Η δίχρωμη λογική «ασφαλές ή μη ασφαλές» οδηγεί σε σπατάλη τροφίμων, εμπορικές διαταραχές και επισιτιστικές κρίσεις χωρίς να προσφέρει πάντα αντίστοιχη προστασία
Ο διεθνής οργανισμός SSAFE δημοσίευσε ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας Ασφάλειας Τροφίμων ένα κείμενο θέσεων με τίτλο «Το Μέλλον της Ασφάλειας Τροφίμων». Η συγγραφή ανατέθηκε στον Steve Wearne, πρώην πρόεδρο της Επιτροπής Codex Alimentarius, του σώματος που καθορίζει τα διεθνή πρότυπα τροφίμων, ενώ το κείμενο αναπτύχθηκε σε συνεργασία με τον Markus Lipp, ανώτερο αξιωματούχο ασφάλειας τροφίμων του FAO. Αυτή η σύνθεση συντακτών δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για ανθρώπους που γνωρίζουν εκ των έσω πώς λειτουργεί το διεθνές ρυθμιστικό σύστημα τροφίμων και επιλέγουν να αμφισβητήσουν ανοιχτά τις θεμελιώδεις παραδοχές του.
Το κεντρικό επιχείρημα είναι ότι το υπάρχον κανονιστικό παράδειγμα, που κατατάσσει τα τρόφιμα είτε ως «ασφαλή» είτε ως «μη ασφαλή» βάσει δυαδικής λογικής συμμόρφωσης, είναι δομικά ανεπαρκές. Τα ισχύοντα πρότυπα βασίζονται σε εξαιρετικά συντηρητικά περιθώρια ασφαλείας που υπολογίστηκαν για να προστατεύουν τους πιο ευάλωτους καταναλωτές σε κάθε πληθυσμό, από νεογνά μέχρι ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς. Αυτή η προσέγγιση παρέχει ισχυρή προστασία, αλλά δημιουργεί ένα σύστημα που αρνείται την είσοδο τροφίμων τα οποία δεν πληρούν τεχνικά τα πρότυπα χωρίς να αντιπροσωπεύουν πραγματικό κίνδυνο για την υγεία της συντριπτικής πλειοψηφίας των καταναλωτών. Αποτέλεσμα είναι η σπατάλη τροφίμων σε μεγάλη κλίμακα, εμπορικές διαταραχές που πλήττουν κυρίως χώρες χαμηλού εισοδήματος και επισιτιστικές κρίσεις που θα μπορούσαν να αποφευχθούν.
Το SSAFE προτείνει αντ’ αυτού μια ολιστική προσέγγιση που συνεκτιμά ταυτόχρονα τρεις διαστάσεις κατά τη χάραξη ρυθμιστικής πολιτικής: ασφάλεια τροφίμων, επισιτιστική ασφάλεια και βιωσιμότητα συστημάτων τροφίμων. Αυτό δεν σημαίνει χαμηλότερα πρότυπα, αλλά πιο έξυπνη αξιολόγηση κινδύνου που λαμβάνει υπόψη το πραγματικό και όχι το θεωρητικό επίπεδο κινδύνου για κάθε πληθυσμό, τις συνθήκες κατανάλωσης και τον ευρύτερο αντίκτυπο στη διαθεσιμότητα τροφίμων.
