Τεχνικός οδηγός για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση του παθογόνου που προκαλεί τη βακτηριακή μαρασμό σε καλλιέργειες πατάτας και καλλωπιστικών φυτών
Στις 16 Φεβρουαρίου 2026 η EFSA δημοσίευσε την επικαιροποιημένη κάρτα έρευνας επιβλαβών οργανισμών για το βακτήριο Ralstonia pseudosolanacearum. Η δημοσίευση αποτελεί μέρος της συνεχιζόμενης παροχής επιστημονικής συνδρομής προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ για τον σχεδιασμό ετήσιων ερευνών επιτήρησης. Το κείμενο αναφέρει ότι το συγκεκριμένο παθογόνο περιλαμβάνεται στους οργανισμούς καραντίνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η επιτήρησή του είναι υποχρεωτική βάσει του Κανονισμού 2016/2031 για την προστασία της υγείας των φυτών. Η τεχνική έκθεση προσδιορίζει το βακτήριο ως μέλος του συμπλέγματος ειδών Ralstonia solanacearum το οποίο αποτελεί ένα εδαφογενές παθογόνο που αποικίζει τα αγγεία του ξύλου των φυτών εμποδίζοντας τη μεταφορά νερού και θρεπτικών συστατικών.
Η φυτοϋγειονομική ενημέρωση περιγράφει ότι η ασθένεια εκδηλώνεται αρχικά με τον μαρασμό των φύλλων κατά τις θερμές ώρες της ημέρας και καταλήγει σε μόνιμη κατάρρευση και θάνατο του φυτού. Οι κύριοι ξενιστές που εξετάζονται στην έκθεση περιλαμβάνουν την πατάτα και την τομάτα καθώς και είδη καλλωπιστικών φυτών όπως τα τριαντάφυλλα. Ο οδηγός της EFSA καθορίζει τα απαραίτητα βήματα για την προετοιμασία και την εκτέλεση των ερευνών ανίχνευσης στους αγρούς και στα θερμοκήπια. Η στρατηγική δειγματοληψίας που προτείνεται βασίζεται σε στατιστικά μοντέλα που διασφαλίζουν ένα συγκεκριμένο επίπεδο εμπιστοσύνης για τον εντοπισμό του παθογόνου ακόμη και σε χαμηλά επίπεδα επικράτησης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Τρώμε ακτινίδια με απαγορευμένο φυτοφάρμακο που συνδέεται με καρκινογένεση
Οι παράμετροι που αναλύονται στην έκθεση περιλαμβάνουν τον καθορισμό του πληθυσμού-στόχου που αποτελείται από καλλιέργειες και αυτοφυή φυτά-ξενιστές καθώς και την επιλογή των περιοχών έρευνας βάσει της ανάλυσης κινδύνου. Η μέθοδος οπτικής επιθεώρησης για τον εντοπισμό συμπτωμάτων μαρασμού συνδυάζεται με τις διαδικασίες εργαστηριακής δειγματοληψίας από φυτικούς ιστούς και έδαφος ή ύδατα άρδευσης. Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη χρήση του εργαλείου RiBESS+ το οποίο επιτρέπει στις εθνικές αρχές να υπολογίζουν το μέγεθος του δείγματος που απαιτείται για την επίτευξη των στόχων της έρευνας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Έλεγχοι του ΕΦΕΤ στο ψωμί που πωλείται από τα σουπερμάρκετ – Ποια προϊόντα μπαίνουν στο μικροσκόπιο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φυστικοβούτυρο: Ανακαλούνται 22.127 κιβώτια με χιλιάδες συσκευασίες – Είναι η δεύτερη ανάκληση της εταιρείας μέσα σε δύο μήνες
Η διαγνωστική διαδικασία περιλαμβάνει την απομόνωση του βακτηρίου σε επιλεκτικά θρεπτικά υποστρώματα και την επιβεβαίωση της ταυτότητάς του με μοριακές μεθόδους ή ορολογικές δοκιμές. Η EFSA υπογραμμίζει τη σημασία της δειγματοληψίας σε επιφανειακά ύδατα που χρησιμοποιούνται για άρδευση επειδή το βακτήριο μπορεί να διασπαρεί μέσω των υδάτινων οδών. Η δημοσίευση αναλύει επίσης τους παράγοντες που ευνοούν την είσοδο και την εγκατάσταση του παθογόνου στην ευρωπαϊκή επικράτεια με τη διακίνηση φυτικού υλικού όπως οι βολβοί και ο πατατόσπορος να προσδιορίζεται ως η κύρια οδός εισαγωγής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται κρέμα σοκολάτας από τα ψυγεία σούπερ μάρκετ – Μπορεί να περιέχει θραύσματα γυαλιού
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι πρέπει να προσέχουμε όταν αγοράζουμε φυστικοβούτυρο
Οι περιβαλλοντικές συνθήκες και ιδιαίτερα η υψηλή θερμοκρασία και η υγρασία του εδάφους αναφέρονται ως καθοριστικοί παράγοντες για την εκδήλωση της ασθένειας. Η χαρτογράφηση κινδύνου που περιλαμβάνεται στον οδηγό βοηθά τις χώρες να ιεραρχήσουν τις επιθεωρήσεις σε σημεία εισόδου και σε περιοχές με εντατική παραγωγή ευαίσθητων καλλιεργειών. Επιπλέον η κάρτα έρευνας παρέχει πληροφορίες για τα αυτοφυή φυτά που μπορούν να λειτουργήσουν ως σιωπηλοί ξενιστές χωρίς να εμφανίζουν ορατά συμπτώματα. Η περιβαλλοντική επιτήρηση αυτών των φυτών κρίνεται απαραίτητη για την ολοκληρωμένη παρακολούθηση της παρουσίας του βακτηρίου σε μια περιοχή.
Η EFSA διευκρινίζει ότι οι τεχνικές λεπτομέρειες της έκθεσης ευθυγραμμίζονται με τα διεθνή πρότυπα για τα φυτοϋγειονομικά μέτρα του FAO. Το έγγραφο είναι διαθέσιμο μέσω του EFSA Journal και της ειδικής πύλης Pest Survey Cards για χρήση από τις αρμόδιες αρχές φυτοπροστασίας. Η έκδοση αυτή αντικαθιστά ή συμπληρώνει προηγούμενες οδηγίες ενσωματώνοντας τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα για τη φυλογένεια και τη γεωγραφική κατανομή του παθογόνου.
