Ένα ένζυμο που παράγεται με τη βοήθεια γενετικά τροποποιημένου μικροοργανισμού αξιολογήθηκε από την EFSA για την επέκταση της χρήσης του στην παραγωγή ζάχαρης από ζαχαρότευτλα και ζαχαροκάλαμο. Η ευρωπαϊκή αρχή κατέληξε ότι, υπό τις αναθεωρημένες συνθήκες χρήσης, δεν προκύπτουν ανησυχίες για την ασφάλεια.
Πρόκειται για τη μη αναγωγική α-L-αραβινοφουρανοσιδάση, ένα ένζυμο που παράγεται από το γενετικά τροποποιημένο στέλεχος NZYM-GV του Trichoderma reesei από τη Novozymes. Η ασφάλειά του είχε ήδη αξιολογηθεί από την EFSA το 2022 για χρήση στην επεξεργασία δημητριακών με σκοπό την παραγωγή αμύλου και κλασμάτων γλουτένης. Η νέα αίτηση δεν αφορά λοιπόν ένα καινούργιο ένζυμο, αλλά την προσθήκη μιας δεύτερης παραγωγικής διαδικασίας.
Τι κάνει το ένζυμο στη ζάχαρη
Η νέα χρήση αφορά την επεξεργασία ζαχαρότευτλων και ζαχαροκάλαμου κατά το στάδιο της άλεσης. Το ένζυμο χρησιμοποιείται μαζί με κυτταρινάσες και ενδο-1,4-β-ξυλανάσες, με στόχο να περιοριστεί η απώλεια σακχαρόζης στη βαγάσα και να αυξηθεί η απόδοση εξαγωγής της ζάχαρης. Η μέγιστη προτεινόμενη χρήση είναι 1,1 mg συνολικών οργανικών στερεών ανά κιλό πρώτης ύλης.
Το σημαντικό για τον καταναλωτή είναι τι συμβαίνει στη συνέχεια. Η EFSA αναφέρει ότι τα συνολικά οργανικά στερεά του ενζύμου δεν μεταφέρονται στην κρυσταλλωμένη ραφιναρισμένη ζάχαρη, αλλά παραμένουν στη μελάσα. Παράλληλα, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία για τη θερμοκρασία και τις συνθήκες της παραγωγικής διαδικασίας, το ένζυμο θεωρείται ότι αδρανοποιείται κατά την παραγωγή τόσο της ραφιναρισμένης όσο και της μη ραφιναρισμένης ζάχαρης.
Η αξιολόγηση της EFSA δεν αφορά μόνο τη ραφιναρισμένη ζάχαρη. Για την εκτίμηση της διατροφικής έκθεσης χρησιμοποιήθηκε η παραγωγή μη ραφιναρισμένης ζάχαρης, καθώς σε αυτή την περίπτωση τα οργανικά στερεά του ενζύμου μπορεί να παραμείνουν στα τελικά προϊόντα που σχετίζονται με τη μελάσα. Η EFSA χρησιμοποίησε δεδομένα κατανάλωσης από 51 διατροφικές έρευνες σε 27 ευρωπαϊκές χώρες, καλύπτοντας βρέφη, παιδιά, εφήβους, ενήλικες και ηλικιωμένους.
Πολύ μεγάλο περιθώριο ασφαλείας
Η υψηλότερη εκτιμώμενη χρόνια διατροφική έκθεση στο ένζυμο υπολογίστηκε σε 0,009 mg συνολικών οργανικών στερεών ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα, στο 95ο εκατοστημόριο για παιδιά ηλικίας 3 έως 9 ετών. Για τους ενήλικες η εκτιμώμενη έκθεση στο 95ο εκατοστημόριο έφτανε έως 0,002 mg/kg σωματικού βάρους την ημέρα, ανάλογα με την ευρωπαϊκή έρευνα κατανάλωσης.
Η τιμή αυτή συγκρίθηκε με το NOAEL των 1.116 mg/kg σωματικού βάρους την ημέρα, δηλαδή τη μεγαλύτερη δόση που είχε δοκιμαστεί χωρίς να παρατηρηθούν ανεπιθύμητες επιδράσεις. Από τη σύγκριση προέκυψε περιθώριο έκθεσης τουλάχιστον 124.000, το οποίο η EFSA αξιοποίησε μαζί με την προηγούμενη αξιολόγηση για να καταλήξει ότι το ένζυμο δεν προκαλεί ανησυχία για την ασφάλεια στις αναθεωρημένες συνθήκες χρήσης.
Η αναφορά στον γενετικά τροποποιημένο μικροοργανισμό αφορά τον οργανισμό που χρησιμοποιείται για την παραγωγή του ενζύμου και όχι τη ζάχαρη που παράγεται. Η ίδια η EFSA αξιολογεί τα ένζυμα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή τροφίμων ως προς την ασφάλειά τους για τον καταναλωτή, ενώ η τελική έγκριση των ενζύμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ξεχωριστό κανονιστικό στάδιο.
Η γνωμοδότηση υιοθετήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 και δημοσιεύθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2026.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Το «τέλος» του ολόκληρου κοτόπουλου: Γιατί οι καταναλωτές προτιμούν τα παρασκευάσματα αγνοώντας τους κινδύνους
- Ανακαλούνται χύμα καρότα με μη εγκεκριμένο φυτοφάρμακο – Έχει ταξινομηθεί ως τοξικό για την αναπαραγωγή και ύποπτο για καρκινογόνο δράση
- Πανετόνε: Ακόμη δεν μπήκαν στα ράφια και αποσύρονται – Το πρόβλημα ανάπτυξης μούχλας στα αρτοσκευάσματα ακόμη και πριν την ημερομηνία λήξης
- Τέλος τα μετρητά στις πληρωμές των courier – Τι προβλέπει το νομοσχέδιο και ποιο πρόστιμο προβλέπεται για όσους δέχονται μετρητά
