Μύδια, στρείδια, καβούρια και άλλα υδρόβια ασπόνδυλα μπορεί να έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία για την παγκόσμια διατροφή από όσο δείχνουν τα στοιχεία που βασίζονται μόνο στον όγκο της παραγωγής. Νέα διεθνής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature υπολόγισε τη συμβολή αυτών των τροφίμων σε 30 απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και διαπίστωσε ότι η σημερινή παγκόσμια παραγωγή υδρόβιων ασπόνδυλων αντιστοιχεί στις ετήσιες ανάγκες περισσότερων από 1 δισ. ανθρώπων σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, ενώ για τη βιταμίνη Β12 και το σελήνιο η αντίστοιχη ποσότητα επαρκεί θεωρητικά για περισσότερα από 5 δισ. ανθρώπους. Η έρευνα, με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου Επιστήμης και Τεχνολογίας King Abdullah στη Σαουδική Αραβία, συνδύασε στοιχεία από την υδατοκαλλιέργεια και την αλιεία με δεδομένα για τη θρεπτική σύσταση εκατοντάδων ειδών. Επειδή για μεγάλο μέρος των υδρόβιων ασπόνδυλων δεν υπάρχουν αναλυτικά στοιχεία για τη σύστασή τους, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα μοντέλο πρόβλεψης για περισσότερα από 50.000 δυνητικά εδώδιμα είδη που καταγράφονται στη βάση SeaLifeBase.
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα είναι ότι τα ασπόνδυλα δεν συνεισφέρουν στα θρεπτικά συστατικά απλώς ανάλογα με την ποσότητα που παράγεται. Στην υδατοκαλλιέργεια, για παράδειγμα, αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο της παραγωγής σε βάρος, αλλά παρέχουν περισσότερο από το μισό της ποσότητας ιωδίου, βιταμίνης Β12, βιταμίνης C και σιδήρου.
Η εικόνα διαφέρει ανάλογα με το θρεπτικό συστατικό και τον τρόπο παραγωγής. Για τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, συμπεριλαμβανομένων των EPA και DHA, η παραγωγή από θαλάσσια αλιεία αντιστοιχούσε το 2019 σε περίπου 937 εκατ. ετήσιες ανάγκες ανθρώπων, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της μελέτης. Η υδατοκαλλιέργεια, από την άλλη πλευρά, είχε ιδιαίτερα μεγάλη συνεισφορά στη βιταμίνη Β12, το σελήνιο, το ιώδιο, τον χαλκό και τον ψευδάργυρο. Η μελέτη δείχνει επίσης ότι 100 γραμμάρια ωμού μυϊκού ιστού από τον μέσο όρο των υδρόβιων ασπόνδυλων θα μπορούσαν να παρέχουν περισσότερο από το 85% των ημερήσιων αναγκών σε σελήνιο, χρώμιο και βιταμίνη Β12, περισσότερο από 50% σε χαλκό και ιώδιο και πάνω από 45% σε νιασίνη και EPA και DHA. Πρόκειται για υπολογισμούς που βασίζονται στα μοντέλα της μελέτης και όχι για διατροφική σύσταση που ισχύει με τον ίδιο τρόπο για κάθε είδος.
Τα μαλάκια και τα αρθρόποδα κυριαρχούν μεταξύ των υδρόβιων ασπόνδυλων τόσο στις αλιεύσεις όσο και στη συνολική συνεισφορά θρεπτικών συστατικών. Τα μαλάκια που αλιεύονται από τη θάλασσα, για παράδειγμα, αντιστοιχούσαν το 2019 στις ετήσιες ανάγκες περισσότερων από 1,5 δισ. ανθρώπων σε σελήνιο, ενώ παρείχαν επίσης ποσότητες βιταμίνης Β12 και EPA και DHA που αντιστοιχούσαν στις ανάγκες εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων.
Οι ερευνητές εξέτασαν ακόμη την επίδραση της επεξεργασίας. Σε αρκετές περιπτώσεις, 100 γραμμάρια αποξηραμένων ασπόνδυλων περιείχαν υψηλότερες συγκεντρώσεις μετάλλων από την ίδια ποσότητα ωμού ιστού, κάτι που δείχνει ότι η μορφή με την οποία καταναλώνεται ένα υδρόβιο τρόφιμο μπορεί να επηρεάζει σημαντικά τη θρεπτική του αξία.
Η σημασία των ευρημάτων δεν περιορίζεται όμως στην αύξηση της κατανάλωσης οστρακοειδών. Οι ίδιοι οι ερευνητές προειδοποιούν ότι τα αποτελέσματα δεν αποτελούν σύσταση για μεγαλύτερη αλίευση. Πολλά υδρόβια ασπόνδυλα δεν έχουν αξιολογηθεί επαρκώς ως προς τη βιωσιμότητα των πληθυσμών τους, ενώ παράγοντες όπως η ασφάλεια των τροφίμων, η πρόσβαση, η τιμή, η πολιτισμική αποδοχή και η βιοδιαθεσιμότητα των θρεπτικών συστατικών επηρεάζουν το κατά πόσο η θεωρητική διατροφική τους αξία μπορεί να μετατραπεί σε πραγματικό όφελος για τον πληθυσμό.
