Πολλοί παραγωγοί δεν χρησιμοποιούν συνθετικά χημικά αλλά δεν έχουν πιστοποίηση, γιατί το κόστος και η γραφειοκρατία αποτελούν εμπόδιο
Ο όρος «βιολογικό ελαιόλαδο» δεν περιγράφει απλώς ένα προϊόν με διαφορετική ετικέτα, αλλά ένα ολόκληρο σύστημα παραγωγής με αυστηρές προδιαγραφές που αφορούν τον τρόπο καλλιέργειας, συγκομιδής, εκχύλισης και αποθήκευσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιολάδου (IOC), η παγκόσμια κατανάλωση ελαιολάδου αυξάνεται σταθερά στις premium κατηγορίες, με τα βιολογικά προϊόντα να αποτελούν ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα τμήματα στις αγορές εξαγωγών. Η τάση αυτή τροφοδοτείται από τη στροφή των καταναλωτών προς καθαρές ετικέτες, ιχνηλάσιμα τρόφιμα και βιώσιμες γεωργικές πρακτικές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπλόκο σε ξύδι μπαλσάμικο λόγω σορβικού οξέος – Τι ισχύει για τα συντηρητικά στο ξύδι
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μέλι: Μαζική ανάκληση χιλιάδων συσκευασιών – Δεύτερο περιστατικό μέσα σε λίγες ημέρες για τον ίδιο λόγο
Για να φέρει μια φιάλη ελαιολάδου την ένδειξη «βιολογικό», πρέπει να πληροί αυστηρές προδιαγραφές πιστοποίησης, όπως αυτές που ορίζουν ο Κανονισμός Βιολογικής Γεωργίας της ΕΕ και το USDA National Organic Program των ΗΠΑ. Τρεις αρχές διέπουν το σύστημα. Οι ελαιώνες δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούν συνθετικά φυτοφάρμακα, χημικά ζιζανιοκτόνα, τεχνητά λιπάσματα, γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς ή συνθετικές αυξητικές ουσίες. Η υγεία του εδάφους πρέπει να διατηρείται μέσω κομπόστ, αμειψισποράς και τεχνικών που ενισχύουν τη μικροβιακή δραστηριότητα. Τέλος, η επεξεργασία πρέπει να γίνεται σε πιστοποιημένες εγκαταστάσεις που εξασφαλίζουν πλήρη ιχνηλασιμότητα από τον ελαιώνα έως τη φιάλη, χωρίς σταυρειδή μόλυνση με μη βιολογικά έλαια.
Κατηγορίες και ποιότητα
Το βιολογικό ελαιόλαδο παράγεται στις ίδιες κατηγορίες ποιότητας με το συμβατικό. Το βιολογικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο (EVOO) είναι η κορυφαία κατηγορία, με ψυχρή εκχύλιση, οξύτητα κάτω από 0,8% και υψηλότερη περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες και βιταμίνη Ε. Ακολουθούν το βιολογικό παρθένο ελαιόλαδο με ελαφρώς υψηλότερη οξύτητα, και τα βιολογικά μείγματα εξευγενισμένου και παρθένου ελαιολάδου με πιο ήπιο γευστικό προφίλ. Η εκχύλιση του βιολογικού EVOO γίνεται μηχανικά σε θερμοκρασία κάτω από 27°C, διαδικασία που διατηρεί τα πολυφαινολικά αντιοξειδωτικά και τα πτητικά αρωματικά συστατικά χωρίς χρήση χημικών διαλυτών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκή κινητοποίηση για Ηπατίτιδα Α σε κατεψυγμένες φράουλες και άλλα μούρα: Ειδοποίηση σοβαρού κινδύνου από το RASFF (φωτογραφία)
Υγεία και περιβάλλον
Από διατροφικής πλευράς, το βιολογικό ελαιόλαδο έχει παρόμοια σύσταση με το συμβατικό, αφού η διαφορά εντοπίζεται στις γεωργικές πρακτικές και όχι στη χημική σύνθεση του λίπους. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο γενικά έχει τεκμηριωμένα οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία μέσω της μείωσης της οξείδωσης της LDL χοληστερόλης, αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες χάρη στην ολεοκανθάλη, έναν φυτικό αντιφλεγμονώδη παράγοντα με δράση ανάλογη της ιβουπροφαίνης, και αντιοξειδωτική προστασία μέσω των πολυφαινολών. Από περιβαλλοντικής πλευράς, η βιολογική καλλιέργεια ελαιώνων συμβάλλει στην ανάπτυξη της μικροβιακής δραστηριότητας του εδάφους, στη δέσμευση άνθρακα, στη διατήρηση βιοποικιλότητας και στη μείωση της επιβάρυνσης υπόγειων υδάτων από συνθετικά αγροχημικά.
Πιστοποίηση
Η πιστοποίηση απαιτεί μεταβατική περίοδο 2 έως 3 ετών, λεπτομερή αρχεία εκμετάλλευσης, ετήσιες επιθεωρήσεις και συστήματα ιχνηλασιμότητας. Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί παραγωγοί ήδη χρησιμοποιούν ελάχιστες ή μηδενικές χημικές εισροές στους ελαιώνες τους, αλλά δεν διαθέτουν επίσημη πιστοποίηση λόγω του κόστους και των διοικητικών απαιτήσεων. Αυτό σημαίνει ότι η πιστοποιημένη βιολογική κατηγορία δεν αντιπροσωπεύει το σύνολο των ελαιολάδων που παράγονται με βιώσιμες πρακτικές. Για τον καταναλωτή, τα στοιχεία που αξίζει να αναζητά σε μια φιάλη βιολογικού ελαιολάδου είναι η ημερομηνία συγκομιδής, η σκούρα γυάλινη συσκευασία, η ένδειξη ψυχρής εκχύλισης και η διαφάνεια προέλευσης, κατά προτίμηση από έναν μόνο τόπο παραγωγής.
