Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι τιμές μεταξύ προϊόντων του ίδιου σούπερ μάρκετ μπορεί να διαφέρουν έως και πάνω από 200%.
Το ψωμί είναι από τα βασικότερα προϊόντα της καθημερινότητας, ωστόσο η τιμή του στα σούπερ μάρκετ παρουσιάζει τεράστιες διαφορές, ακόμη και όταν πρόκειται για παρόμοια ή ίδια είδη. Πώς εξηγούνται αυτές οι διακυμάνσεις και ποια είναι η απάντηση των μεγάλων αλυσίδων σουπερμάρκετ; Μια πρόσφατη έρευνα από την πρωτοβουλία Real Bread Campaign στην Μεγάλη Βρετανία, έφερε στο φως εντυπωσιακές αποκλίσεις τιμών σε συσκευασμένα λευκά ψωμιά κομμένα σε φέτες, τα οποία παράγονται με τη μέθοδο Chorleywood Process, δηλαδή την ταχεία και βιομηχανική τεχνική παραγωγής ψωμιού που επιτρέπει τη μαζική παραγωγή με χαμηλό κόστος, αλλά μπορεί να μειώνει την παραδοσιακή γεύση και ποιότητα του ψωμιού. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι τιμές μεταξύ προϊόντων του ίδιου σούπερ μάρκετ μπορεί να διαφέρουν έως και πάνω από 200%.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα ανάκληση τυριών λόγω παρουσίας επικίνδυνου βακτηρίου
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δημοφιλές σουβλατζίδικο στον Πειραιά παραβίασε βασικό κανόνα Διακίνησης και εμπορίας προϊόντων
Η ομάδα της Real Bread Campaign επικοινώνησε με τις 10 μεγαλύτερες αλυσίδες σουπερμάρκετ στο Ηνωμένο Βασίλειο, ζητώντας διευκρινίσεις για αυτή την άνιση τιμολογιακή πολιτική. Οι απαντήσεις ήταν συχνά γενικόλογες και δεν έπεισαν.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Ακατάλληλο για κατανάλωση»: Συσκευασμένο σπανάκι με κομμάτια καουτσούκ προκαλεί αναστάτωση στην αγορά
Τι λένε τα σούπερ μάρκετ;
- Aldi: Υποστηρίζει πως οι διαφορές τιμών οφείλονται στην ποιότητα των πρώτων υλών, τη μέθοδο παραγωγής, καθώς και την προσθήκη ειδικών χαρακτηριστικών, όπως μια «μοναδική επικάλυψη» που δικαιολογεί την τριπλάσια τιμή κάποιων ειδών. Ωστόσο, δεν έδωσε συγκεκριμένες λεπτομέρειες που να αποδεικνύουν το κόστος παραγωγής.
- Asda: Επικαλείται διαφορές στα συστατικά, τη διαδικασία παραγωγής και τη συσκευασία ως βασικούς λόγους για τις τιμές, χωρίς όμως να αποσαφηνίζει ποια ακριβώς είναι η ουσιαστική διαφορά που κάνει ένα προϊόν να κοστίζει πάνω από τρεις φορές περισσότερο από ένα άλλο σχεδόν ίδιο.
- Iceland: Εξήγησε ότι η τιμή διαμορφώνεται ανάλογα με τα υλικά και τις διαδικασίες παραγωγής, χωρίς όμως να δώσει σαφή παραδείγματα που να δικαιολογούν τη μεγάλη απόκλιση μεταξύ παρόμοιων προϊόντων.
- Lidl: Δήλωσε πως υπάρχουν πολλοί προμηθευτές με διαφορετικές προδιαγραφές και ζήτησε συγκεκριμένους κωδικούς προϊόντων για να δώσει πιο ακριβή απάντηση.
- M&S: Τόνισε πως οι διαφορές τιμής οφείλονται στην ποιότητα των υλικών, στην παραδοσιακή μέθοδο παραγωγής, αλλά και σε επιπλέον «κοινωνικά ωφέλιμες» ενέργειες όπως η δωρεά από τις πωλήσεις ορισμένων ειδών.
- Morrisons: Αναφέρθηκε σε «δυναμική τιμολόγηση», δηλαδή τιμές που αλλάζουν ανάλογα με τη ζήτηση και την προσφορά.
- Sainsbury’s: Απέφυγε να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις, λέγοντας ότι οι τιμές αντικατοπτρίζουν το κόστος των πρώτων υλών, αλλά χωρίς να διευκρινίζει πώς αυτές οι διαφορές δικαιολογούν τις μεγάλες αποκλίσεις.
- Waitrose: Δεν παρείχε συγκεκριμένες πληροφορίες, επικαλούμενη «εμπορικά ευαίσθητα δεδομένα» και γενικότερα κόστος παραγωγής και πληθωρισμό στην αγορά.
Οι βασικοί λόγοι για τις τιμές
Από τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν, οι κυριότεροι παράγοντες που επικαλούνται τα σούπερ μάρκετ για τις διαφοροποιήσεις στην τιμή του ψωμιού είναι:
- Ποιότητα και τύπος πρώτων υλών: Οργανικό αλεύρι, ειδικοί σπόροι ή πρόσθετα μπορεί να αυξήσουν το κόστος.
- Διαδικασία παραγωγής: Παραδοσιακές μέθοδοι ή πρόσθετα στάδια παραγωγής που αυξάνουν την ποιότητα.
- Συσκευασία: Πιο ανθεκτικά ή ειδικά πακέτα που διατηρούν το ψωμί φρέσκο για περισσότερο χρόνο.
- Στρατηγική τιμολόγησης: Η τιμή μπορεί να αντικατοπτρίζει τη θέση του προϊόντος στην αγορά (basic, standard, premium) και την αντίστοιχη στόχευση καταναλωτικού κοινού.
- Δυναμική τιμολόγηση: Οι τιμές αλλάζουν ανάλογα με τη ζήτηση και την προσφορά.
Ωστόσο, οι καταναλωτές και η Real Bread Campaign ζητούν περισσότερη διαφάνεια και πιο συγκεκριμένες απαντήσεις, καθώς οι γενικόλογες δικαιολογίες δεν εξηγούν γιατί προϊόντα με σχεδόν τα ίδια συστατικά και μέθοδο παραγωγής έχουν τεράστιες διαφορές στην τιμή.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Ανακαλείται δημοφιλές σαμπουάν από τα ράφια των καταστημάτων – Η εντολή του ΕΟΦ στην Johnson & Johnson
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα ανάκληση μολυσμένης κέτσαπ λόγω μικροβιολογικού κινδύνου
Τελικά, η έρευνα αποκαλύπτει πως πίσω από την τιμή του συσκευασμένου ψωμιού κρύβεται ένα πολύπλοκο πλέγμα παραγόντων που αφορούν την ποιότητα, τη συσκευασία, τη στρατηγική και την αγορά. Για τον καταναλωτή όμως, που συχνά ψάχνει απλά ένα προσιτό και καλό προϊόν, η ασάφεια στις απαντήσεις των σούπερ μάρκετ δημιουργεί ερωτηματικά και αμφιβολίες. Το ζητούμενο είναι η διαφάνεια και η ισορροπία ανάμεσα σε ποιότητα και τιμή, ώστε να γνωρίζουμε πραγματικά τι αγοράζουμε και γιατί πληρώνουμε όσα πληρώνουμε.