Η απόφαση να κόψει κανείς τον καφέ «μαχαίρι» μπορεί να μοιάζει απλή, όμως για τον οργανισμό αποτελεί μια απότομη βιοχημική αλλαγή που συχνά συνοδεύεται από έντονα συμπτώματα.
Παρότι ο καφές έχει συνδεθεί με σημαντικά οφέλη για την υγεία —από την προστασία του ήπατος μέχρι τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου— αρκετοί άνθρωποι επιλέγουν να τον διακόψουν εξαιτίας παρενεργειών, αρρυθμιών, διατροφικών επιλογών ή προσωπικής προτίμησης. Αυτό που πολλοί δεν γνωρίζουν είναι ότι η ξαφνική διακοπή της καφεΐνης μπορεί να προκαλέσει ένα πραγματικό σύνδρομο στέρησης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl Ιt: Ανακαλεί δημοφιλές προϊόν εν μέσω έρευνας για πιθανές τροφικές δηλητηριάσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκή κινητοποίηση για Ηπατίτιδα Α σε κατεψυγμένες φράουλες και άλλα μούρα: Ειδοποίηση σοβαρού κινδύνου από το RASFF (φωτογραφία)
Η απόφαση να κόψει κανείς τον καφέ «μαχαίρι» μπορεί να μοιάζει απλή, όμως για τον οργανισμό αποτελεί μια απότομη βιοχημική αλλαγή που συχνά συνοδεύεται από έντονα συμπτώματα. Η καφεΐνη δρα ως διεγερτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η βασική της λειτουργία είναι να μπλοκάρει την αδενοσίνη, έναν νευροδιαβιβαστή που συσσωρεύεται στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια της ημέρας και προκαλεί υπνηλία. Όταν κάποιος καταναλώνει καφέ καθημερινά, ο εγκέφαλος προσαρμόζεται δημιουργώντας περισσότερους υποδοχείς αδενοσίνης ώστε να αντισταθμίσει τη δράση της καφεΐνης. Αν η καφεΐνη διακοπεί απότομα, η αδενοσίνη «κατακλύζει» αυτούς τους υποδοχείς, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται συμπτώματα στέρησης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται αφρόλουτρο ιδιωτικής ετικέτας μεγάλης αλυσίδας με επικίνδυνο βακτήριο – Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μέλι: Μαζική ανάκληση χιλιάδων συσκευασιών – Δεύτερο περιστατικό μέσα σε λίγες ημέρες για τον ίδιο λόγο
Το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα είναι ο πονοκέφαλος. Η καφεΐνη προκαλεί αγγειοσυστολή, δηλαδή στένωση των αιμοφόρων αγγείων. Όταν σταματά ξαφνικά η λήψη της, τα αγγεία διαστέλλονται και αυξάνεται η ροή αίματος στον εγκέφαλο, γεγονός που μπορεί να πυροδοτήσει έντονους πονοκεφάλους. Σε άτομα που υποφέρουν ήδη από ημικρανίες, οι πόνοι αυτοί ενδέχεται να είναι ακόμη πιο έντονοι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Ασπίδα» στο DNA από τις πολυφαινόλες: Οι τροφές που καθυστερούν τη γήρανση – Μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπλόκο σε ξύδι μπαλσάμικο λόγω σορβικού οξέος – Τι ισχύει για τα συντηρητικά στο ξύδι
Παράλληλα, πολλοί βιώνουν έντονη κόπωση και αίσθημα εξάντλησης. Η αυξημένη δράση της αδενοσίνης μετά τη διακοπή της καφεΐνης ενισχύει την υπνηλία και προκαλεί το γνωστό «κρασάρισμα» του οργανισμού. Άνθρωποι που είχαν συνηθίσει να βασίζονται στον καφέ για να διατηρούν την ενέργεια και τη συγκέντρωσή τους συχνά αισθάνονται ότι δυσκολεύονται να λειτουργήσουν φυσιολογικά τις πρώτες ημέρες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κάνει να βάζουμε καυτά υλικά στο μπλέντερ;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τελικά βοηθούν τα προϊόντα light στην απώλεια βάρους ή πρέπει να τα αποφεύγουμε;
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στο σώμα αλλά επηρεάζουν και τη διάθεση. Η απότομη μείωση της καφεΐνης σχετίζεται με αυξημένη ευερεθιστότητα, κακή ψυχολογία και σε ορισμένες περιπτώσεις συμπτώματα που θυμίζουν ήπια κατάθλιψη. Αυτό συμβαίνει επειδή η καφεΐνη επηρεάζει και την παραγωγή ντοπαμίνης, ενός νευροδιαβιβαστή που συνδέεται με το αίσθημα ευχαρίστησης και ευεξίας. Μερικοί άνθρωποι αναφέρουν επίσης αυξημένο άγχος ή δυσκολία στη διαχείριση του στρες κατά τη διάρκεια της στέρησης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ηλιακές κηλίδες ή καρκίνος του δέρματος; Πώς θα ξεχωρίσετε τις αθώες αλλοιώσεις από τα επικίνδυνα σημάδια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ραγισμένα αυγά: Είναι ασφαλή για κατανάλωση;
Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, η ξαφνική διακοπή του καφέ μπορεί να προκαλέσει ναυτία, εμετούς, μυϊκούς πόνους και ακαμψία. Τα συμπτώματα αυτά συχνά θυμίζουν ίωση ή γρίπη, όμως στην πραγματικότητα αποτελούν αντίδραση του οργανισμού στη δραματική πτώση της καφεΐνης στο αίμα.
Τα συμπτώματα στέρησης εμφανίζονται συνήθως μέσα στις πρώτες 12 έως 24 ώρες από τη διακοπή της καφεΐνης και κορυφώνονται μέσα σε μία ή δύο ημέρες. Για τους περισσότερους ανθρώπους υποχωρούν σταδιακά μέσα σε μία εβδομάδα, καθώς ο εγκέφαλος και το σώμα προσαρμόζονται στη νέα κατάσταση χωρίς καφεΐνη.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο πιο ασφαλής και ανώδυνος τρόπος για να περιορίσει κάποιος τον καφέ είναι η σταδιακή μείωση και όχι η απότομη διακοπή. Η μείωση της κατανάλωσης κατά περίπου 25% κάθε λίγες ημέρες επιτρέπει στον οργανισμό να προσαρμοστεί χωρίς έντονες αντιδράσεις. Για όσους καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες καφέ καθημερινά, αυτή η διαδικασία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική ώστε να αποφευχθούν τα δυσάρεστα συμπτώματα της στέρησης.
