Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων αναλύει εκ νέου τους κινδύνους από την παρουσία πλαστικών σωματιδίων στην τροφική αλυσίδα
Η παρουσία μικροπλαστικών και νανοπλαστικών στο περιβάλλον και κατ’ επέκταση στα τρόφιμα αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα ασφάλειας της εποχής μας. Η πρόσφατη επιστημονική γνωμοδότηση της EFSA (2025) εξετάζει διεξοδικά τα δεδομένα σχετικά με το πώς αυτά τα σωματίδια εισέρχονται στον ανθρώπινο οργανισμό. Παρά την αυξανόμενη ανησυχία, η επιστημονική κοινότητα τονίζει την ανάγκη για περαιτέρω τυποποίηση των μεθόδων μέτρησης, προκειμένου να εκτιμηθεί με ακρίβεια το επίπεδο επικινδυνότητας για τον καταναλωτή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανεβάζουν τελικά οι μπανάνες το σάκχαρο; Τι δείχνουν τα δεδομένα και τι λένε οι ειδικοί
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι τα πανετόνε ασφαλή για τα παιδιά; Πανεπιστημιακός Εργαστηριακός έλεγχος σε 13 γνωστές μάρκες
Τα πλαστικά σωματίδια προκύπτουν από τη διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών αντικειμένων ή από τη χρήση τους σε βιομηχανικές εφαρμογές. Μέσω της ρύπανσης των υδάτων και του εδάφους, τα μικροπλαστικά (σωματίδια από 0,1 έως 5.000 μικρόμετρα) και τα νανοπλαστικά (μικρότερα από 0,1 μικρόμετρα) απορροφώνται από θαλάσσιους οργανισμούς και καλλιέργειες. Τα θαλασσινά, το πόσιμο νερό και το επιτραπέζιο αλάτι είναι μερικές από τις κύριες πηγές έκθεσης που έχουν ταυτοποιηθεί, καθώς τα σωματίδια αυτά έχουν την ιδιότητα να συσσωρεύονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών.
Οι επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό
Η έρευνα εστιάζει στην ικανότητα των νανοπλαστικών να διαπερνούν τους βιολογικούς φραγμούς του σώματος, όπως το τοίχωμα του εντέρου. Μόλις εισέλθουν στο κυκλοφορικό σύστημα, υπάρχει η πιθανότητα να προκαλέσουν φλεγμονώδεις αντιδράσεις ή οξειδωτικό στρες στα κύτταρα. Ένας επιπλέον κίνδυνος που επισημαίνει η EFSA είναι η δράση των πλαστικών ως «δούρειοι ίπποι», καθώς μπορούν να μεταφέρουν στην επιφάνειά τους άλλους ρύπους, όπως βαρέα μέταλλα ή παθογόνους μικροοργανισμούς, εντείνοντας την τοξική δράση τους στον οργανισμό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι 4 μεγάλες αλυσίδες που δεν απέσυραν από τα ράφια τους το μολυσμένο γάλα παρά τις προειδοποιήσεις των Αρχών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται γλυκό επιδόρπιο παγκοσμίως γνωστής εταιρείας, λόγω μολυσμένης πρώτης ύλης
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έκθεσης είναι η έλλειψη επαρκών δεδομένων για τα νανοπλαστικά, λόγω του εξαιρετικά μικρού μεγέθους τους που δυσχεραίνει την ανίχνευση. Η EFSA υπογραμμίζει την ανάγκη για ανάπτυξη νέων αναλυτικών εργαλείων που θα επιτρέπουν τον ακριβή προσδιορισμό της συγκέντρωσης αυτών των ουσιών στα τρόφιμα. Η διαμόρφωση ενός σταθερού νομικού πλαισίου και ο καθορισμός ανώτατων ορίων ασφαλείας παραμένουν οι επόμενοι στόχοι, ώστε να διασφαλιστεί ότι η βιομηχανία τροφίμων θα υιοθετήσει πρακτικές που ελαχιστοποιούν την επιμόλυνση από πλαστικά.
