Η πιο ολοκληρωμένη παγκόσμια μελέτη για τους οδηγούς αποψίλωσης
Η αποψίλωση των δασών συνδέεται στη συνείδηση των περισσότερων με συγκεκριμένα προϊόντα: το βόειο κρέας, τη σόγια, το φοινικέλαιο. Αυτά τα προϊόντα είναι πραγματικά υπεύθυνα για τεράστιες εκτάσεις δασών που χάθηκαν, και η νέα μελέτη το επιβεβαιώνει. Αλλά αποκαλύπτει και κάτι που έχει παραβλεφθεί συστηματικά: Βασικές καλλιέργειες όπως το καλαμπόκι, το ρύζι και η κασάβα, που παράγονται και καταναλώνονται τοπικά, έχουν αθροιστικά μεγαλύτερο αντίκτυπο στα δάση από το κακάο, τον καφέ και το καουτσούκ μαζί.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Food από ερευνητές του Chalmers University of Technology στη Σουηδία, είναι η πιο εκτεταμένη χαρτογράφηση που έχει γίνει ποτέ για τη σχέση ανάμεσα σε γεωργικά προϊόντα και αποψίλωση. Το μοντέλο DeDuCE που ανέπτυξαν καλύπτει 179 χώρες και 184 εμπορεύματα, συνδυάζοντας δορυφορικά δεδομένα χρήσης γης με αγροτικές στατιστικές σε παγκόσμιο επίπεδο για την περίοδο 2001-2022.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σταφύλι ή μπανάνα: Ποιο επηρεάζει περισσότερο το σάκχαρο και ποιο να προτιμάτε
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι σε αυτή την περίοδο χάθηκαν συνολικά 122 εκατομμύρια εκτάρια δάσους λόγω γεωργικής αποψίλωσης, εκ των οποίων πάνω από το 80% στις τροπικές περιοχές. Η κατανομή ευθυνών μεταξύ προϊόντων είναι αποκαλυπτική, καθώς το βόειο κρέας ευθύνεται για το 40% της συνολικής αποψίλωσης, το φοινικέλαιο για το 9%, η σόγια για το 5%. Αλλά αμέσως μετά έρχονται τα βασικά τρόφιμα: καλαμπόκι και ρύζι από 4% το καθένα, κασάβα 3%. Μαζί, αυτές οι τρεις καλλιέργειες αντιπροσωπεύουν το 11% της παγκόσμιας γεωργικής αποψίλωσης, ενώ κακάο, καφές και καουτσούκ μαζί δεν φτάνουν το 5%.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτές είναι τροφές που «μαζεύουν» τα μικροπλαστικά από το έντερο και μας βοηθούν να τα αποβάλλουμε – Νέα μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 5χρονη με μόνιμες ουλές από εγκαύματα που προκάλεσε ζεστή σοκολάτα – Σε τι θερμοκρασία πρέπει να σερβίρονται τα ροφήματα στην εστίαση;
Η διαφορά έχει μεγάλη στρατηγική σημασία. Σε αντίθεση με τη σόγια στη Νότια Αμερική ή το φοινικέλαιο στη Νοτιοανατολική Ασία, η αποψίλωση που συνδέεται με βασικές καλλιέργειες δεν συγκεντρώνεται σε συγκεκριμένες περιοχές αλλά κατανέμεται σε μεγάλο μέρος του πλανήτη. Αυτό καθιστά πολύ πιο δύσκολη τόσο την παρακολούθηση όσο και την πολιτική αντιμετώπισή της. Ως προς τις χώρες με τη μεγαλύτερη ευθύνη, η Βραζιλία κατέχει την πρώτη θέση με 32% της παγκόσμιας γεωργικής αποψίλωσης, ακολουθούμενη από Ινδονησία (9%), Κίνα και Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (6% η καθεμία), ΗΠΑ (5%) και Ακτή Ελεφαντοστού (3%).
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | IKEA: Κίνδυνος πρόκλησης πυρκαγιάς και εγκαυμάτων από προϊόν που πωλήθηκε σε πολλές χώρες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σολομός: Τοξικές ουσίες από… ελαστικά αυτοκινήτων σκοτώνουν κοπάδια ψαριών!
Η μελέτη υπολογίζει επίσης τις εκπομπές CO₂ από αγροτική αποψίλωση σε περίπου 41 δισεκατομμύρια τόνους για την περίοδο 2001-2022, ή κατά μέσο όρο περίπου 2 δισεκατομμύρια τόνοι ετησίως. Αυτό το νούμερο είναι σημαντικά χαμηλότερο από προηγούμενες εκτιμήσεις που έβαζαν τον ετήσιο αριθμό σε περισσότερο από το διπλάσιο. Η διαφορά αποδίδεται στη λεπτομερέστερη μέθοδο απόδοσης που χρησιμοποίησε το νέο μοντέλο. Ωστόσο, ακόμα και με τους αναθεωρημένους αριθμούς, η γεωργική αποψίλωση ευθύνεται για περίπου το 5% των παγκόσμιων εκπομπών CO₂.
Το κεντρικό μήνυμα της έρευνας είναι ότι η συζήτηση για την αποψίλωση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στα εξαγωγικά προϊόντα και στους καταναλωτές των πλούσιων χωρών. Ένα μεγάλο μέρος της καταστροφής οδηγείται από αγροτική παραγωγή για εγχώριες αγορές, σε χώρες που συχνά έχουν λιγότερους πόρους για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. Η λύση, σύμφωνα με τους ερευνητές, απαιτεί δράση και στις χώρες παραγωγής, όχι μόνο πίεση στους αγοραστές των πλουσίων χωρών.
