Τα μικροπλαστικά έχουν πλέον εντοπιστεί σε αίμα, πνεύμονες, εγκέφαλο και ανθρώπινους πλακούντες, ωστόσο οι επιπτώσεις τους στην εγκυμοσύνη παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες. Μια νέα μελέτη έρχεται να προσθέσει ακόμη ένα κομμάτι στο παζλ, δείχνοντας ότι ορισμένα μικροπλαστικά και νανοπλαστικά είναι πιθανό να μπορούν να διαπεράσουν τον προστατευτικό φραγμό του πλακούντα και να επηρεάσουν την παραγωγή βασικών ορμονών της εγκυμοσύνης.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Molecular and Cellular Endocrinology και πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Vrije Universiteit Amsterdam, οι οποίοι χρησιμοποίησαν ένα προηγμένο εργαστηριακό μοντέλο που προσομοιώνει τον ανθρώπινο πλακούντα. Στόχος ήταν να εξεταστεί κατά πόσο τα μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια μπορούν να ξεπεράσουν τον φυσικό φραγμό μεταξύ μητέρας και εμβρύου και να επηρεάσουν τη λειτουργία των κυττάρων του πλακούντα.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ορισμένα από τα μικρότερα πλαστικά σωματίδια κατάφεραν να περάσουν από τη μία πλευρά του πλακουντιακού μοντέλου στην άλλη, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο πλακούντας ενδέχεται να μην αποτελεί απόλυτο φραγμό για όλα τα μικροπλαστικά.
Παράλληλα, η έκθεση των κυττάρων στα σωματίδια συνδέθηκε με διαταραχές στην παραγωγή στεροειδών ορμονών, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη φυσιολογική εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης μεταβολές σε πρωτεΐνες που συμβάλλουν στη διατήρηση της ακεραιότητας του πλακουντιακού φραγμού, στοιχείο που ενισχύει την υπόθεση ότι τα μικροπλαστικά μπορούν να επηρεάσουν τη φυσιολογική λειτουργία του πλακούντα.
Οι στεροειδείς ορμόνες, όπως η προγεστερόνη και τα οιστρογόνα, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του εμβρύου και στη διατήρηση της εγκυμοσύνης. Για τον λόγο αυτό, οποιαδήποτε διαταραχή στην παραγωγή τους αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τους επιστήμονες.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την ανθρώπινη υγεία
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν πως τα μικροπλαστικά προκαλούν προβλήματα στις εγκύους ή στα έμβρυα, καθώς η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε εργαστηριακό μοντέλο και όχι σε ανθρώπους. Ωστόσο, τα ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις της χρόνιας έκθεσης στα μικροπλαστικά κατά την εγκυμοσύνη.
Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερες μελέτες έχουν εντοπίσει μικροπλαστικά σε ανθρώπινους πλακούντες, γεγονός που αποδεικνύει ότι η έκθεση είναι ευρεία. Μέχρι σήμερα, όμως, παραμένει ασαφές αν η παρουσία αυτών των σωματιδίων συνδέεται με συγκεκριμένες επιπτώσεις στην υγεία της μητέρας ή του παιδιού.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι απαιτούνται πλέον μελέτες σε ανθρώπους, ώστε να διευκρινιστεί αν οι βιολογικές μεταβολές που παρατηρήθηκαν στο εργαστήριο εμφανίζονται και κατά τη διάρκεια της πραγματικής εγκυμοσύνης και ποια μπορεί να είναι η κλινική τους σημασία.
