Στην ανάκληση σχεδόν 36.000 συσκευασιών μανιταριών Enoki, συνολικού βάρους περίπου 5,4 τόνων, προχώρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες η εταιρεία Hemu Trading Inc., μετά την ανίχνευση του παθογόνου βακτηρίου Listeria monocytogenes. Η ανάκληση αφορά μανιτάρια κορεατικής προέλευσης, τα οποία είχαν διανεμηθεί σε τρεις αμερικανικές πολιτείες. Η υπόθεση ταξινομήθηκε από τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) στην κατηγορία Class I, που αντιστοιχεί στο υψηλότερο επίπεδο υγειονομικού κινδύνου.
Η ταξινόμηση Class I χρησιμοποιείται όταν υπάρχει εύλογη πιθανότητα η έκθεση σε ένα προϊόν να προκαλέσει σοβαρές ανεπιθύμητες επιπτώσεις στην υγεία ή θάνατο. Η Listeria monocytogenes προκαλεί λιστερίωση, λοίμωξη ιδιαίτερα επικίνδυνη για εγκύους, νεογνά, ηλικιωμένους και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Το βακτήριο μπορεί να πολλαπλασιάζεται ακόμη και σε θερμοκρασίες ψύξης, χαρακτηριστικό που δυσχεραίνει τον έλεγχο της επιμόλυνσης σε ευπαθή, νωπά τρόφιμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χοιρινό κρέας με φάρμακο 3.750% πάνω από το επιτρεπόμενο όριο – Πρόστιμο 17 εκατ. ευρώ στην εταιρεία
Η ανάκληση προστίθεται στη μεγάλη λίστα ανακλήσεων μανιταριών λόγω αυτού του παθογόνου, το οποίο συγκαταλέγεται στα πιο επικίνδυνα τροφιμογενή βακτήρια, εξαιτίας της υψηλής θνητότητας. Το Cibum έχει καταγράψει επανειλημμένα αντίστοιχα συμβάντα σε μανιτάρια, τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Βόρεια Αμερική. Τον Μάιο του 2026 δημοσιεύθηκαν ειδοποιήσεις του ευρωπαϊκού συστήματος RASFF για μολυσμένα με λιστέρια μανιτάρια που είχαν διακινηθεί και στην Ελλάδα. Σε μία περίπτωση αναφέρθηκε συγκέντρωση Listeria monocytogenes 8,0×10⁵ CFU/g, εύρημα που οδήγησε σε μέτρα ανάκλησης και καταστροφής προϊόντων.
Η επιστημονική βιβλιογραφία επιβεβαιώνει ότι οι συνθήκες παραγωγής των Enoki μπορούν να ευνοήσουν την εγκατάσταση του βακτηρίου. Σε μελέτη στο Journal of Food Protection, εξετάστηκε η εισαγωγή Listeria monocytogenes σε διαφορετικά στάδια καλλιέργειας. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το βακτήριο μπορούσε να επιβιώσει και να πολλαπλασιαστεί στο υπόστρωμα, ανεξάρτητα από το στάδιο στο οποίο πραγματοποιήθηκε η αρχική επιμόλυνση.
Ακόμη πιο συγκεκριμένα, μελέτη δημοσιευμένη το 2025 στο Food Research International, εξέτασε 2.088 δείγματα μανιταριών και περιβαλλοντικών επιφανειών σε μονάδα παραγωγής. Εντοπίστηκαν 26 απομονώσεις Listeria monocytogenes, με τη μεγαλύτερη συχνότητα στο στάδιο απόξεσης του υποστρώματος (διαδικασία κατά την οποία αφαιρείται μηχανικά το επιφανειακό στρώμα του υλικού καλλιέργειας, ώστε να διευκολυνθεί η ομοιόμορφη ανάπτυξη των μανιταριών). Η γενετική ταυτοποίηση στελεχών από μαχαίρι κοπής και συσκευασμένα μανιτάρια ανέδειξε πιθανή διασταυρούμενη επιμόλυνση κατά την επεξεργασία και συσκευασία του προϊόντος.
Μελέτη του Penn State University εξέτασε την αποτελεσματικότητα της απολύμανσης επαγγελματικών τεμαχιστών μανιταριών με ζεστό νερό, καθώς η Listeria monocytogenes μπορεί να παραμένει σε δυσπρόσιτα σημεία του εξοπλισμού και να προκαλεί διασταυρούμενη επιμόλυνση. Οι ερευνητές δοκίμασαν θερμοκρασίες 55°C, 65°C και 75°C, με χρόνους εφαρμογής 93, 16,4 και 6,5 λεπτών αντίστοιχα. Σε όλες τις δοκιμές επιτεύχθηκε πλήρης εξάλειψη του βακτηρίου Listeria innocua, που χρησιμοποιήθηκε ως υποκατάστατο του παθογόνου.
Πρόσθετα εργαστηριακά δεδομένα δείχνουν ότι η ψύξη δεν αρκεί για να εμποδίσει τον πολλαπλασιασμό της λιστέριας στα συγκεκριμένα μανιτάρια. Έρευνα κατέγραψε αύξηση του μικροβιακού φορτίου από 30 σε 1.000 CFU/g μέσα σε τέσσερις ημέρες στους 10°C και εννέα ημέρες στους 4°C. Η παρουσία υπολειμμάτων καλλιεργητικού υποστρώματος επιτάχυνε επίσης την ανάπτυξη του παθογόνου, αυξάνοντας τη σημασία του καθαρισμού πριν από τη συσκευασία.
Τα ευρήματα αυτά εξηγούν γιατί οι επαναλαμβανόμενες ανακλήσεις μανιταριών Enoki απαιτούν ελέγχους σε ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα και όχι αποκλειστικά στο τελικό προϊόν. Η παρακολούθηση των εγκαταστάσεων, η υγιεινή του εξοπλισμού, η απομάκρυνση υπολειμμάτων υποστρώματος και η επαλήθευση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών καθαρισμού αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους. Για τους καταναλωτές, οι ανακληθείσες παρτίδες δεν πρέπει να καταναλώνονται, ακόμη και όταν έχουν διατηρηθεί συνεχώς υπό ψύξη.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο μέσο ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων, τη βιομηχανία και την εστίαση. Το περιεχόμενο παρέχεται για ενημερωτικούς σκοπούς. Περισσότερες πληροφορίες.
