Το δικαστήριο του Άμστερνταμ επιδίκασε αποζημίωση και τόκους στη ζυθοποιία της Βεργίνας για την υπόθεση κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης. Η Heineken προαναγγέλλει έφεση, αμφισβητώντας τον υπολογισμό της οικονομικής ζημίας.
Το Περιφερειακό Δικαστήριο του Άμστερνταμ επιδίκασε στη Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης (ΖΜΘ), παραγωγό της μπίρας Βεργίνα, αποζημίωση και νόμιμους τόκους συνολικού ύψους περίπου 111 εκατ. ευρώ, με απόφαση που εκδόθηκε σήμερα 21 Οκτωβρίου 2026. Η δικαστική διαφορά αφορά τις επιπτώσεις πρακτικών της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας στην ελληνική αγορά μπίρας κατά την περίοδο 1998-2014 και στρέφεται τόσο κατά της ελληνικής εταιρείας όσο και κατά της μητρικής της, Heineken N.V.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπαχαρικό με 4 χρωστικές ουσίες εκ των οποίων οι 2 απαγορευμένες και καρκινογόνες – Ευρωπαϊκή ειδοποίηση (φωτογραφία)
Η αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη η ΖΜΘ προσδιορίστηκε σε περίπου 43,34 εκατ. ευρώ, ενώ οι συσσωρευμένοι νόμιμοι τόκοι ανέρχονται σε περίπου 67,89 εκατ. ευρώ. Το συνολικό ποσό φτάνει τα 111,22 εκατ. ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται πρόσθετες δικαστικές δαπάνες. Οι τόκοι αντιπροσωπεύουν περίπου το 61% της συνολικής επιδίκασης, γεγονός που συνδέεται με τη χρονική απόσταση ανάμεσα στις εξεταζόμενες εμπορικές πρακτικές και την έκδοση της δικαστικής απόφασης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση πρωτοφανούς έκτασης, από μία μόνο εταιρεία: 17 τόνοι, 61 διαφορετικά προϊόντα και ένα σοβαρό ζήτημα ασφάλειας
Η υπόθεση ξεκίνησε από την έρευνα της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία το 2015 διαπίστωσε κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από την Αθηναϊκή Ζυθοποιία και επέβαλε αρχικά πρόστιμο 31,5 εκατ. ευρώ. Η διοικητική απόφαση αφορούσε τη συμπεριφορά της εταιρείας στην παραγωγή και διανομή μπίρας, σε μια αγορά όπου η πρόσβαση στα σημεία λιανικής πώλησης και στους χώρους εστίασης επηρεάζει ουσιαστικά τις δυνατότητες εμπορικής ανάπτυξης των ζυθοποιιών.
Στο επίκεντρο των διαπιστώσεων της Επιτροπής Ανταγωνισμού βρίσκονταν εμπορικές πρακτικές αποκλειστικότητας και περιορισμοί που επηρέαζαν τη δυνατότητα ανταγωνιστικών προϊόντων να διατίθενται μέσω συγκεκριμένων καναλιών πώλησης. Τέτοιες πρακτικές μπορούν να περιορίσουν την πρόσβαση ανταγωνιστών στην αγορά όταν εφαρμόζονται από επιχειρήσεις με δεσπόζουσα θέση. Η αξιολόγησή τους βάσει του δικαίου ανταγωνισμού εξαρτάται από τις πραγματικές συνθήκες, την ισχύ της επιχείρησης και τις επιπτώσεις στη λειτουργία του ανταγωνισμού.
Η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης προσέφυγε το 2017 στα ολλανδικά δικαστήρια, διεκδικώντας αποζημίωση για την οικονομική ζημία που υποστήριζε ότι υπέστη από τις συγκεκριμένες πρακτικές. Η αγωγή περιέλαβε τη Heineken N.V., καθώς η ΖΜΘ υποστήριξε ότι η μητρική εταιρεία έφερε ευθύνη για τη συμπεριφορά της ελληνικής θυγατρικής της. Η διαδικασία περιλάμβανε διαδοχικές δικαστικές κρίσεις σχετικά με τη δικαιοδοσία των ολλανδικών δικαστηρίων και την ευθύνη των εναγομένων εταιρειών.
Τον Οκτώβριο του 2024, το δικαστήριο του Άμστερνταμ έκρινε ότι η Heineken και η Αθηναϊκή Ζυθοποιία φέρουν από κοινού ευθύνη για την παράβαση, λαμβάνοντας υπόψη τη σχέση μητρικής και θυγατρικής εταιρείας. Η συγκεκριμένη κρίση στηρίζεται στις αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου ανταγωνισμού για την οικονομική ενότητα επιχειρήσεων και την αποφασιστική επιρροή που μπορεί να ασκεί μια μητρική εταιρεία στη συμπεριφορά της θυγατρικής της.
Η διαδικασία για τη διεθνή δικαιοδοσία ολοκληρώθηκε στις 29 Μαΐου 2026, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο της Ολλανδίας αποφάνθηκε επί της αναίρεσης που είχαν ασκήσει οι δύο εταιρείες. Είχε προηγηθεί απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 13 Φεβρουαρίου 2025, σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού Βρυξέλλες Ια και τη δυνατότητα συνεκδίκασης αξιώσεων κατά μητρικής και θυγατρικής εταιρείας εγκατεστημένων σε διαφορετικά κράτη μέλη.
Το Cibum.gr είχε καταγράψει στις 4 Ιουνίου 2026 ότι η οικονομική ζημία είχε ήδη εκτιμηθεί σε 43,34 εκατ. ευρώ, βάσει ενδιάμεσης απόφασης της 18ης Φεβρουαρίου. Η δικαστική εκτίμηση αφορούσε τα διαφυγόντα κέρδη της ΖΜΘ, δηλαδή τα οικονομικά οφέλη που θα μπορούσε να είχε αποκομίσει εάν δεν είχαν εφαρμοστεί οι διαπιστωμένες περιοριστικές πρακτικές. Η σημερινή απόφαση προσδιορίζει πλέον και τη συνολική χρηματική επιβάρυνση.
Ο υπολογισμός των διαφυγόντων κερδών σε υποθέσεις παραβίασης του ανταγωνισμού βασίζεται στη σύγκριση της πραγματικής οικονομικής επίδοσης μιας επιχείρησης με την εκτιμώμενη επίδοσή της χωρίς την παράβαση. Η οικονομική ανάλυση εξετάζει στοιχεία όπως ο όγκος πωλήσεων, οι τιμές, τα περιθώρια κέρδους και η εξέλιξη της αγοράς. Επειδή η εναλλακτική κατάσταση δεν παρατηρήθηκε στην πραγματικότητα, η αποτίμηση απαιτεί τεκμηριωμένες παραδοχές και κατάλληλες μεθόδους εκτίμησης.
Η Heineken ανακοίνωσε ότι διαφωνεί με ουσιώδη σημεία της απόφασης και προτίθεται να ασκήσει έφεση. Ειδικότερα, αμφισβητεί τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση των πωλήσεων, της τιμολόγησης και της κερδοφορίας της ΖΜΘ σε μια υποθετική αγορά χωρίς τις επίμαχες πρακτικές. Κατά την εταιρεία, ο υπολογισμός δεν αποτυπώνει επαρκώς τα διαθέσιμα οικονομικά δεδομένα και τις πραγματικές εξελίξεις της εξεταζόμενης περιόδου.
Η ολλανδική πολυεθνική υποστηρίζει ότι αξιώσεις αποζημίωσης αυτού του ύψους πρέπει να ελέγχονται με βάση τεκμηριωμένα οικονομικά στοιχεία. Στην ανακοίνωσή της δηλώνει επίσης ότι εφαρμόζει πολιτικές εταιρικής διακυβέρνησης, εσωτερικούς ελέγχους και προγράμματα εκπαίδευσης για τη συμμόρφωση με το δίκαιο ανταγωνισμού. Η προαναγγελθείσα έφεση σημαίνει ότι ο προσδιορισμός της αποζημίωσης θα αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω δικαστικής εξέτασης, χωρίς να είναι γνωστό το αποτέλεσμά της.
Από την πλευρά της, η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης υποδέχθηκε την απόφαση ως δικαίωση της πολυετούς δικαστικής της προσπάθειας. Ο διευθυντής Εταιρικής Ανάπτυξης, Δημήτρης Κρις, χαρακτήρισε την εξέλιξη έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στην ιστορία της επιχείρησης. Πέρα από το ποσό των 111,224 εκατ. ευρώ, το εξειδικευμένο νομικό μέσο MLex αναφέρει ότι επιδικάστηκαν πρόσθετες δαπάνες για αμοιβές οικονομικών εμπειρογνωμόνων και δικαστικά έξοδα, καθώς και περαιτέρω τόκοι. Πρόκειται για επιβαρύνσεις που συνδέονται με την τεχνική τεκμηρίωση και τη δικαστική διεκπεραίωση της αξίωσης. Η έκταση της οικονομικής ανάλυσης εξηγείται από την ανάγκη αποτίμησης ζημίας που αφορά δεκαέξι χρόνια εμπορικής δραστηριότητας.
Η αρχική διοικητική κύρωση της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού είχε διαφορετικό αντικείμενο από τη σημερινή αστική αποζημίωση. Το πρόστιμο των 31,5 εκατ. ευρώ, που μειώθηκε δικαστικά το 2017 σε 26,7 εκατ. ευρώ, επιβλήθηκε για την παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού. Αντίθετα, η αγωγή της ΖΜΘ αποσκοπούσε στην οικονομική αποκατάσταση της ζημίας που αποδόθηκε στην ίδια συμπεριφορά, με βάση τις ειδικές συνθήκες λειτουργίας της επιχείρησης.
Η απόφαση της 21ης Οκτωβρίου ολοκληρώνει την εξέταση της αγωγής σε πρώτο βαθμό, σχεδόν εννέα χρόνια μετά την προσφυγή της ΖΜΘ στα ολλανδικά δικαστήρια. Η Heineken έχει ήδη γνωστοποιήσει ότι θα αμφισβητήσει δικαστικά την επιδικασθείσα αποζημίωση. Μέχρι την εξέταση της έφεσης, η απόφαση του Περιφερειακού Δικαστηρίου του Άμστερνταμ αποτελεί την τελευταία δικαστική κρίση για την οικονομική ζημία που συνδέθηκε με τις παραβάσεις στην ελληνική αγορά μπίρας.
