Τα βρεφικά τρόφιμα σε σακουλάκια με στόμιο έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή, καθώς είναι εύκολα στη μεταφορά και την κατανάλωση. Ωστόσο, νέα βρετανική μελέτη θέτει υπό αμφισβήτηση το κατά πόσο πολλά από τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά είναι πραγματικά κατάλληλα για την περίοδο της συμπληρωματικής διατροφής, δηλαδή τη σταδιακή μετάβαση του βρέφους από το γάλα στις στερεές τροφές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γάλα: Πασίγνωστη εταιρεία «κλείνει» με 385 εκατ. τις καταγγελίες περί πρακτικών που έθεταν τα μωρά σε κίνδυνο σοβαρών λοιμώξεων
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Archives of Disease in Childhood, περιοδικό του ομίλου του British Medical Journal, πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης και του First Steps Nutrition Trust. Οι επιστήμονες εξέτασαν σχεδόν 300 προϊόντα βρεφικής διατροφής από 16 παραγωγούς, τα οποία πωλούνταν σε έξι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ στη Γλασκώβη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μάσκες μαλλιών: Εντοπίστηκαν ουσίες που προκαλούν αλλεργίες και επηρεάζουν το ορμονικό σύστημα σε πασίγνωστα προϊόντα
Προβληματισμός για τα σάκχαρα και την υφή
Από τα προϊόντα που εξετάστηκαν, τα 178, δηλαδή περίπου το 60%, διατίθεντο σε σακουλάκια με στόμιο. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στους ερευνητές το γεγονός ότι 46 από αυτά τα προϊόντα, περίπου το ένα τέταρτο, προτείνονταν για κατανάλωση ήδη από την ηλικία των τεσσάρων μηνών. Η επισήμανση αυτή έχει σημασία, καθώς οι συστάσεις για τη βρεφική διατροφή προβλέπουν ότι η συμπληρωματική διατροφή ξεκινά περίπου στους έξι μήνες, ενώ μέχρι τότε η βασική διατροφή του βρέφους είναι το μητρικό γάλα ή, όταν αυτό δεν είναι δυνατό, το βρεφικό γάλα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι όλα τα σακουλάκια με στόμιο έφεραν στην ετικέτα ηλικία έναρξης μικρότερη των 12 μηνών, ενώ μεταξύ των υπόλοιπων προϊόντων υπήρχαν και τρόφιμα που προορίζονταν για παιδιά ηλικίας 12 μηνών και άνω.
Οι επιστήμονες συνέκριναν τα προϊόντα με το μητρικό γάλα ως προς την ενεργειακή και πρωτεϊνική τους περιεκτικότητα, καθώς και ως προς τη συγκέντρωση σακχάρων. Παράλληλα, αξιολόγησαν κατά πόσο η υφή τους ανταποκρινόταν στις ανάγκες της συμπληρωματικής διατροφής.
Στο σύνολο των προϊόντων που εξετάστηκαν, η διάμεση ενεργειακή περιεκτικότητα ήταν 66,5 kcal ανά 100 γραμμάρια. Μόλις το 35% ξεπερνούσε τα επίπεδα αναφοράς του μητρικού γάλακτος, τα οποία συνήθως κυμαίνονται μεταξύ 50 και 70 kcal ανά 100 γραμμάρια. Στα σακουλάκια με στόμιο, περίπου τα μισά είχαν υψηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη από το μητρικό γάλα, ενώ μόνο περίπου το ένα τρίτο παρείχε περισσότερη ενέργεια ανά μονάδα βάρους. Το εύρημα που ξεχώρισε, ωστόσο, αφορούσε τα σάκχαρα: το 61% των προϊόντων σε σακουλάκι είχε υψηλότερη περιεκτικότητα σε σάκχαρα σε σύγκριση με το μητρικό γάλα, έναντι μόλις 8% των υπόλοιπων βρεφικών τροφών.
Για τους ερευνητές, όμως, το σημαντικότερο πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη διατροφική σύσταση. Αφορά κυρίως την υφή και τον τρόπο με τον οποίο καταναλώνονται αυτά τα προϊόντα. Οι δύο αξιολογητές που εξέτασαν την υφή 284 προϊόντων διαπίστωσαν ότι περίπου τα μισά σακουλάκια περιείχαν ουσιαστικά υγρή τροφή. Αντίθετα, μεταξύ των άλλων τύπων βρεφικών τροφών, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 7%. Παράλληλα, μόνο περίπου ένα στα δέκα σακουλάκια περιείχε τροφή με μαλακή, πιο συμπαγή υφή, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στα υπόλοιπα προϊόντα έφτανε το 77%.
Η διαφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία κατά τη διάρκεια του απογαλακτισμού. Η κατάποση μιας τροφής με τη μορφή πουρέ απαιτεί πολύ μικρότερη στοματοκινητική προσπάθεια από την επεξεργασία τροφών με διαφορετικές και σταδιακά πιο σύνθετες υφές. Οι δεξιότητες που απαιτούνται για τον χειρισμό και τη μάσηση στερεών τροφών αναπτύσσονται μέσα από την εμπειρία και τη σταδιακή εξοικείωση του παιδιού με διαφορετικές υφές.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τους ερευνητές, γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν το παιδί καταναλώνει το προϊόν απευθείας από το στόμιο. Σε αυτή την περίπτωση παρακάμπτεται σε μεγάλο βαθμό ακόμη και η χρήση κουταλιού, η οποία θα μπορούσε να συμβάλει στην εξοικείωση του βρέφους με διαφορετικό τρόπο λήψης της τροφής.
Μόλις 8,5% κρίθηκαν κατάλληλα με βάση όλα τα κριτήρια
Η συνολική αξιολόγηση ήταν ιδιαίτερα αποκαλυπτική. Από τα σακουλάκια με στόμιο που μπορούσαν να αξιολογηθούν, μόλις 14 προϊόντα, δηλαδή 8,5%, πληρούσαν όλα τα κριτήρια που χρησιμοποίησαν οι ερευνητές για να χαρακτηρίσουν ένα προϊόν κατάλληλο ως συμπληρωματική τροφή. Στον αντίποδα, 48 προϊόντα, ποσοστό περίπου 29%, δεν πληρούσαν κανένα από τα συγκεκριμένα κριτήρια. Η εικόνα ήταν σημαντικά διαφορετική στα υπόλοιπα είδη βρεφικών τροφών. Περίπου το ένα τρίτο πληρούσε όλα τα κριτήρια, ενώ μόλις το 2% δεν πληρούσε κανένα από αυτά.
Ένα ακόμη στοιχείο που προβλημάτισε τους ερευνητές ήταν η περιορισμένη αναφορά της περιεκτικότητας σε σίδηρο στις ετικέτες. Ο σίδηρος αποτελεί σημαντικό θρεπτικό συστατικό κατά την περίοδο της συμπληρωματικής διατροφής, γεγονός που καθιστά την πληροφόρηση σχετικά με την περιεκτικότητά του ιδιαίτερα χρήσιμη για τους γονείς.
«Περισσότερο σαν γλυκά smoothies φρούτων»
Οι συγγραφείς της μελέτης υποστηρίζουν ότι τα ευρήματα δείχνουν πως πολλά από τα προϊόντα σε σακουλάκια με στόμιο δεν διαθέτουν τα χαρακτηριστικά που θα περίμενε κανείς από μια τροφή σχεδιασμένη για τη συμπληρωματική διατροφή. Μάλιστα, επισημαίνουν ότι αρκετά από αυτά μοιάζουν περισσότερο με γλυκά smoothies φρούτων, τα οποία δεν αποτελούν τη συνιστώμενη μορφή διατροφής για βρέφη και παιδιά προσχολικής ηλικίας.
Με βάση τα αποτελέσματα, οι ερευνητές θεωρούν ότι οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να εξετάσουν εάν χρειάζονται αλλαγές στην ταξινόμηση και την επισήμανση αυτών των προϊόντων. Στόχος θα ήταν να γίνεται σαφέστερη η διάκριση ανάμεσα στα τρόφιμα και τα ροφήματα, να αποθαρρύνεται η συστηματική χρήση των σακουλιών ως υποκατάστατο πιο κατάλληλων τροφών και να μπορούν οι γονείς να κάνουν επιλογές σύμφωνα με τις συστάσεις για τη διατροφή των βρεφών και των μικρών παιδιών.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
