Μία πολλά υποσχόμενη εναλλακτική λύση από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Πατρών
Η ανάπτυξη αντιμικροβιακών και αντιοξειδωτικών υλικών συσκευασίας είναι κρίσιμη για τη βελτίωση της ασφάλειας των τροφίμων και την παράταση της διάρκειας ζωής. Στόχος μελέτης Ελλήνων Ερευνητών από το Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων και το Τμήμα Βιώσιμης Γεωργίας, του Πανεπιστημίου Πατρών, ήταν ο σχεδιασμός και ο χαρακτηρισμός μίας νέας μεμβράνης για συσκευασία τροφίμων κυρίως για το ψωμί που θα μπορεί να έχει αντιμικροβιακή δράση και αντοχή και να μπορεί να αναστείλει την ανάπτυξη μούχλας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κίνδυνος πυρκαγιάς από γνωστό μπλέντερ – Ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού RAPEX
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φάρμακα περιέχουν απαγορευμένη και επικίνδυνη χρωστική ουσία – Οργανώσεις κατηγορούν την ΕΕ για αδράνεια
Οι ερευνητές δημιούργησαν μεμβράνη πολυαιθυλενίου χαμηλής πυκνότητας (LDPE) και πολυ(αιθυλενο-κο-οξικού βινυλίου) (EVA) με συστατικά αιθέριου ελαίου καρβακρόλης και θυμόλης. Η καρβακρόλη και η θυμόλη, είναι δύο φυσικές ενώσεις που βρίσκονται στη ρίγανη και στο θυμάρι, οι οποίες εμφανίζουν ισχυρές αντιμικροβιακές και αντιμυκητιακές ιδιότητες. Μέχρι σήμερα υπάρχει περιορισμένη έρευνα σχετικά με τις ενεργές μεμβράνες συσκευασίας που αφορούν μείγματα LDPE/EVA με συστατικά αιθέριων ελαίων ενώ δεν υπάρχουν πληροφορίες σχετικά με μείγματα LDPE/EVA που περιέχουν καρβακρόλη ως αντιμυκητιασικό παράγοντα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φυστικοβούτυρο προέλευσης Τουρκίας προκάλεσε συναγερμό τροφικών δηλητηριάσεων – Ενημέρωση από τον FDA
Η διεξαγωγή δοκιμών αντιμυκητιασικής δράσης in situ της ενεργής αυτής συσκευασίας, σε πειράματα αλλοίωσης έγινε υπό ρεαλιστικές συνθήκες αποθήκευσης – μιμούμενη τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές θα αποθηκεύουν και θα χρησιμοποιούν το ψωμί. Το λευκό ψωμί, στην προκειμένη περίπτωση μια μπαγκέτα, αγοράστηκε από ένα τοπικό αρτοποιείο και η επιλογή του λευκού ψωμιού έγινε επειδή είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στην αλλοίωση, ειδικά στην ανάπτυξη μούχλας. Επίσης, το λευκό ψωμί έχει αυξημένη περιεκτικότητα σε υγρασία και πορώδη δομή, γεγονός που το καθιστά πολύ ευάλωτο στις διακυμάνσεις της υγρασίας. Επιπλέον, το λευκό ψωμί δεν διαθέτει τις φυσικές αντιμικροβιακές ιδιότητες που βρίσκονται στο ψωμί ολικής αλέσεως ή με προζύμι, καθιστώντας το ένα πιο δύσκολο προϊόν για συντήρηση. Τα παραπάνω καθιστούν τη λευκή μπαγκέτα ένα κατάλληλο και ρεαλιστικό μοντέλο για τον έλεγχο της ικανότητας της συσκευασίας να διατηρεί τη φρεσκάδα.
Ευρήματα της μελέτης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα κοινά και καθημερινά τρόφιμα που επιδεινώνουν την τριχόπτωση
Οι μεμβράνες που ανέπτυξαν οι ερευνητές έδειξαν βελτιωμένη μηχανική αντοχή και αντιοξειδωτική δράση, όπως και βελτιωμένες ιδιότητες φραγμού και ανέστειλε σημαντικά την ανάπτυξη μυκήτων στο ψωμί μπαγκέτας για έως και 60 ημέρες. Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη δυνατότητα αυτών των βιοδραστικών μεμβρανών να βελτιώσουν τη μικροβιακή ασφάλεια και τη διάρκεια ζωής των προϊόντων αρτοποιίας. Συνοπτικά τα αποτελέσματα της μελέτης πιβεβαιώνουν ότι, πέρα από την ενίσχυση της μηχανικής αντοχής, οι μεμβράνες εμφανίζουν αντιοξειδωτικές και αντιμυκητιακές ιδιότητες, παρατείνοντας τη διάρκεια ζωής του ψωμιού.
Η ενσωμάτωση αντιμυκητιασικών παραγόντων απευθείας στα υλικά συσκευασίας τροφίμων θα συμβάλει στη μείωση της ανάγκης για συνθετικά συντηρητικά, ευθυγραμμιζόμενη με τις πρόσφατες εξελίξεις στη βιώσιμη συντήρηση τροφίμων. Τα αποτελέσματα της παρούσας εργασίας θα υποστηρίξουν περαιτέρω μελέτες και τη χρήση βιοδραστικών μεμβρανών ως μια πολλά υποσχόμενη προσέγγιση για τη βελτίωση της ασφάλειας των τροφίμων, τη μείωση των αποβλήτων και τη συμμόρφωση με τα περιβαλλοντικά πρότυπα στη βιομηχανία συσκευασίας τροφίμων.
Αυτές οι μεμβράνες αποτελούν μια πολλά υποσχόμενη εναλλακτική λύση στις συμβατικές συσκευασίες, μειώνοντας την ανάγκη για συνθετικά συντηρητικά και παρατείνοντας τη διάρκεια ζωής. Η ικανότητά τους να μειώνουν την ανάπτυξη μυκήτων και να περιορίζουν την ανάγκη για συνθετικά συντηρητικά υποστηρίζει τις τρέχουσες προσπάθειες της βιομηχανίας για λύσεις συσκευασίας με καθαρότερες ετικέτες. Η μελλοντική έρευνα θα επικεντρωθεί στην αξιολόγηση της απόδοσης των μεμβρανών με άλλα τρόφιμα, στην αξιολόγηση της αποδοχής από τους καταναλωτές και στην αντιμετώπιση κανονιστικών ζητημάτων, ώστε να καταστεί δυνατή η πρακτική εφαρμογή τους σε εμπορικές συσκευασίες τροφίμων.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.mdpi.com/2304-8158/14/12/2069
Αναφορά: Σαφάκας Κωνσταντίνος, Γεωργία Κ. Λαϊνιώτη, Πηνελόπη Κουτσοδήμα, Παναγιώτα Σταθοπούλου και Αθανάσιος Λαδαβός. 2025. “Ανάπτυξη και Χαρακτηρισμός Μεμβρανών LDPE/EVA που Ενσωματώνουν Αιθέριο Έλαιο Καρβακρόλης με Αντιμυκητιασική Δράση” Foods 14, αρ. 12: 2069. https://doi.org/10.3390/foods14122069
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
