Η κλιματική αλλαγή και η υπεραλίευση αλλάζουν τον ρυθμό εμφάνισής τους, με τις εξάρσεις να γίνονται συχνότερες και πιο απρόβλεπτες
Με την έναρξη της θερινής περιόδου, οι καταγραφές μωβ μέδουσας στις ελληνικές θάλασσες πυκνώνουν ξανά. Αυτήν την περίοδο αυξημένος αριθμός περιστατικών καταγράφεται κυρίως στη Χαλκίδα, τη Νέα Αρτάκη και τα Πολιτικά, αν και η εικόνα δεν είναι σταθερή. Ο πληθυσμός της Pelagia noctiluca μετακινείται με τα ανεμογενή θαλάσσια ρεύματα, πράγμα που σημαίνει ότι περιοχές με αυξημένες συγκεντρώσεις σήμερα μπορεί μέσα σε λίγες ημέρες να παρουσιάζουν εντελώς διαφορετική εικόνα. Πρόκειται για το πιο σημαντικό και πιο ενοχλητικό για τον άνθρωπο είδος μέδουσας στη Μεσόγειο, με έντονο ροζ-ιώδες χρώμα, ομπρέλα διαμέτρου έως 15 εκατοστών και οκτώ νημάτια που μπορούν να φτάσουν τα δύο μέτρα. Σε αντίθεση με άλλα είδη, είναι πλήρως πελαγικό: αναπτύσσεται στην ανοιχτή θάλασσα και όχι προσκολλημένο στον βυθό, γι’ αυτό και η παρουσία της στις ακτές εξαρτάται αποκλειστικά από τα θαλάσσια ρεύματα.
Γιατί εμφανίζονται όλο και πιο συχνά
Παραδοσιακά, οι πληθυσμιακές εξάρσεις της μωβ μέδουσας συνέβαιναν κάθε 10 έως 12 χρόνια και διαρκούσαν έως τέσσερα χρόνια. Η κλιματική αλλαγή και η υπεραλίευση έχουν διαταράξει αυτόν τον κύκλο. Η άνοδος της θερμοκρασίας της θάλασσας επιταχύνει τον μεταβολισμό και την αναπαραγωγή τους, ενώ η εξαφάνιση θηρευτών τους από τα ελληνικά νερά, κυρίως θαλάσσιων χελωνών και μικρών πελαγικών ψαριών, αφήνει ελεύθερο πεδίο για ανεξέλεγκτη ανάπτυξη πληθυσμών. Το ζωοπλαγκτόν που αποτελεί την κύρια τροφή τους απελευθερώνεται επίσης όταν τα μικρά ψάρια που το καταναλώνουν μειώνονται λόγω υπεραλίευσης, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που ευνοεί την έκρηξη των μεδουσών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κολλαγόνο σε σκόνη: Πώς επηρεάζει τον μεταβολισμό; Του Νίκου Ζορζοβίλη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυγά ή γιαούρτι για πρωινό; Τι λέει η επιστήμη για το ποιο χορταίνει περισσότερο και γιατί
Για να βοηθήσουν στην παρακολούθηση του φαινομένου, οι πολίτες μπορούν να καταγράφουν τις εμφανίσεις τους μέσω της εφαρμογής iNaturalist αλλά και μέσω της νέας πλατφόρμας pelagia.mermanconservation.co.uk, η οποία συγκεντρώνει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο και προσφέρει θερμικό χάρτη, αναζήτηση ανά περιοχή και προβλέψεις έως πέντε ημέρες βάσει δορυφορικών δεδομένων θαλάσσιων ρευμάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ένας νεκρός και επτά νοσηλείες από μολυσμένο τυρί – Αναστέλλεται η άδεια του τυροκομείου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κωνσταντίνος Αντωνίου – Γευσήνους: «Η οργανωμένη εστίαση αποτελεί στρατηγικό εργαλείο φιλοξενίας»
Τι κάνουμε αν τσιμπηθούμε
Το τσίμπημα της μωβ μέδουσας είναι επώδυνο λόγω νευροτοξίνης και προκαλεί κάψιμο, κοκκίνισμα και συχνά αποτύπωμα στο δέρμα. Σε σπάνιες περιπτώσεις εμφανίζονται συστηματικά συμπτώματα όπως ναυτία, ταχυκαρδία, πτώση πίεσης ή δύσπνοια που απαιτούν άμεση μεταφορά σε νοσοκομείο. Σε κάθε άλλη περίπτωση, η σωστή αντιμετώπιση περιλαμβάνει αφαίρεση των πλοκαμιών χωρίς γυμνά χέρια, πλύσιμο με άφθονο θαλασσινό νερό και όχι γλυκό που ενεργοποιεί τυχόν υπολειπόμενα κεντριά, τοποθέτηση πάγου και κορτιζονούχας κρέμας. Σε εκτεταμένα τσιμπήματα ενδείκνυται και αντιισταμινικό. Η παλιά συνήθεια τριψίματος με άμμο δεν συνιστάται πλέον.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι το κρέας στον καταψύκτη σας πραγματικά ασφαλές;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο ποιοτικός ύπνος ξεκινά από το έντερο – Τι πρέπει να κάνετε για να κοιμάστε σαν πουλάκι
