Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων ανοίγει δημόσια διαβούλευση για την αίτηση έγκρισης της ναταμυκίνης ως νέας δραστικής ουσίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Η διαβούλευση, με αριθμό PC-2092, ξεκίνησε στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 και θα ολοκληρωθεί στις 20 Οκτωβρίου, δίνοντας τη δυνατότητα σε ενδιαφερόμενους φορείς να υποβάλουν επιστημονικά δεδομένα, μελέτες ή άλλες πληροφορίες που ενδέχεται να είναι σχετικές με την αξιολόγηση του φακέλου. Η αίτηση έχει υποβληθεί από την Xeda International και αφορά φάκελο που εξετάζεται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 1107/2009 για τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά. Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν αποτελεί ακόμη απόφαση έγκρισης της ουσίας. Σε αυτό το στάδιο ελέγχεται η πληρότητα και η συνάφεια των επιστημονικών στοιχείων που έχουν κατατεθεί, ενώ η αξιολόγηση πραγματοποιείται από το κράτος μέλος που έχει αναλάβει τον ρόλο του εισηγητή, γνωστό ως Rapporteur Member State, και όπου απαιτείται από συνεισηγητή κράτος μέλος.
Τι ζητά η δημόσια διαβούλευση
Η διαβούλευση έχει έναν συγκεκριμένο επιστημονικό και ρυθμιστικό σκοπό. Η EFSA αναζητά τυχόν επιπλέον επιστημονικά δεδομένα, μελέτες ή άλλες σχετικές πληροφορίες που δεν περιλαμβάνονται στον φάκελο της αίτησης ή μπορούν να τον υποστηρίξουν και θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση κινδύνου της δραστικής ουσίας. Παράλληλα εξετάζεται κατά πόσο τα δεδομένα που έχουν υποβληθεί ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Η διαδικασία εντάσσεται στο σύστημα διαφάνειας που εφαρμόζει η EFSA στις επιστημονικές αξιολογήσεις. Το δημόσια διαθέσιμο τμήμα του φακέλου βρίσκεται στην πλατφόρμα OpenEFSA, ενώ πληροφορίες που έχουν χαρακτηριστεί εμπιστευτικές σύμφωνα με το άρθρο 63 του Κανονισμού 1107/2009 έχουν αφαιρεθεί μετά την ολοκλήρωση της σχετικής αξιολόγησης εμπιστευτικότητας. Η EFSA αναφέρει ότι οι σχετικές συνεισφορές θα εξεταστούν και θα αντιμετωπιστούν από το εισηγητή κράτος μέλος και την ίδια την Αρχή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επιστημονικής αξιολόγησης.
Η δημόσια διαβούλευση συνδέεται επίσης με το άρθρο 32γ παράγραφος 2 του Γενικού Κανονισμού για τα τρόφιμα, το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα συγκέντρωσης πρόσθετων επιστημονικών στοιχείων πριν από την ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Για τις δραστικές ουσίες φυτοπροστατευτικών προϊόντων εφαρμόζονται παράλληλα οι απαιτήσεις δεδομένων που προβλέπονται στους Κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΕΕ) 283/2013 και 284/2013.
Η ναταμυκίνη έχει ήδη χρήση στα τρόφιμα
Η συγκεκριμένη διαδικασία μπορεί να προκαλέσει σύγχυση επειδή η ναταμυκίνη είναι ήδη γνωστή στον χώρο των τροφίμων. Πρόκειται για αντιμυκητιακή ουσία που έχει χρησιμοποιηθεί ως συντηρητικό και προστατευτικό μέσο σε ορισμένες κατηγορίες τροφίμων. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι γνωστή ως E235 και η χρήση της έχει αξιολογηθεί στο πλαίσιο της νομοθεσίας για τα πρόσθετα τροφίμων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι τα εγκεκριμένα πρόσθετα μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και επίπεδα χρήσης, ενώ πρέπει να αναγράφονται στην επισήμανση των τροφίμων. Ήδη από παλαιότερη ευρωπαϊκή αξιολόγηση είχε εξεταστεί η χρήση της ναταμυκίνης στην επιφανειακή επεξεργασία ορισμένων ημίσκληρων και μαλακών τυριών και σε περιβλήματα συγκεκριμένων αλλαντικών. Η EFSA είχε επίσης επισημάνει σε προηγούμενη αξιολόγηση ότι η ναταμυκίνη δεν είχε μέχρι τότε αξιολογηθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως δραστική ουσία για χρήση σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα.
Η νέα διαδικασία αφορά επομένως διαφορετική ρυθμιστική χρήση της ίδιας ουσίας και δεν σημαίνει ότι αλλάζουν αυτομάτως οι υφιστάμενοι κανόνες για τη χρήση της ως πρόσθετου τροφίμων. Για τις δραστικές ουσίες φυτοπροστατευτικών προϊόντων η ευρωπαϊκή αξιολόγηση εξετάζει μεταξύ άλλων την ασφάλεια για τον άνθρωπο, την έκθεση μέσω τροφίμων και του περιβάλλοντος και τις επιπτώσεις σε μη στοχευόμενους οργανισμούς, πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση σχετικά με την έγκριση.
