Νέα έρευνα αποκαλύπτει χρόνια έκθεση σε αρσενικό μέσω του ρυζιού με ιδιαίτερο κίνδυνο για τα παιδιά και τις έγκυες γυναίκες
Μια σειρά από πρόσφατες επιστημονικές αναλύσεις αποκαλύπτουν ότι η καθημερινή μας επαφή με το ρύζι, ένα από τα πλέον βασικά και ευρέως καταναλισκόμενα τρόφιμα παγκοσμίως, μπορεί να συνοδεύεται από την παρουσία τοξικών βαρέων μετάλλων, και ειδικότερα αρσενικού. Σύμφωνα με αμερικανική μελέτη της οργάνωσης Healthy Babies Bright Futures (HBBF), το 100% των δειγμάτων ρυζιού περιείχε αρσενικό, ενώ ταυτόχρονα βρέθηκαν και ίχνη καδμίου, μολύβδου και υδραργύρου. Το πιο ανησυχητικό εύρημα αφορά το γεγονός ότι τα επίπεδα αρσενικού στο ρύζι δεν έχουν μειωθεί τα τελευταία δέκα χρόνια, παρά την προηγούμενη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA).
Στις αναλύσεις ξεχώρισαν για την επικινδυνότητά τους ρύζια καλλιεργημένα στις νοτιοανατολικές ΗΠΑ και ρύζια arborio από την Ιταλία, ενώ τα ασφαλέστερα δείγματα ήταν το ρύζι Καλιφόρνιας, το ταϊλανδέζικο γιασεμί και το ινδικό μπασμάτι, τα οποία, όμως, είναι και σημαντικά ακριβότερα.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φονικός χυμός: 14 νεκροί, 42 νοσηλείες από λιστέρια
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ξινή γεύση και πυκτή υφή – Τι δείχνει η αλλαγή που απέσυρε από τα ράφια τα δημοφιλή γαλακτοκομικά προϊόντα
Τι ισχύει με το αρσενικό
Το αρσενικό, ειδικά στην ανόργανη του μορφή (Inorganic As), έχει αναγνωριστεί ως γονοτοξικό καρκινογόνο με επιγενετικές επιδράσεις. Επηρεάζει δυσανάλογα τους αναπτυσσόμενους οργανισμούς, με ερευνητές να αναφέρουν απώλεια νοημοσύνης σε παιδιά, βλάβες στον εγκέφαλο και αυξημένο κίνδυνο καρκίνου της ουροδόχου κύστης.
Σε εκτίμηση κινδύνου της EFSA που δημοσίευσε το cibum, σε συνεχιζόμενη διαδικασία γνωμοδοτήσεων, διαπίστωσε ότι μικρά οργανοαρσενικά είδη, όπως το MMA(V) και το DMA(V), που ανιχνεύονται σε ψάρια και ρύζι, έχουν συνδεθεί με απώλεια βάρους, διάρροια και όγκους σε ζωικά μοντέλα. Οι ενώσεις αυτές είναι πιθανώς γονιδιοτοξικές, και σύμφωνα με την EFSA, πρέπει να τεθούν μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα στα τρόφιμα. Σύμφωνα με την HBBF, παιδιά από ισπανόφωνες και ασιατικές κοινότητες λαμβάνουν έως και επτά φορές περισσότερη δόση αρσενικού μέσω του ρυζιού σε σχέση με τα υπόλοιπα παιδιά.
Προς αυστηρότερη ρύθμιση και επισήμανση
Παρά την επιστημονική τεκμηρίωση, οι κανονισμοί παραμένουν ελλιπείς. Η HBBF και άλλες οργανώσεις καλούν την FDA να θεσπίσει υποχρεωτικά όρια για το αρσενικό και το κάδμιο, όχι μόνο για τις παιδικές τροφές αλλά και για το ευρύτερο φάσμα προϊόντων ρυζιού. Οι προσπάθειες για μείωση του ενός μετάλλου μπορεί να αυξήσουν το άλλο, επομένως απαιτείται συνδυαστική προσέγγιση.
Η Καλιφόρνια και το Μέριλαντ ήδη εφαρμόζουν υποχρεωτικούς ελέγχους και δημόσια αναφορά για βαρέα μέταλλα στις παιδικές τροφές, ένα μοντέλο που μπορεί να επεκταθεί στο ρύζι. Παράλληλα, η επισήμανση προϊόντων που πληρούν συγκεκριμένα πρότυπα (όπως του FDA για το παιδικό ρύζι) θα ενίσχυε τη δυνατότητα των γονέων να κάνουν πιο ασφαλείς διατροφικές επιλογές.
Αν και δημητριακά όπως η κινόα, το farro και το κριθάρι αποτελούν ασφαλέστερες επιλογές (με 69% χαμηλότερα επίπεδα βαρέων μετάλλων) παραμένουν σημαντικά ακριβότερα. Τα υψηλότερα κόστη και οι επερχόμενοι δασμοί στις εισαγωγές ρυζιού από την Ασία δυσκολεύουν την πρόσβαση των οικογενειών στις πιο καθαρές επιλογές.
Οι βασικές συστάσεις της EFSA προς την επιστημονική κοινότητα είναι οι εξής:
- Βελτίωση των αναλυτικών μεθόδων: Ανάπτυξη αξιόπιστων, επικυρωμένων αναλυτικών μεθόδων για τη μέτρηση συγκεκριμένων μικρών οργανοαρσενικών ειδών στα τρόφιμα και των αντίστοιχων μορφών τους που περιέχουν θείο.
- Τυποποίηση των υλικών αναφοράς: Ανάπτυξη πιστοποιημένου υλικού αναφοράς για τη διασφάλιση της συνέπειας και της ακρίβειας των μετρήσεων σε όλα τα εργαστήρια.
- Διατήρηση συνεπούς υποβολής εκθέσεων: Υποβολή στοιχείων για τα μικρά οργανοαρσενικά είδη στα τρόφιμα στην EFSA ως συγκεντρώσεις στοιχειακού αρσενικού, ώστε να εξασφαλιστούν συγκρίσιμα αποτελέσματα.
- Συλλογή δεδομένων σχετικά με τα περιστατικά: Συνέχιση της συλλογής δεδομένων σχετικά με τα μικρά οργανοαρσενικά είδη σε βασικά τρόφιμα (π.χ. ψάρια και θαλασσινά, ρύζι) και συλλογή δεδομένων για το μητρικό γάλα και ένα ευρύτερο φάσμα τροφίμων (π.χ. παρασκευάσματα για βρέφη, μανιτάρια).
- Κατανόηση των επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία: Βελτίωση της κατανόησης της απορρόφησης, της κατανομής, του μεταβολισμού και της απέκκρισης των μικρών οργανοαρσενικών ειδών σε σχέση με την ανθρώπινη υγεία.
- Διεξαγωγή μελετών τοξικότητας, γονιδιοτοξικότητας και τρόπου δράσης: Διεξαγωγή περαιτέρω έρευνας σχετικά με τις επιδράσεις των μικρών οργανοαρσενικών ειδών στην ανάπτυξη, την αναπαραγωγή, το νευρικό σύστημα, τη γονιδιοτοξικότητα και τις επιδράσεις στο σώμα (τρόπος δράσης).
