Για σχεδόν έναν αιώνα οι επιστήμονες γνώριζαν ότι τα άνθη του αβοκάντο παρουσιάζουν ένα μοναδικό φαινόμενο στη φύση: αλλάζουν λειτουργικό ρόλο μεταξύ αρσενικού και θηλυκού σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας. Τώρα, μια νέα μελέτη αποκαλύπτει το γενετικό «κλειδί» πίσω από αυτή την ασυνήθιστη διαδικασία, εντοπίζοντας ένα συγκεκριμένο γονίδιο που φαίνεται να ελέγχει τον καθημερινό ρυθμό αναπαραγωγής του φυτού.
Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν επιστήμονες από τα Πανεπιστήμια της Καλιφόρνια σε Davis, Irvine και Riverside, εντόπισε το γονίδιο SDMYB ως τον βασικό γενετικό παράγοντα που συνδέεται με την εναλλαγή των αναπαραγωγικών ρόλων στα άνθη του αβοκάντο. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences στις 28 Ιουλίου 2026.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Νέα ενημέρωση για το ρύζι με ορυκτέλαια 19.978% πάνω από το όριο – Η χώρα μας εξακολουθεί να βρίσκεται στη λίστα RASFF
Ένα λουλούδι που λειτουργεί δύο φορές
Κάθε άνθος αβοκάντο δεν ανοίγει απλώς μία φορά. Η διαδικασία εξελίσσεται σε δύο διαδοχικές ημέρες. Κατά το πρώτο άνοιγμα, το άνθος λειτουργεί ως θηλυκό, καθώς δέχεται τη γύρη. Στη συνέχεια κλείνει και την επόμενη ημέρα ανοίγει ξανά, αυτή τη φορά για να απελευθερώσει τη γύρη του.
Οι ποικιλίες αβοκάντο χωρίζονται σε δύο βασικούς τύπους. Οι τύπου Α ανοίγουν αρχικά ως θηλυκά το πρωί και λειτουργούν ως αρσενικά το απόγευμα της επόμενης ημέρας. Οι τύπου Β ακολουθούν αντίστροφο πρόγραμμα. Αυτός ο αυστηρά ρυθμισμένος κύκλος είχε περιγραφεί ήδη από τον βοτανολόγο A.B. Stout το 1927 ως μια εξαιρετικά ακριβής μορφή φυσιολογικής ρύθμισης, μοναδική μεταξύ πολλών ομάδων φυτών.
Το γονίδιο που παρέμενε σε ισορροπία για 42 εκατομμύρια χρόνια
Οι ερευνητές μελέτησαν ολόκληρο το γονιδίωμα 374 νεαρών φυτών αβοκάντο, τα οποία προέρχονταν από διασταύρωση δύο ποικιλιών, της τύπου Α «Gem®» και της τύπου Β «Luna UCR®». Η ανάλυση έδειξε ότι μια συγκεκριμένη περιοχή στο χρωμόσωμα 10 ξεχώριζε από όλες τις υπόλοιπες και εκεί βρισκόταν το γονίδιο SDMYB.
Το συγκεκριμένο γονίδιο ανήκει σε μια οικογένεια πρωτεϊνών που λειτουργούν σαν «διακόπτες» στα άνθη, επηρεάζοντας διαδικασίες όπως το άνοιγμα των πετάλων, την απελευθέρωση της γύρης και την υποδοχή της. Στο αβοκάντο, το SDMYB συγκαταλέγεται ανάμεσα στα πιο ενεργά γονίδια του ανθικού ιστού. Το εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι υπάρχουν δύο αρχαίες εκδοχές αυτού του γονιδίου, οι οποίες διατηρούνται στη φύση για περίπου 42 εκατομμύρια χρόνια. Οι δύο παραλλαγές φαίνεται ότι προέκυψαν κατά την εποχή του Ηωκαίνου και παρέμειναν σε ισορροπία μέσω της φυσικής επιλογής.
Γιατί η φύση κράτησε δύο διαφορετικές εκδοχές;
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η απάντηση βρίσκεται στη στρατηγική αναπαραγωγής του φυτού. Όταν ένας τύπος αβοκάντο γίνεται πολύ συνηθισμένος σε έναν πληθυσμό, ο άλλος τύπος αποκτά πλεονέκτημα επειδή μπορεί να συμβάλει πιο αποτελεσματικά στη διασταυρούμενη επικονίαση. Τα δεδομένα της μελέτης έδειξαν ότι το μεγαλύτερο μέρος της γύρης που γονιμοποιούσε φυτά τύπου Α προερχόταν από φυτά τύπου Β και αντίστροφα. Συγκεκριμένα, περίπου το 85% της γύρης που γονιμοποιούσε μητέρες τύπου Α και το 88% της γύρης που γονιμοποιούσε μητέρες τύπου Β προερχόταν από τον αντίθετο τύπο άνθισης. Με αυτόν τον τρόπο, η φύση δημιούργησε έναν αυτορυθμιζόμενο μηχανισμό που εμποδίζει την εξαφάνιση οποιασδήποτε από τις δύο γενετικές εκδοχές.
Το εύρημα μπορεί να αλλάξει την καλλιέργεια του αβοκάντο
Η ανακάλυψη δεν έχει μόνο εξελικτικό ενδιαφέρον. Μπορεί να βοηθήσει και την αγροτική παραγωγή. Τα δέντρα αβοκάντο χρειάζονται συνήθως από πέντε έως δώδεκα χρόνια μέχρι να ωριμάσουν αρκετά ώστε να φανεί ο τύπος άνθισής τους. Αυτό δημιουργεί μεγάλες καθυστερήσεις για τους παραγωγούς που θέλουν να σχεδιάσουν νέους οπωρώνες. Με τη χρήση γενετικών δεικτών στο SDMYB, οι ερευνητές εκτιμούν ότι στο μέλλον θα είναι πιθανό να προσδιορίζεται ο τύπος άνθισης ενός φυτού πολύ πριν αυτό ανθίσει, μειώνοντας τον χρόνο και το κόστος ανάπτυξης νέων ποικιλιών.
Ένα καθημερινό φρούτο με ιστορία εκατομμυρίων ετών
Παρότι το αβοκάντο έχει γίνει ένα από τα πιο δημοφιλή τρόφιμα παγκοσμίως, η αναπαραγωγική του συμπεριφορά αποκαλύπτει μια πολύ παλαιότερη ιστορία. Πίσω από ένα φρούτο που φτάνει σήμερα στα πιάτα εκατομμυρίων ανθρώπων βρίσκεται ένας γενετικός μηχανισμός που διατηρείται εδώ και δεκάδες εκατομμύρια χρόνια. Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ωστόσο ότι η παρουσία των δύο παραλλαγών του SDMYB σε συγγενικά είδη του αβοκάντο δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι όλα αυτά τα φυτά παρουσιάζουν την ίδια καθημερινή εναλλαγή αρσενικού και θηλυκού ρόλου, καθώς η αναπαραγωγική τους συμπεριφορά δεν έχει παρατηρηθεί άμεσα σε πολλές περιπτώσεις.
Επιστημονική τεκμηρίωση:
Balanced polymorphism in a floral transcription factor underlies the ancient rhythm of daily sex alternation in avocado – Συγγραφείς: Jeffrey S. Groh, Marllon F. Soares dos Santos, Emmanuel Avila de Dios, Gracie Ackerman, Edwin Solares, Rodrigo A. Iturrieta, Eric Focht, Danelle Seymour, Brandon S. Gaut, Mary Lu Arpaia, and Graham Coop Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, Vol. 123, No. 31
Published: July 28, 2026 – DOI: 10.1073/pnas.2606876123
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τι συμβαίνει όταν μια μύγα προσγειώνεται στο φαγητό μας; Το τρώμε ή το πετάμε;
- Μολυσμένα ροδάκινα με Listeria: Ολοκληρώθηκε μετά από 9 μήνες μία από τις μεγαλύτερες ανακλήσεις που ξεπέρασε τους 4.500 τόνους
- Κομμάτια πλαστικού και μετάλλου σε ψωμί μεγάλης αλυσίδας – Επείγουσα ανάκληση
- Τρώμε άφοβα τόνο; Η αλήθεια για υδράργυρο, μικροπλαστικά και θρεπτική αξία
- Μακελειό σε εστιατόριο της Μόσχας: Τρεις νεκροί και 21 τραυματίες από έκρηξη αυτοσχέδιας βόμβας
- Επικίνδυνη σοκολάτα στην Ελλάδα: Οι ελληνικές αρχές ολοκλήρωσαν τους ελέγχους – Δεν υπάρχουν πλέον αποθέματα του προϊόντος
- Νέα ανάκληση σε πατατάκια Lay’s
- Ντομάτες: Το σωστό μαχαίρι για να τις κόβετε χωρίς να τις λιώνετε
- Πώς να διαλέξετε το πιο γλυκό πεπόνι: Τα σημάδια που αποκαλύπτουν την τέλεια ωρίμανση
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
