Δύο βακτηριακά είδη που μπορούν να συνδέονται με ανθρώπινες ή ευκαιριακές λοιμώξεις εντοπίστηκαν σε λάιμ Rangpur που καλλιεργούνταν σε αγροτική περιοχή της Βραζιλίας, κοντά σε εγκαταστάσεις εκτροφής πουλερικών. Το εύρημα προέκυψε σχεδόν απροσδόκητα, καθώς οι ερευνητές δεν αναζητούσαν αρχικά παθογόνα, αλλά μελετούσαν βακτήρια γαλακτικού οξέος που βρίσκονται στην επιφάνεια τροπικών φρούτων. Η περαιτέρω ανάλυση ορισμένων βακτηριακών απομονώσεων οδήγησε στην αναγνώριση των Escherichia albertii και Kosakonia cowanii, δύο μικροοργανισμών που παρουσιάζουν χαρακτηριστικά τα οποία δικαιολογούν αυξημένη προσοχή από την πλευρά της ασφάλειας τροφίμων.
Τα δείγματα προέρχονταν από δέντρα λάιμ Rangpur που καλλιεργούνταν σε περιοχή όπου υπήρχαν ταυτόχρονα καλλιέργειες και εκτροφή πουλερικών. Το λάιμ Rangpur δεν είναι στην πραγματικότητα ένα «κλασικό» λάιμ, αλλά υβρίδιο εσπεριδοειδών. Η εγγύτητα μεταξύ ζωικής παραγωγής και καλλιεργειών έχει ιδιαίτερη σημασία για την ασφάλεια τροφίμων, καθώς μικροοργανισμοί που βρίσκονται στο περιβάλλον των ζώων μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να μεταφερθούν στο έδαφος, στο νερό άρδευσης ή στις επιφάνειες των καλλιεργούμενων προϊόντων. Αυτό που τράβηξε την προσοχή των ερευνητών ήταν ότι τα συγκεκριμένα βακτήρια μπορούσαν να επιβιώσουν σε ένα περιβάλλον που θεωρείται δυσμενές για πολλούς μικροοργανισμούς. Τα εσπεριδοειδή διαθέτουν φυσικά χαμηλό pH και η οξύτητά τους αποτελεί έναν από τους παράγοντες που περιορίζουν την ανάπτυξη πολλών παθογόνων. Η παρουσία των συγκεκριμένων απομονώσεων δείχνει ότι ορισμένα βακτήρια μπορούν να διαθέτουν μηχανισμούς προσαρμογής στο όξινο περιβάλλον και να παραμένουν ανιχνεύσιμα στην επιφάνεια των φρούτων. Η E. albertii θεωρείται αναδυόμενο ανθρώπινο παθογόνο και έχει συσχετιστεί με γαστρεντερικές λοιμώξεις. Το βακτήριο μπορεί να διαθέτει γονιδιακά χαρακτηριστικά που συναντώνται και σε άλλα παθογόνα στελέχη του γένους Escherichia, συμπεριλαμβανομένων γονιδίων που σχετίζονται με μηχανισμούς παθογένειας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με την παραγωγή τοξινών. Η K. cowanii, από την άλλη πλευρά, έχει κυρίως μελετηθεί ως φυτοπαθογόνος ή περιβαλλοντικός μικροοργανισμός, όμως έχουν καταγραφεί και ευκαιριακές λοιμώξεις, ιδιαίτερα σε ευάλωτους ανθρώπους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εσπρέσο ή φίλτρου; Πώς η παρασκευή του καφέ αλλάζει όσα φτάνουν στο έντερο
Αντοχή και γονίδια που προβληματίζουν
Στα τρία στελέχη που εξετάστηκαν λεπτομερέστερα οι ερευνητές εντόπισαν αιμολυτική δραστηριότητα, αντοχή στην αμπικιλλίνη και ενδιάμεση ευαισθησία στο ναλιδιξικό οξύ. Παράλληλα, ανιχνεύθηκαν γονίδια όπως τα fim και hly, τα οποία συνδέονται με χαρακτηριστικά που μπορούν να ενισχύσουν την ικανότητα ενός βακτηρίου να προσκολλάται, να επιβιώνει ή να προκαλεί βλάβες στον ξενιστή. Τα στελέχη εμφάνισαν επίσης β-γαλακτοσιδάση, ένζυμο που μπορεί να διευκολύνει την επιβίωση ορισμένων ευκαιριακών παθογόνων εκτός του αρχικού ξενιστή τους.
Ένα ακόμη εύρημα που ενδιαφέρει την ασφάλεια τροφίμων ήταν η ενδεχόμενη ικανότητα παραγωγής βιογενών αμινών. Οι ενώσεις αυτές μπορούν να συσσωρεύονται σε τρόφιμα υπό ορισμένες συνθήκες και, όταν φτάνουν σε υψηλές συγκεντρώσεις, να προκαλούν ανεπιθύμητες ή και τοξικές αντιδράσεις. Η συγκεκριμένη παρατήρηση δεν σημαίνει ότι τα φρούτα που εξετάστηκαν περιείχαν επικίνδυνες συγκεντρώσεις βιογενών αμινών, αλλά αποτελεί έναν ακόμη λόγο για τον οποίο τα στελέχη χρειάζονται περαιτέρω χαρακτηρισμό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί οι μύες μας γίνονται πιο αδύναμοι όσο μεγαλώνουμε;
Γιατί έχει σημασία η σχέση καλλιέργειας και ζωικής παραγωγής
Οι ερευνητές θεωρούν ότι η παρουσία τέτοιων μικροοργανισμών στα εσπεριδοειδή μπορεί να σχετίζεται με περιβαλλοντικές οδούς επιμόλυνσης, όπως το νερό άρδευσης ή ορισμένα υλικά που χρησιμοποιούνται στο έδαφος. Η πιθανή μεταφορά βακτηρίων από περιοχές ζωικής παραγωγής στις καλλιέργειες είναι ιδιαίτερα σημαντική στο πλαίσιο της προσέγγισης One Health, η οποία αντιμετωπίζει την υγεία ανθρώπων, ζώων και περιβάλλοντος ως αλληλένδετη. Το εύρημα δεν σημαίνει ότι τα βραζιλιάνικα εσπεριδοειδή αποτελούν άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για διερευνητική εργασία σε περιορισμένο αριθμό βακτηριακών απομονώσεων και ότι απαιτούνται περαιτέρω αναλύσεις, μεταξύ άλλων με αλληλούχιση ολόκληρου του γονιδιώματος, ώστε να προσδιοριστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η παθογόνος δυναμική των στελεχών. Το εύρημα λειτουργεί κυρίως ως ένδειξη ότι η μικροβιολογική επιτήρηση πρέπει να επεκτείνεται και σε λιγότερο αναμενόμενους μικροοργανισμούς που μπορεί να βρίσκονται σε φρέσκα φρούτα.
Τα φρούτα και τα λαχανικά μπορούν να επιμολυνθούν σε διαφορετικά στάδια, από το χωράφι μέχρι τη συγκομιδή, τη μεταφορά και την κατανάλωση, ενώ η απουσία τελικού θερμικού σταδίου εξόντωσης σημαίνει ότι η πρόληψη στην πρωτογενή παραγωγή και η σωστή μετασυλλεκτική διαχείριση αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Προηγούμενη ανασκόπηση στην επιστημονική βιβλιογραφία έχει καταγράψει πολλαπλές οδούς μέσω των οποίων εντεροπαθογόνα βακτήρια μπορούν να φτάσουν στα φρέσκα προϊόντα και να επιβιώσουν πάνω ή μέσα στους φυτικούς ιστούς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Το παράσιτο που προκάλεσε ακατάσχετη διάρροια και αφυδάτωση σε χιλιάδες πολίτες στις ΗΠΑ εντοπίστηκε και στην Ιταλία – Αρρώστησε γυναίκα χωρίς ταξίδι στο εξωτερικό
- 30 άτομα με συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης μετά από δεξίωση γάμου σε ξενοδοχείο – Δέσμευση τροφίμων, πρόστιμο και αναστολή λειτουργίας
- Λουκέτο σε ιδιωτική κλινική στη Θεσσαλονίκη: Έκαναν χημειοθεραπείες σε ασθενείς χωρίς διάγνωση κακοήθειας – Τα ευρήματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας
- Πλαίσιο: Πρόστιμο 2.500 ευρώ για υπερτιμολόγηση στο ταμείο και ελλιπείς αναγραφές τιμών
- Κάρυ: Επικίνδυνα φυτοφάρμακα και απολυμαντικά στις περισσότερες μάρκες της αγοράς που εξετάστηκαν
- Μπλόκο σε καμπάνια κλινικής στα social που υποστήριζε ότι θεραπεύει τον αυτισμό στα παιδιά με βλαστοκύτταρα (βίντεο)
- Lidl: Τα προϊόντα που απαγορεύεται πλέον να πουλάει με δικαστική απόφαση – Ημερήσιο πρόστιμο 5.000 ευρώ
