Δεκαπέντε περιστατικά δηλητηρίασης από τον εξαιρετικά τοξικό μύκητα Amanita phalloides, γνωστό ως death cap ή θανατηφόρος αμανίτης, έχουν καταγραφεί στην περιφέρεια Λίπετσκ της Ρωσίας, όπου ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του και επτά νοσηλεύονται σε σοβαρή κατάσταση υπό συνεχή ιατρική παρακολούθηση. Τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν έως τις 2 Αυγούστου 2026 προέρχονται από τοπικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία επικαλούνται ενημέρωση του περιφερειακού υπουργού Υγείας. Τα περιστατικά προέρχονται από διαφορετικές περιοχές της περιφέρειας και δεν συνδέονται απαραίτητα με κοινή κατανάλωση γεύματος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πέθανε 13χρονος από τυρί μολυσμένο με E. coli – βρισκόταν σε κώμα 9 χρόνια
Μέσα σε διάστημα πέντε ημερών, περίοδος συλλογής άγριων μανιταριών, ο αριθμός των ασθενών αυξήθηκε από εννέα σε δεκαπέντε. Παράλληλα, σε ολόκληρη τη Ρωσία έχουν αναφερθεί περισσότερες από τριάντα δηλητηριάσεις από άγρια μανιτάρια από την έναρξη της θερινής περιόδου, με περιστατικά σε επτά διαφορετικές περιφέρειες, μεταξύ των οποίων και η Βορόνεζ, όπου έντεκα συλλέκτες μανιταριών χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κόκκινος συναγερμός για τον Ιό του Δυτικού Νείλου στην Αττική: 23 νέα κρούσματα σε μία εβδομάδα και 6 νεκροί (πίνακες)
Οι υγειονομικές αρχές της περιφέρειας, καθώς και ο τοξικολόγος καθηγητής Νταμίρ Ουντάβλιεφ, υπενθύμισαν ότι οι αματοξίνες που περιέχονται στον Amanita phalloides παραμένουν δραστικές ακόμη και μετά από βρασμό ή μαγείρεμα. Η θερμική επεξεργασία δεν εξουδετερώνει τις τοξίνες, γεγονός που καθιστά λανθασμένη την αντίληψη ότι η παρασκευή των άγριων μανιταριών μπορεί να τα καταστήσει ασφαλή για κατανάλωση.
Τα περιστατικά στη Λίπετσκ προστίθενται σε σειρά σοβαρών δηλητηριάσεων που έχουν καταγραφεί διεθνώς τους τελευταίους μήνες. Αντίστοιχο περιστατικό καταγράφηκε και στην Ελλάδα, όταν ζευγάρι από την Έδεσσα εμφάνισε οξεία ηπατική ανεπάρκεια μετά από κατανάλωση Amanita phalloides. Οι δύο ασθενείς μεταφέρθηκαν αρχικά στο ΑΧΕΠΑ και στη συνέχεια αεροδιακομίστηκαν σε εξειδικευμένα μεταμοσχευτικά κέντρα της Ιταλίας, όπου τελικά η κατάστασή τους βελτιώθηκε χωρίς να απαιτηθεί μεταμόσχευση ήπατος.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι υγειονομικές αρχές της Καλιφόρνιας χαρακτήρισαν τη φετινή έξαρση τη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί στη χώρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Πολιτειακής Υπηρεσίας Δημόσιας Υγείας της Καλιφόρνιας, από τον Νοέμβριο του 2025 έως τον Μάιο του 2026 καταγράφηκαν 47 δηλητηριάσεις, τέσσερις θάνατοι και τέσσερις μεταμοσχεύσεις ήπατος λόγω εκτεταμένης ηπατικής βλάβης από αματοξίνες. Οι αρχές απέδωσαν τα περισσότερα περιστατικά στους μύκητες Amanita phalloides (Death Cap) και Amanita ocreata (Western Destroying Angel), επισημαίνοντας ότι οι τοξίνες τους δεν καταστρέφονται με καμία μορφή μαγειρέματος και ότι η ομοιότητά τους με βρώσιμα είδη οδηγεί συχνά σε λανθασμένη αναγνώριση.
Στη Γαλλία, τα Κέντρα Δηλητηριάσεων κατέγραψαν τουλάχιστον 500 περιστατικά δηλητηρίασης από άγρια μανιτάρια μέσα σε λίγους μήνες του 2025, ενώ για το 2024 είχαν καταγραφεί 1.363 κλήσεις στα Κέντρα Δηλητηριάσεων, 41 σοβαρές δηλητηριάσεις, τρεις θάνατοι και τρεις περιπτώσεις χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας. Η γαλλική ANSES έχει επισημάνει ότι τα περισσότερα περιστατικά οφείλονται στη σύγχυση βρώσιμων και τοξικών ειδών, ενώ προειδοποιεί ότι η αναγνώριση μέσω εφαρμογών κινητού ή διαδικτυακών εικόνων δεν θεωρείται αξιόπιστη.
Στην Κίνα, μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου 2026, νοσοκομείο της Γκουανγκζού αντιμετώπισε τρεις ομάδες ασθενών με βαριά δηλητηρίαση από ηπατοτοξικά μανιτάρια, συνολικά έντεκα άτομα από την επαρχία Γκουανγκντόνγκ. Το σοβαρότερο περιστατικό αφορούσε έντεκα μέλη της ίδιας οικογένειας που κατανάλωσαν άγρια μανιτάρια σε οικογενειακό γεύμα, με επτά ασθενείς να εισάγονται σε κρίσιμη κατάσταση.
Η δηλητηρίαση από αματοξίνες χαρακτηρίζεται από διαδοχικά στάδια εξέλιξης. Τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως έξι έως είκοσι τέσσερις ώρες μετά την κατανάλωση και περιλαμβάνουν έντονη γαστρεντερίτιδα με εμέτους, διάρροια και αφυδάτωση. Ακολουθεί περίοδος κατά την οποία ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει προσωρινή βελτίωση της κλινικής εικόνας, ενώ η τοξική δράση στο ήπαρ συνεχίζεται. Στη συνέχεια είναι δυνατόν να εκδηλωθεί οξεία ηπατική ανεπάρκεια και πολυοργανική δυσλειτουργία, συνήθως τρεις έως πέντε ημέρες μετά την κατανάλωση του μανιταριού.
Οι αματοξίνες παρουσιάζουν ιδιαίτερα υψηλή χημική σταθερότητα. Δεν καταστρέφονται με βράσιμο, τηγάνισμα, ψήσιμο ή αποξήρανση, ούτε επηρεάζονται από όξινο ή αλκαλικό περιβάλλον. Η κατανάλωση ακόμη και μικρής ποσότητας του μανιταριού μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση με εκτεταμένη βλάβη κυρίως στο ήπαρ, ενώ οι τοξίνες καθίστανται μη ανιχνεύσιμες στο αίμα μετά από περίπου 48 ώρες, γεγονός που δυσχεραίνει τη διάγνωση και καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό το ιστορικό κατανάλωσης άγριων μανιταριών.
Ο Amanita phalloides είναι ευρέως διαδεδομένος στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, όπου αναπτύσσεται σε δασικές περιοχές σε συμβίωση με διάφορα είδη δέντρων και καρποφορεί κυρίως από την άνοιξη έως το φθινόπωρο. Θεωρείται το πιο επικίνδυνο δηλητηριώδες μανιτάρι του γένους Amanita και ευθύνεται για περίπου το 90% των θανάτων από δηλητηριώδη μανιτάρια σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το είδος παρουσιάζει σημαντικές μορφολογικές ομοιότητες με βρώσιμα μανιτάρια, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένης αναγνώρισης ακόμη και από έμπειρους συλλέκτες. Διαθέτει συνήθως πρασινωπό έως κιτρινοπράσινο καπέλο, λευκά ελάσματα, λευκό μίσχο με χαρακτηριστικό δακτύλιο και βολβώδη βάση που περιβάλλεται από σακοειδή θήκη, γνωστή ως βόλβα. Η ασφαλής αναγνώριση απαιτεί εξέταση όλων των μορφολογικών χαρακτηριστικών και η κατανάλωση άγριων μανιταριών δεν συνιστάται όταν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς την ταυτότητά τους.
Σε διεθνές επίπεδο, ο Amanita phalloides συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων αιτίων θανάτων που σχετίζονται με κατανάλωση άγριων μανιταριών. Η δηλητηρίαση από αματοξίνες δεν διαθέτει ειδική θεραπεία που να εξουδετερώνει την τοξίνη μετά την απορρόφησή της, γεγονός που καθιστά καθοριστική την έγκαιρη αναγνώριση της έκθεσης, τη γρήγορη μεταφορά σε νοσοκομείο και τη συνεχή υποστηρικτική αντιμετώπιση. Οι τοπικές υγειονομικές αρχές επισημαίνουν ότι η κατανάλωση άγριων μανιταριών χωρίς ασφαλή και αξιόπιστη αναγνώριση του είδους εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για σοβαρές και δυνητικά θανατηφόρες δηλητηριάσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Γαλάκτωμα καθαρισμού πασίγνωστης μάρκας «κόπηκε» σε εργαστηριακό έλεγχο – Τι εντόπισαν οι ειδικοί στη σύνθεσή του
- Κραγιόν και προϊόντα για τα χείλη: Και τα καταπίνουμε και απορροφώνται – Ανησυχία για τα κενά ασφαλείας και το ξεπερασμένο κανονιστικό πλαίσιο
- Ελλάδα: Πρόστιμο σε μεγάλη μονάδα παγωτού και ζαχαροπλαστικής από την Περιφέρεια Αττικής
- Αγωγή κατά γνωστής εταιρείας ελληνικού γιαουρτιού για παραπλάνηση καταναλωτών
- Περισσότερα από 380 κρούσματα οξείας διάρροιας από το νερό βρύσης
- Τι συμβαίνει στα νεφρά σας αν τρώτε καρπούζι κάθε μέρα; Το απρόσμενο όφελος αλλά και η σοβαρή προειδοποίηση των ειδικών
- Μολυσμένες πιπεριές πίσω από 110 κρούσματα σαλμονέλας – Υποχώρησε η μετοχή της αλυσίδας μετά την προληπτική απόσυρση προϊόντος
- Εκατοντάδες λίτρα αδήλωτου τσίπουρου και αποσταγμάτων – Στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ επιχειρήσεις σε όλη την ΕλλάδΕπείγουσα απόσυρση 33 κωδικών τυριού της ίδιας εταιρείας από τα ράφια – Ο σοβαρός κίνδυνος που δεν φαίνεται με γυμνό μάτι
- Μπορείτε να καταψύξετε ντομάτες;
- Σταφύλια: Τι πρέπει να προσέξετε στον πάγκο για να επιλέξετε τα πιο τραγανά και ζουμερά
- Το κόλπο των 15 λεπτών που επαναφέρει τα μαραμένα λαχανικά και τα κάνει σαν φρέσκα
- Γιατί μυρίζουν τα παπούτσια και πώς να απαλλαγείτε από τη δυσάρεστη οσμή με απλά κόλπα
