Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών δημοσίευσε έναν ολοκληρωμένο οδηγό για τη διασφάλιση της ασφάλειας των προϊόντων που πωλούνται διαδυκτιακά
Η εκρηκτική άνοδος του ηλεκτρονικού εμπορίου τροφίμων παγκοσμίως έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα στην εφοδιαστική αλυσίδα, αναγκάζοντας τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) να εκδώσει μια σειρά από κρίσιμες συστάσεις για τη ρύθμιση του κλάδου. Σύμφωνα με τη νέα έκθεση, το e-commerce τροφίμων παρουσιάζει μοναδικές προκλήσεις που δεν καλύπτονται πλήρως από τους παραδοσιακούς ελέγχους, καθώς η διαχείριση των προϊόντων περιλαμβάνει συχνά πολλαπλά στάδια αποθήκευσης, μεταφοράς και παράδοσης από διαφορετικούς παρόχους. Η ανάγκη για ένα ενιαίο κανονιστικό πλαίσιο κρίνεται επιτακτική, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα τρόφιμα που φτάνουν στην πόρτα του καταναλωτή τηρούν τις ίδιες προδιαγραφές ασφαλείας με εκείνα που πωλούνται στα φυσικά καταστήματα.
Η κυριότερη ανησυχία του FAO αφορά τη διατήρηση της ψυχρής εφοδιαστικής αλυσίδας κατά το «τελευταίο μίλι» της παράδοσης. Σε αντίθεση με το παραδοσιακό λιανεμπόριο, όπου οι συνθήκες θερμοκρασίας είναι ελεγχόμενες μέχρι το ράφι, στο ηλεκτρονικό εμπόριο τα ευπαθή προϊόντα εκτίθενται συχνά σε ακατάλληλες συνθήκες κατά τη μεταφορά με δίκυκλα ή μη εξοπλισμένα οχήματα. Ο οργανισμός προτείνει την καθιέρωση αυστηρών πρωτοκόλλων για τη χρήση ισοθερμικών συσκευασιών και την παρακολούθηση της θερμοκρασίας σε πραγματικό χρόνο. Επιπλέον, τονίζεται η σημασία της ιχνηλασιμότητας, καθώς η ανωνυμία ορισμένων online πωλητών δυσχεραίνει τον εντοπισμό της πηγής σε περίπτωση εμφάνισης τροφιμογενούς λοίμωξης ή ανάκλησης προϊόντος.
Ένας άλλος κρίσιμος πυλώνας των συστάσεων αφορά την παροχή πληροφοριών προς τον καταναλωτή. Ο FAO υπογραμμίζει ότι οι online πλατφόρμες πρέπει να εμφανίζουν με σαφήνεια όλες τις υποχρεωτικές ενδείξεις, όπως τα αλλεργιογόνα, τη διατροφική αξία και την ημερομηνία λήξης, πριν ο πελάτης ολοκληρώσει την αγορά. Η έλλειψη φυσικής επαφής με το προϊόν καθιστά την ψηφιακή πληροφόρηση το μοναδικό μέσο προστασίας των ευάλωτων ομάδων. Παράλληλα, οι ρυθμιστικές αρχές καλούνται να αναπτύξουν εργαλεία ψηφιακής επιτήρησης (e-surveillance) για τον εντοπισμό παράνομων ή παραπλανητικών πρακτικών, καθώς και για τον έλεγχο των ισχυρισμών υγείας που συνοδεύουν συχνά τα συμπληρώματα διατροφής και τα «superfoods» που διακινούνται μέσω διαδικτύου.
Η ευθύνη των ψηφιακών πλατφορμών και των marketplaces αποτελεί ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα της έκθεσης. Ο FAO ξεκαθαρίζει ότι οι πλατφόρμες που διευκολύνουν τις πωλήσεις δεν μπορούν να θεωρούνται απλοί μεσάζοντες, αλλά φέρουν μερίδιο της ευθύνης για την ασφάλεια των προϊόντων που φιλοξενούν. Προτείνεται η εφαρμογή συστημάτων αξιολόγησης και πιστοποίησης των προμηθευτών, καθώς και η δημιουργία άμεσων καναλιών επικοινωνίας για την αναφορά περιστατικών από τους καταναλωτές. Η εκπαίδευση των διανομέων σε θέματα βασικής υγιεινής και ορθής διαχείρισης των πακέτων αποτελεί επίσης απαραίτητη προϋπόθεση για τη μείωση του κινδύνου επιμόλυνσης κατά τη μεταφορά.
Το σχέδιο δράσης του FAO δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διεθνή συνεργασία, καθώς το ηλεκτρονικό εμπόριο συχνά υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα. Η εναρμόνιση των κανόνων εισαγωγής και εξαγωγής για τα δέματα μικρής κλίμακας είναι απαραίτητη για να αποφευχθεί η είσοδος μη ασφαλών τροφίμων στις τοπικές αγορές. Ο οργανισμός καλεί τις κυβερνήσεις να επενδύσουν στην ψηφιοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών και στη χρήση τεχνολογιών όπως το blockchain για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των δεδομένων. Η διαφάνεια και η εμπιστοσύνη είναι τα θεμέλια πάνω στα οποία πρέπει να οικοδομηθεί το μέλλον του e-food, διασφαλίζοντας ότι η ευκολία της online αγοράς δεν θα θυσιάζει την υγεία των πολιτών.
Φωτογραφία Shutterstock