραγωγοί υποχρεούνται να εφαρμόζουν διαδικασίες συμμόρφωσης που περιλαμβάνουν δοκιμές μετανάστευσης, τεκμηρίωση ασφάλειας και αξιολόγηση κινδύνου πριν από τη διάθεση των προϊόντων στην αγορά. Η ύπαρξη δήλωσης συμμόρφωσης και η τήρηση των προτύπων παραγωγής αποτελούν βασικές απαιτήσεις για τη νόμιμη κυκλοφορία τέτοιων προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε επίπεδο λιανικής, η υποχρέωση επικεντρώνεται στην ιχνηλασιμότητα και στη δυνατότητα άμεσης απόσυρσης προϊόντων όταν εντοπίζεται μη συμμόρφωση. Η ταυτοποίηση μέσω κωδικών EAN και η συνεργασία με προμηθευτές που διαθέτουν επαρκή τεκμηρίωση, αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για τον περιορισμό της έκθεσης των καταναλωτών.