Πώς τα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται στα ζώα μπορούν να βρεθούν στα τρόφιμα και τι σημαίνει αυτό για την υγεία μας
Τα αντιβιοτικά είναι φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση βακτηριακών λοιμώξεων, τόσο στους ανθρώπους όσο και στα ζώα. Στην κτηνοτροφία, χρησιμοποιούνται για να θεραπεύσουν τα ζώα από λοιμώξεις και να αποτρέψουν σοβαρές συνέπειες όπως ασθένεια, πόνο ή θάνατο. Όταν τα ζώα εκτρέφονται σε ομάδες, συχνά λαμβάνουν θεραπεία όλα τα ζώα της ομάδας, ώστε να περιοριστεί η εξάπλωση των βακτηρίων και να προληφθεί η εκδήλωση της ασθένειας.
Η σύνδεση με την ανάπτυξη ανθεκτικών βακτηρίων
Η χρήση αντιβιοτικών σε ζώα μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη βακτηρίων που είναι ανθεκτικά σε αυτά τα φάρμακα. Αυτά τα βακτήρια μπορούν να μεταδοθούν στους ανθρώπους μέσω της αλυσίδας τροφίμων, κυρίως μέσω μολυσμένου κρέατος. Τα παθογόνα βακτήρια όπως η Salmonella, το Campylobacter ή ο Shigatoxin-παραγωγικός E. coli (STEC), προκαλούν δηλητηριάσεις στους ανθρώπους. Τα αντιβιοτικά που είχαν χρησιμοποιηθεί στα ζώα μπορεί να μην είναι πλέον αποτελεσματικά στη θεραπεία των λοιμώξεων αυτών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο πολύ σοβαρός λόγος για τον οποίο οι Αρχές κατεβάζουν από τα ράφια 78 (!!!) προϊόντα καλλυντικών γνωστής εταιρείας (Λίστα)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σάλτσα ντομάτας για μακαρόνια πολύ γνωστής μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα, περιέχει κομμάτια από γυαλιά
Συχνά, τα βακτήρια δεν είναι απευθείας παθογόνα για τον άνθρωπο, αλλά μπορούν να μεταδώσουν τις ανθεκτικές τους ιδιότητες σε βακτήρια του εντέρου, καθιστώντας μελλοντικές λοιμώξεις δυσκολότερες στη θεραπεία. Παράλληλα, ο μεγαλύτερος παράγοντας ανάπτυξης ανθεκτικών βακτηρίων στον άνθρωπο είναι η χρήση αντιβιοτικών από τους ίδιους τους ανθρώπους. Η σωστή υγιεινή στην κουζίνα μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης από τρόφιμα, καθώς η θέρμανση καταστρέφει τα βακτήρια και περιορίζει τη διασπορά τους σε άλλα τρόφιμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η επίπτωση των δημητριακών Cheerios στην υγεία – Τι λένε τα επίσημα διατροφικά δεδομένα του USDA και οι μελέτες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πλαστικά κομμάτια σε κατεψυγμένο σπανάκι ιδιωτικής ετικέτας μεγάλης αλυσίδας
Σε ποιες τροφές μπορεί να βρεθούν υπολείμματα αντιβιοτικών;
Υπολείμματα αντιβιοτικών μπορούν να υπάρχουν κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπως: Κρέας, Γάλα ή Αυγά
Όταν ένα ζώο λαμβάνει φάρμακα, υπάρχει καθορισμένη περίοδος αναμονής κατά την οποία δεν επιτρέπεται η παραγωγή τροφίμων από αυτό. Η σωστή τήρηση αυτής της περιόδου εξασφαλίζει ότι τα τρόφιμα δεν περιέχουν επικίνδυνα επίπεδα υπολειμμάτων. Σε σπάνιες περιπτώσεις, υπολείμματα αντιβιοτικών μπορεί να βρεθούν και σε φυτικά προϊόντα, αν έχουν καλλιεργηθεί σε χώρους που έχουν δεχθεί οργανικά λιπάσματα με αντιβιοτικά (π.χ. κοπριά). Ωστόσο, οι συγκεντρώσεις αυτές είναι πιθανότατα χαμηλότερες από αυτές των προϊόντων ζωικής προέλευσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται 6.500 μπάρες δημητριακών λόγω παρουσίας ξένων σωμάτων – Σοβαρός κίνδυνος για την υγεία των καταναλωτών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Ανεμοστρόβιλος ισοπέδωσε πτηνοτροφείο με 30.000 κοτόπουλα (σοκαριστικές φωτογραφίες και βίντεο)
Το νομικό πλαίσιο στην Ευρώπη θέτει αυστηρά όρια για τα υπολείμματα φαρμάκων στα τρόφιμα. Οι ανώτατες επιτρεπόμενες ποσότητες εξασφαλίζουν ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία των καταναλωτών. Στα βιολογικά τρόφιμα, η χρήση αντιβιοτικών είναι περιορισμένη και ρυθμίζεται αυστηρά, αλλά δεν αποκλείεται πλήρως.
Η θέρμανση των τροφίμων δεν εγγυάται πλήρη εξουδετέρωση των υπολειμμάτων αντιβιοτικών, καθώς αυτό εξαρτάται από τη χημική φύση του φαρμάκου και τη μέθοδο θερμικής επεξεργασίας. Ωστόσο, η βασική προστασία των καταναλωτών εξασφαλίζεται από τα νόμιμα όρια υπολειμμάτων στα τρόφιμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Peugeot: Καταδίκη από το Εφετείο για παραπλάνηση καταναλωτών – Η εταρεία επέστρεψε τα χρήματα αγοράς Ι.Χ. σε πελάτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο – μαμούθ 1 εκατ. ευρώ σε κορυφαία εταιρεία επίπλων για παραπλανητικές εκπτώσεις
Προσπάθειες μείωσης των αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία
Τα τελευταία χρόνια, η χρήση αντιβιοτικών στα ζώα έχει μειωθεί σημαντικά. Κτηνοτρόφοι και κτηνίατροι είναι υποχρεωμένοι να καταγράφουν τη χρήση αντιβιοτικών και να συγκρίνονται με άλλες εκμεταλλεύσεις. Ο στόχος αυτών των μέτρων είναι η διαρκής μείωση της χρήσης αντιβιοτικών στα ζώα και η διατήρηση της υγείας τους ώστε να απαιτείται λιγότερη φαρμακευτική παρέμβαση.
Πηγή πληροφορινών: Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR), 2025. „Antibiotika in der Nutztierhaltung – Risiken für die menschliche Gesundheit“.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
