Μια νέα πηγή πρωτεΐνης και φυτικών ινών που παράγεται από μύκητα έλαβε έγκριση για χρήση σε τρόφιμα στον Καναδά, ανοίγοντας τον δρόμο για την αξιοποίησή της σε προϊόντα που υποκαθιστούν το κρέας, τα πουλερικά, τα θαλασσινά και τα γαλακτοκομικά. Πρόκειται για το Rhiza Mycoprotein, μια αποξηραμένη βιομάζα μυκηλίου του μύκητα Neurospora crassa, η οποία παράγεται μέσω ελεγχόμενης ζύμωσης. Η Health Canada ολοκλήρωσε την αξιολόγηση του προϊόντος στις 6 Ιουλίου 2026 και έκρινε ότι η προτεινόμενη χρήση του δεν δημιουργεί ανησυχίες για την ασφάλεια των καταναλωτών. Η συγκεκριμένη μυκοπρωτεΐνη χαρακτηρίζεται ως νέο τρόφιμο, καθώς δεν υπήρχε ιστορικό ασφαλούς χρήσης της ως τροφίμου. Η αξιολόγηση δεν περιορίστηκε στη χημική σύσταση, αλλά κάλυψε τον τρόπο παραγωγής, τη διατροφική έκθεση του πληθυσμού, τη μικροβιολογική ασφάλεια, την πιθανή τοξικότητα και την αλλεργιογονικότητα. Η Health Canada εξέτασε επίσης στοιχεία σχετικά με τη γενετική ταυτότητα του μικροοργανισμού και την απουσία ανεπιθύμητων χαρακτηριστικών, όπως γονίδια που συνδέονται με τοξίνες, παράγοντες λοιμογόνου δράσης ή αντοχή στα αντιβιοτικά.
Το Rhiza Mycoprotein παράγεται με υποβρύχια ζύμωση καθαρής καλλιέργειας του στελέχους BSTR26 του Neurospora crassa. Μετά την ολοκλήρωση της ζύμωσης, η βιομάζα διαχωρίζεται από το θρεπτικό μέσο, τεμαχίζεται και αφυδατώνεται σε ελεγχόμενες συνθήκες. Η διαδικασία περιλαμβάνει θέρμανση στους 65 έως 90°C για 60 έως 90 λεπτά, ώστε τα κύτταρα του μικροοργανισμού να καταστούν μη βιώσιμα. Η Health Canada επιβεβαίωσε ότι στο τελικό προϊόν δεν ανιχνεύονται βιώσιμα κύτταρα ή σπόρια του μύκητα.
Διατροφικά, το συστατικό περιέχει περίπου 45% πρωτεΐνη και 38% υδατάνθρακες σε ξηρή βάση, από τους οποίους περίπου 30% είναι συνολικές φυτικές ίνες. Περιέχει επίσης περίπου 3,6% λιπαρά και 7% τέφρα. Η ποιότητα της πρωτεΐνης αξιολογήθηκε με τον δείκτη PDCAAS και έδωσε τιμή 89, αντίστοιχη με εκείνη που αναφέρεται για συμπυκνωμένη πρωτεΐνη μπιζελιού και κοντά σε άλλες πηγές πρωτεΐνης που εξετάστηκαν από τις καναδικές αρχές.
Η προτεινόμενη χρήση αφορά μια σειρά προϊόντων, μεταξύ των οποίων κρέας, πουλερικά, θαλασσινά, υποκατάστατα κρέατος και ανάλογα γαλακτοκομικών προϊόντων. Οι μέγιστες προτεινόμενες ποσότητες κυμαίνονται, ανάλογα με την κατηγορία τροφίμου, από 17% έως 30% σε ξηρή βάση. Η εκτίμηση έκθεσης που πραγματοποίησε η Health Canada ήταν ιδιαίτερα συντηρητική, καθώς υπολόγισε ένα σενάριο στο οποίο το συστατικό χρησιμοποιείται στη μέγιστη επιτρεπόμενη ποσότητα σε όλα τα τρόφιμα των προβλεπόμενων κατηγοριών.
Τι έδειξε ο έλεγχος ασφάλειας
Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στη μικροβιολογική ασφάλεια, καθώς πρόκειται για συστατικό που προέρχεται από μύκητα. Η Health Canada αναφέρει ότι το Neurospora crassa δεν είναι γνωστό ως παθογόνο για τον άνθρωπο και ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν παραγωγή επιβλαβών δευτερογενών μεταβολιτών από τα γνωστά στελέχη του. Η γενετική ανάλυση του στελέχους BSTR26 δεν εντόπισε βιολογικά σημαντικά ευρήματα που να συνδέονται με τοξικότητα, λοιμογόνο δράση ή αντοχή στα αντιμικροβιακά.
Στην τοξικολογική αξιολόγηση περιλαμβάνονταν τρεις δοκιμές γονοτοξικότητας και μελέτη 90 ημερών σε αρουραίους, με δόσεις έως 5.000 mg ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα. Η Health Canada δεν εντόπισε ανησυχίες από τα διαθέσιμα δεδομένα. Παράλληλα, η αξιολόγηση της αλλεργιογονικότητας περιέλαβε ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, δεδομένα από δοκιμές κατανάλωσης σε ανθρώπους, μελέτες πεπτικότητας και βιοπληροφορικές αναλύσεις πρωτεϊνών. Συνολικά, δεν προέκυψε ένδειξη ότι η κατανάλωση της μυκοπρωτεΐνης, όπως προτείνεται, δημιουργεί σημαντικό αλλεργιολογικό κίνδυνο.
Η καναδική απόφαση δεν αποτελεί γενική έγκριση για οποιαδήποτε χρήση του συστατικού. Αφορά τις συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων και τα επίπεδα χρήσης που αξιολογήθηκαν από τις αρμόδιες αρχές. Παράλληλα, η έγκριση στον Καναδά δεν σημαίνει αυτόματα ότι το ίδιο συστατικό επιτρέπεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου τα νέα τρόφιμα υπόκεινται σε ξεχωριστή διαδικασία αξιολόγησης και έγκρισης.
Η Health Canada κατέληξε ότι η αξιολόγηση του Rhiza Mycoprotein ως εναλλακτικής πηγής πρωτεΐνης και φυτικών ινών δεν ανέδειξε ανησυχίες για την ασφάλεια των τροφίμων στις προτεινόμενες χρήσεις.
