Η Γερμανία ενεργοποίησε το ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για κινδύνους από τρόφιμα, μετά τον εντοπισμό του ιού της ηπατίτιδας Α σε κατεψυγμένο μείγμα μούρων
Νέο “καμπανάκι” για σοβαρό κίνδυνο από την Ευρώπη, για κατεψυγμένα μούρα λόγω μόλυνσης από τον ιό της Ηπατίτιδας Α. Από το 2022 μέχρι σήμερα, τα κατεψυγμένα φρούτα και ιδιαίτερα τα μούρα έχουν συνδεθεί με αλλεπάλληλες διεθνείς επιδημιολογικές διερευνήσεις. Στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά καταγράφηκαν δεκάδες περιστατικά ηπατίτιδας Α που συνδέθηκαν με κατεψυγμένες βιολογικές φράουλες από το Μεξικό. Στη Γερμανία είχαν ήδη αναφερθεί δεκάδες κρούσματα από κατεψυγμένες φράουλες το 2023, ενώ η Ολλανδία, η Νέα Ζηλανδία, το Βέλγιο και άλλες χώρες έχουν εκδώσει επανειλημμένες προειδοποιήσεις για κατεψυγμένα βατόμουρα, σμέουρα και μεικτά μούρα που συνδέθηκαν με τον ιό. Οι υποθέσεις αυτές αποκάλυψαν σοβαρές αδυναμίες στην παγκόσμια αλυσίδα παραγωγής και διανομής κατεψυγμένων φρούτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl Ιt: Ανακαλεί δημοφιλές προϊόν εν μέσω έρευνας για πιθανές τροφικές δηλητηριάσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μέλι: Μαζική ανάκληση χιλιάδων συσκευασιών – Δεύτερο περιστατικό μέσα σε λίγες ημέρες για τον ίδιο λόγο
Η πριν από λίγες ημέρες ανίχνευση του ιού, σε κατεψυγμένο μείγμα μούρων (δείτε παρακάτω φωτογραφία), το οποίο διακινήθηκε μέσω Γερμανίας σε άλλες χώρες, επαναφέρει στο προσκήνιο το πρόβλημα, που όπως φαίνεται εξελίσσεται σε σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια τροφίμων διεθνώς. Η κοινοποίηση με αριθμό 2026.4148 στο ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τρόφιμα και ζωοτροφές RASFF καταχωρήθηκε από τη Γερμανία στις 12 Μαΐου 2026 ως ειδοποίηση συναγερμού για σοβαρό κίνδυνο και αφορούσε κατεψυγμένο μείγμα μούρων προέλευσης Σερβίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται αφρόλουτρο ιδιωτικής ετικέτας μεγάλης αλυσίδας με επικίνδυνο βακτήριο – Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπλόκο σε ξύδι μπαλσάμικο λόγω σορβικού οξέος – Τι ισχύει για τα συντηρητικά στο ξύδι
Στην κοινοποίηση του RASFF αναφέρονται ως εμπλεκόμενες χώρες η Γερμανία ως κοινοποιούσα χώρα, η Σερβία ως χώρα προέλευσης του προϊόντος, ενώ Ολλανδία και Πολωνία ενημερώθηκαν μέσω του συστήματος για παρακολούθηση και περαιτέρω ενέργειες. Στην υπόθεση συμμετείχε επίσης το διεθνές δίκτυο INFOSAN, το οποίο ενεργοποιείται σε περιστατικά τροφίμων με πιθανές διασυνοριακές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καφές: Τι θα συμβεί στο σώμα σας αν αποφασίσετε να τον κόψετε;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κάνει να βάζουμε καυτά υλικά στο μπλέντερ;
Σύμφωνα με τις γερμανικές αρχές, το προϊόν που ανακλήθηκε ήταν το “Globus Beeren-Mix”, κατεψυγμένο, συσκευασία 300 γραμμαρίων, με ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας έως 29 Σεπτεμβρίου 2027 και αριθμό παρτίδας 355/25 29.09.2027 E25-1409/10000-001. Το προϊόν διανεμήθηκε μέσω των καταστημάτων Globus σε πολλές ομόσπονδες περιοχές της Γερμανίας. Η ανάκληση αποφασίστηκε μετά από επίσημο εργαστηριακό έλεγχο στην αγορά, κατά τον οποίο εντοπίστηκε ο ιός της ηπατίτιδας Α στο προϊόν. Οι καταναλωτές κλήθηκαν να μην το καταναλώσουν και να το απορρίψουν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Ασπίδα» στο DNA από τις πολυφαινόλες: Οι τροφές που καθυστερούν τη γήρανση – Μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ηλιακές κηλίδες ή καρκίνος του δέρματος; Πώς θα ξεχωρίσετε τις αθώες αλλοιώσεις από τα επικίνδυνα σημάδια
Η ηπατίτιδα Α είναι ιογενής λοίμωξη που προσβάλλει το ήπαρ και μεταδίδεται κυρίως μέσω της κοπρανοστοματικής οδού. Ο ιός αποβάλλεται με τα κόπρανα μολυσμένων ατόμων και μπορεί να περάσει στα τρόφιμα μέσω κακής υγιεινής των εργαζομένων, μολυσμένου νερού ή ακατάλληλων συνθηκών επεξεργασίας. Σε αντίθεση με βακτήρια όπως η σαλμονέλα ή η λιστέρια, ο ιός δεν πολλαπλασιάζεται μέσα στο τρόφιμο. Ωστόσο, παρουσιάζει υψηλή αντοχή στο περιβάλλον και επιβιώνει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε συνθήκες κατάψυξης. Η χαμηλή θερμοκρασία όχι μόνο δεν τον αδρανοποιεί αλλά διατηρεί τη μολυσματικότητά του για μήνες ή ακόμη και χρόνια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τελικά βοηθούν τα προϊόντα light στην απώλεια βάρους ή πρέπει να τα αποφεύγουμε;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψωμί με δυο υλικά στη φριτέζα αέρος: «Μοιάζει με προζυμένιο αλλά είναι ακόμα καλύτερο» (βίντεο)
Τα κατεψυγμένα μούρα θεωρούνται ιδιαίτερα υψηλού κινδύνου επειδή καταναλώνονται συχνά χωρίς θερμική επεξεργασία, σε smoothies, γλυκά, γιαούρτια ή πρωινά γεύματα. Η πιθανότητα επιμόλυνσης αυξάνεται λόγω της φύσης του προϊόντος. Τα μούρα συλλέγονται συνήθως χειρωνακτικά, έχουν ευαίσθητη επιφάνεια και δύσκολα πλένονται αποτελεσματικά χωρίς να καταστραφούν. Παράλληλα, η βιομηχανία βασίζεται σε σύνθετες διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού, όπου φρούτα διαφορετικών παρτίδων και χωρών αναμιγνύονται, επανασυσκευάζονται και διακινούνται με διαφορετικές εμπορικές επωνυμίες. Αυτό δυσκολεύει σημαντικά την ιχνηλάτηση της πραγματικής πηγής μόλυνσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ραγισμένα αυγά: Είναι ασφαλή για κατανάλωση;
Η είσοδος του ιού στην παραγωγική διαδικασία μπορεί να συμβεί σε πολλά στάδια. Ένας εργαζόμενος που νοσεί ή δεν τηρεί τους κανόνες υγιεινής μπορεί να μολύνει το προϊόν κατά τη συγκομιδή ή τη συσκευασία. Σε ορισμένες περιοχές παραγωγής χρησιμοποιείται νερό άρδευσης που έχει επιβαρυνθεί από λύματα ή ανεπαρκώς επεξεργασμένα απόβλητα. Επιπλέον, οι ελλιπείς υποδομές υγιεινής σε αγροτικές εγκαταστάσεις και η ανεπαρκής εκπαίδευση προσωπικού αυξάνουν τον κίνδυνο επιμόλυνσης. Οι κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι σε περιοχές όπου η ηπατίτιδα Α εμφανίζει ενδημική παρουσία στον πληθυσμό.
Για τη βιομηχανία τροφίμων, η ανίχνευση του ιού αποτελεί τεχνικά απαιτητική διαδικασία. Οι εργαστηριακές μέθοδοι βασίζονται κυρίως σε μοριακές τεχνικές όπως η RT-PCR για τον εντοπισμό γενετικού υλικού του ιού. Ωστόσο, η παρουσία RNA δεν αποδεικνύει απαραίτητα ότι ο ιός είναι ενεργός και μολυσματικός. Επιπλέον, η ανομοιογενής κατανομή του ιού μέσα σε ένα προϊόν δυσκολεύει τη δειγματοληψία και αυξάνει την πιθανότητα ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων. Η ανάλυση κατεψυγμένων μούρων θεωρείται μία από τις πιο σύνθετες διαδικασίες στη μικροβιολογική ασφάλεια τροφίμων λόγω της χαμηλής συγκέντρωσης του ιού και της παρουσίας ουσιών που παρεμβαίνουν στις εργαστηριακές εξετάσεις.
Τα τελευταία χρόνια, αρκετές χώρες έχουν ενισχύσει τα μέτρα ελέγχου για τα κατεψυγμένα μούρα. Η Νέα Ζηλανδία τροποποίησε τους κανόνες εισαγωγής για τα κατεψυγμένα φρούτα μετά από επαναλαμβανόμενα περιστατικά ηπατίτιδας Α, επιβάλλοντας αυστηρότερες απαιτήσεις τεκμηρίωσης, ελέγχων και διαχείρισης κινδύνου. Αντίστοιχα, οι αμερικανικές αρχές FDA και CDC έχουν επανειλημμένα διεξαγάγει επιδημιολογικές έρευνες και ανακλήσεις προϊόντων που συνδέθηκαν με κατεψυγμένες φράουλες και μούρα.
Οι επιπτώσεις στην υγεία μπορεί να είναι σοβαρές. Η περίοδος επώασης της ηπατίτιδας Α κυμαίνεται συνήθως από 15 έως 50 ημέρες, γεγονός που δυσκολεύει τη σύνδεση της νόσου με ένα συγκεκριμένο τρόφιμο. Τα πρώτα συμπτώματα περιλαμβάνουν κόπωση, αδυναμία, πυρετό, ναυτία, εμετούς, απώλεια όρεξης και κοιλιακό πόνο. Σε πολλές περιπτώσεις ακολουθεί ίκτερος, με κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών, σκουρόχρωμα ούρα και αποχρωματισμένα κόπρανα. Σε παιδιά η λοίμωξη είναι συχνά ασυμπτωματική ή ήπια, αλλά στους ενήλικες μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ηπατική φλεγμονή και μακρά περίοδο ανάρρωσης. Οι ηλικιωμένοι, οι ανοσοκατεσταλμένοι και τα άτομα με χρόνια ηπατική νόσο, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών, συμπεριλαμβανομένης της οξείας ηπατικής ανεπάρκειας. Ένα ακόμη πρόβλημα είναι ότι τα κατεψυγμένα προϊόντα μπορούν να παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στις οικιακές καταψύξεις. Έτσι, οι καταναλωτές ενδέχεται να εκτεθούν στον ιό μήνες μετά την αγορά, ακόμη και όταν η ανάκληση έχει ήδη ανακοινωθεί. Για τον λόγο αυτό, οι αρχές συνιστούν έλεγχο των παρτίδων και των ημερομηνιών λήξης των προϊόντων που φυλάσσονται στην κατάψυξη.
Η αποτελεσματικότερη μέθοδος προστασίας του καταναλωτή είναι η θερμική επεξεργασία. Ο ιός της ηπατίτιδας Α αδρανοποιείται όταν το προϊόν θερμανθεί σε θερμοκρασία άνω των 85 βαθμών Κελσίου για τουλάχιστον ένα λεπτό. Η κατανάλωση κατεψυγμένων μούρων χωρίς προηγούμενο βράσιμο ή μαγείρεμα αυξάνει τον κίνδυνο, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για προϊόντα άγνωστης προέλευσης ή προϊόντα που έχουν εμπλακεί σε ανακλήσεις και επιδημιολογικές διερευνήσεις. Ο εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Α αποτελεί επίσης σημαντικό εργαλείο πρόληψης, ιδιαίτερα για εργαζομένους στη βιομηχανία τροφίμων, επαγγελματίες υγείας, ταξιδιώτες και άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες. Σε περιπτώσεις έκθεσης σε μολυσμένο τρόφιμο, οι υγειονομικές αρχές μπορούν να συστήσουν επείγοντα εμβολιασμό ή χορήγηση ανοσοσφαιρίνης για τη μείωση του κινδύνου νόσησης.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε χώρους μαζικής εστίασης, ξενοδοχεία, σχολικές μονάδες, νοσοκομεία και επιχειρήσεις παραγωγής τροφίμων όπου χρησιμοποιούνται κατεψυγμένα φρούτα σε έτοιμα προς κατανάλωση προϊόντα. Για τις επιχειρήσεις τροφίμων, η πρόληψη απαιτεί πολυεπίπεδη διαχείριση κινδύνου. Βασικά μέτρα αποτελούν η αξιολόγηση προμηθευτών, η εφαρμογή αυστηρών πρωτοκόλλων υγιεινής, η επιτήρηση της ποιότητας νερού, η εκπαίδευση εργαζομένων, η παρακολούθηση επιδημιολογικών δεδομένων στις χώρες προέλευσης και η ενσωμάτωση ιολογικών κινδύνων στα σχέδια HACCP. Η ιχνηλασιμότητα παρτίδων και η δυνατότητα άμεσης ανάκλησης αποτελούν κρίσιμα στοιχεία περιορισμού της έκθεσης των καταναλωτών.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
