Ανάλυση 457 επίσημων μενού από το 1910 έως το 2023 δείχνει τον ρόλο του φαγητού στη διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής και της εθνικής ταυτότητας
Ερευνητές από την Πορτογαλία εξέτασαν 457 μενού από διπλωματικά δείπνα κρατικές δεξιώσεις και επίσημες γευσιγνωσίες που φιλοξενήθηκαν στη χώρα από το 1910 έως το 2023. Η μελέτη η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Political Science αποκαλύπτει ότι τα γεύματα αυτά λειτουργούν ως σημαντικοί διπλωματικοί θεσμοί αντανακλώντας και διαμορφώνοντας την εξωτερική πολιτική και τη γεωπολιτική στρατηγική της Πορτογαλίας.
Κατά το πρώτο μισό του 20ού αιώνα τα διπλωματικά γεύματα ήταν συνήθως πολυτελή με εννέα ή δέκα πιάτα και η γαλλική κουζίνα κυριαρχούσε ως το διεθνές πρότυπο. Μια θεμελιώδης αλλαγή παρατηρήθηκε κατά την περίοδο του δικτατορικού Estado Novo συγκεκριμένα μεταξύ 1950 και 1961-62. Σε αυτή τη φάση σημειώθηκε μια στροφή προς την προώθηση πορτογαλικών προϊόντων και του τοπικού γαστρονομικού χαρακτήρα μία τάση που οι ερευνητές ονομάζουν «γαστροεθνικισμό». Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν το «περιφερειακό γεύμα» του 1957 για τη Βασίλισσα Ελισάβετ II το οποίο σχεδιάστηκε για να μεταφέρει την αίσθηση της πορτογαλικής επικράτειας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η άνοδος των GLP-1 μεταμορφώνει την έννοια του «φυσιολογικού» σώματος
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εξαιρετικά επεξεργασμένες τροφές: Ο οδηγός πίσω από την αύξηση των προκαρκινικών βλαβών στο έντερο
Στη συνέχεια κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970 στα μενού εμφανίστηκαν σπάνια συστατικά όπως η χελωνόσουπα που σερβιρίστηκε στον Πρίγκιπα Φίλιππο αλλά ταυτόχρονα η εισαγωγή τυπικά πορτογαλικών προϊόντων ενισχύθηκε λόγω των οικονομικών και ενεργειακών κρίσεων. Ακόμη και μετά την ανεξαρτησία των πορτογαλικών αποικιών παρατηρήθηκε μια μετατόπιση της κατανόησης του τι είναι πορτογαλική κουζίνα και αφαιρέθηκε η αποικιοκρατική ορολογία από τα μενού.
Οι πέντε λειτουργίες των διπλωματικών γευμάτων
Οι ερευνητές αναγνώρισαν πέντε βασικές λειτουργίες που εξυπηρετούν τα διπλωματικά γεύματα ως εργαλείο της εξωτερικής πολιτικής. Αυτές περιλαμβάνουν τα τακτικά γεύματα που σχετίζονται συχνά με μεταφορές εδαφών και τα γεωπολιτικά γεύματα που αποσκοπούν στην ανανέωση ή επιβεβαίωση συμμαχιών. Επιπλέον υπάρχουν γεύματα οικονομικής διπλωματίας για την ενίσχυση εμπορικών σχέσεων επιστημονικής πολιτιστικής και αναπτυξιακής συνεργασίας και τέλος γεύματα πολιτιστικής εγγύτητας που χρησιμοποιούνται για την ενδυνάμωση δεσμών με συγκεκριμένες χώρες κυρίως τις πορτογαλόφωνες. Σε αυτές τις περιπτώσεις τα μενού περιλαμβάνουν σκόπιμα εθνικά πιάτα όπως το Cozido à Portuguesa πορτογαλικό στιφάδο ή συνταγές μπακαλιάρου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επανάσταση στη χοληστερόλη: Το νέο καθημερινό χάπι μειώνει την LDL κατά 60%
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οδηγός επιτήρησης της EFSA για το παρασιτικό φυτό «νάνος γκι»
Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ενσωμάτωση της γαστρονομίας στη στρατηγική εργασία των εθνικών θεσμών είναι απαραίτητη για τη διαμόρφωση της παγκόσμιας αντίληψης περί πορτογαλικού πολιτισμού. Παράδειγμα της σκοπιμότητας πίσω από την επιλογή των πιάτων αποτελεί η σερβιρισμένη σούπα Consommé de presunto de Barrancos στον Βασιλιά Φελίπε VI της Ισπανίας το 2016 μία γαστρονομική πρόκληση καθώς συνδυάζει μια γαλλική τεχνική με ένα βασικό πορτογαλικό προϊόν σε έναν μονάρχη από τη χώρα του πασίγνωστου ισπανικού ζαμπόν.