Η Αρχή περιγράφει το νομικό πλαίσιο και παραθέτει παραδείγματα από πρόσφατες αποφάσεις, προειδοποιώντας για σοβαρές κυρώσεις έως 10% του κύκλου εργασιών και ποινικές ευθύνες για τα υπεύθυνα στελέχη.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έδωσε στη δημοσιότητα αναλυτικό οδηγό για τον καθορισμό τιμών μεταπώλησης, με στόχο την ενημέρωση επιχειρήσεων και επαγγελματιών σχετικά με μία από τις συχνότερες και σοβαρότερες παραβάσεις του δικαίου ελεύθερου ανταγωνισμού. Ο οδηγός αποτυπώνει το ισχύον νομικό πλαίσιο, εξηγεί ποιες πρακτικές απαγορεύονται, πώς αυτές εκδηλώνονται στην πράξη και ποιες συνέπειες επισύρουν, παραθέτοντας παράλληλα συγκεκριμένα παραδείγματα από πρόσφατες αποφάσεις της Αρχής.
Ως καθορισμός τιμών μεταπώλησης νοείται κάθε συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική με την οποία ένας προμηθευτής περιορίζει, άμεσα ή έμμεσα, την ελευθερία του αγοραστή ή μεταπωλητή να διαμορφώνει ανεξάρτητα την τελική τιμή πώλησης των προϊόντων ή υπηρεσιών. Η πρακτική αυτή μπορεί να προκύπτει είτε από ρητό συμβατικό όρο είτε από τη σιωπηρή αποδοχή μονομερούς πολιτικής του προμηθευτή από τον μεταπωλητή. Ο καθορισμός τιμών μεταπώλησης απαγορεύεται από την ελληνική και ενωσιακή νομοθεσία και θεωρείται περιορισμός του ανταγωνισμού ιδιαίτερης σοβαρότητας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επεκτείνεται η ανάκληση βραστήρων που αυξάνουν τον κίνδυνο καρκινογένεσης και σοβαρών νευρολογικών επιπτώσεων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καρκιγόνο ακρυλαμίδιο: Σε ποια τρόφιμα βρίσκεται και πώς μπορούμε να το αποφύγουμε
Η απαγόρευση καταλαμβάνει τις σχέσεις προμηθευτών με διανομείς, χονδρεμπόρους και λιανοπωλητές, τις σχέσεις επιγραμμικών πλατφορμών με πωλητές που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες τους, καθώς και τα δίκτυα δικαιόχρησης. Εξαίρεση προβλέπεται μόνο στις περιπτώσεις γνήσιας εμπορικής αντιπροσωπείας, όταν ο αντιπρόσωπος δεν αναλαμβάνει επιχειρηματικό κίνδυνο και η τιμή πώλησης καθορίζεται από τον προμηθευτή.
Στον οδηγό καταγράφονται ενδεικτικά οι πρακτικές που συνιστούν απαγορευμένο καθορισμό τιμών μεταπώλησης. Σε αυτές περιλαμβάνονται ο καθορισμός συγκεκριμένης ή ελάχιστης τιμής μεταπώλησης, η επιβολή εύρους τιμών εντός του οποίου υποχρεούται να κινηθεί ο μεταπωλητής, ο καθορισμός του περιθωρίου κέρδους, ο περιορισμός του ύψους των εκπτώσεων, καθώς και η σύνδεση εκπτώσεων ή εμπορικών κινήτρων με την τήρηση συγκεκριμένου επιπέδου τιμών. Απαγορευμένη θεωρείται και η πολιτική ελάχιστης διαφημιζόμενης τιμής, όταν λειτουργεί αποτρεπτικά για τη διάθεση χαμηλότερων τιμών στην αγορά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ομαδική αγωγή κατά εταιρείας που παράγει υγρά μαντηλάκια μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα, για παραπλάνηση καταναλωτών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στο εδώλιο κύκλωμα που «βάπτιζε» σκωτσέζικο τον νορβηγικό σολομό για να τον πουλήσει σε υψηλότερη τιμή
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους μηχανισμούς πίεσης και συμμόρφωσης. Σύμφωνα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, παράβαση στοιχειοθετείται όταν ο προμηθευτής απειλεί με διακοπή συνεργασίας, καθυστέρηση παραδόσεων, απώλεια εκπτώσεων ή καταγγελία σύμβασης σε περίπτωση απόκλισης από τις «αναμενόμενες» τιμές. Η ύπαρξη τέτοιων πρακτικών, σε συνδυασμό με την έμπρακτη συμμόρφωση του μεταπωλητή, αρκεί για τη διαπίστωση σιωπηρής συμφωνίας.
Ο οδηγός επισημαίνει επίσης τον ρόλο των συστημάτων παρακολούθησης τιμών, ιδίως στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Αν και η απλή παρακολούθηση της αγοράς δεν απαγορεύεται, καθίσταται παράνομη όταν τα δεδομένα αξιοποιούνται για την επιβολή αυξήσεων ή τη διόρθωση τιμών. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η χρήση ειδικού λογισμικού που εντοπίζει αποκλίσεις τιμών και ενεργοποιεί παρεμβάσεις του προμηθευτή προς τους λιανοπωλητές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χημικό «κοκτέιλ» σε αμπελόφυλλα: Ανιχνεύτηκαν 8 φυτοφάρμακα, με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία
Στο παράρτημα του οδηγού παρατίθενται συγκεκριμένες αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού από την περίοδο 2022–2025. Μεταξύ άλλων, σε υποθέσεις που αφορούσαν εργαλεία χειρός και κήπου επιβλήθηκαν πρόστιμα άνω του 1,3 εκατ. ευρώ σε τέσσερις εταιρείες για συστηματική παρακολούθηση τιμών και επιβολή κυρώσεων σε λιανοπωλητές. Σε άλλη υπόθεση στον κλάδο σχολικών ειδών, τρεις εταιρείες τιμωρήθηκαν με πρόστιμα άνω των 450.000 ευρώ για παρόμοιες πρακτικές. Στον τομέα παιδικών παιχνιδιών, επιβλήθηκε πρόστιμο άνω των 600.000 ευρώ σε εταιρεία που προέβαινε σε συνεχείς οχλήσεις προς μεταπωλητές για διόρθωση τιμών.
Αντίστοιχες παραβάσεις διαπιστώθηκαν σε κλάδους όπως οι οικιακές ηλεκτρικές συσκευές, τα βρεφικά είδη, οι συσκευές τηλεπικοινωνίας και τα δημητριακά πρωινού, με πρόστιμα που κυμάνθηκαν από δεκάδες έως εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η Επιτροπή αποδέχθηκε δεσμεύσεις επιχειρήσεων για κατάργηση συμβατικών ρητρών καθορισμού τιμών, ακόμη και όταν αυτές δεν είχαν εφαρμοστεί στην πράξη.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού υπενθυμίζει ότι σε περίπτωση διαπίστωσης παράβασης τα πρόστιμα μπορεί να φτάσουν έως το 10% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων, ενώ προβλέπονται και ποινικές κυρώσεις για τα υπεύθυνα φυσικά πρόσωπα. Παράλληλα, οι εμπλεκόμενοι εκτίθενται σε αγωγές αποζημίωσης από όσους υπέστησαν ζημία λόγω της παράνομης πρακτικής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται παιδικό καρότσι λόγω σοβαρού κινδύνου πνιγμού
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χουρμάδες: Η καλύτερη ώρα κατανάλωσης για περισσότερη ενέργεια και καλύτερη πέψη
Ο πρακτικός οδηγός της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τον Καθορισμό Τιμών Μεταπώλησης:
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 5 σκεύη κουζίνας που δεν πρέπει ΠΟΤΕ να πλένετε στο πλυντήριο πιάτων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί δεν πρέπει να αφαιρείτε τις λευκές ίνες από πορτοκάλια και μανταρίνια
