Η τρισδιάστατη εκτύπωση έχει περάσει πλέον από τα εργαστήρια και τις βιομηχανίες σε πολλές καθημερινές εφαρμογές, ακόμη και στον χώρο των τροφίμων. Από ειδικά εργαλεία κουζίνας και εξαρτήματα παραγωγής μέχρι εξατομικευμένες συσκευασίες, η τεχνολογία προσφέρει τη δυνατότητα δημιουργίας αντικειμένων με χαμηλό κόστος και πολύπλοκα σχήματα που δύσκολα κατασκευάζονται με παραδοσιακές μεθόδους.
Ωστόσο, όταν ένα τρισδιάστατα εκτυπωμένο αντικείμενο πρόκειται να έρθει σε επαφή με τρόφιμα, η ασφάλεια δεν εξαρτάται μόνο από το πλαστικό που χρησιμοποιείται. Το υλικό, ο εκτυπωτής, η μέθοδος παραγωγής, η επιφάνεια του αντικειμένου και η δυνατότητα καθαρισμού του παίζουν καθοριστικό ρόλο. Ένα πλαστικό που θεωρείται κατάλληλο για τρόφιμα δεν σημαίνει αυτόματα ότι και το τελικό τρισδιάστατα εκτυπωμένο προϊόν είναι ασφαλές.
Γιατί η τρισδιάστατη εκτύπωση δημιουργεί προβλήματα ασφάλειας
Στις παραδοσιακές μεθόδους παραγωγής πλαστικών, όπως η χύτευση με έγχυση, το αντικείμενο δημιουργείται ως ενιαίο κομμάτι με ομοιόμορφη επιφάνεια. Στην τρισδιάστατη εκτύπωση, αντίθετα, πολλά αντικείμενα κατασκευάζονται στρώση προς στρώση, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται μικροσκοπικές αυλακώσεις και κενά ανάμεσα στις στρώσεις.
Αυτές οι ατέλειες μπορούν να αποτελέσουν σημεία όπου παγιδεύονται υπολείμματα τροφών και μικροοργανισμοί, δυσκολεύοντας τον αποτελεσματικό καθαρισμό. Για τον λόγο αυτό, η λεία επιφάνεια αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προϋποθέσεις για αντικείμενα που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.
Επιπλέον, υπάρχει ο κίνδυνος επιμόλυνσης από τον ίδιο τον εξοπλισμό. Τα ακροφύσια πολλών εκτυπωτών, για παράδειγμα, μπορεί να περιέχουν υλικά ή κατάλοιπα που δεν προορίζονται για επαφή με τρόφιμα. Ακόμη και αν χρησιμοποιηθεί κατάλληλο πλαστικό, η προηγούμενη χρήση του εκτυπωτή για άλλα υλικά μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια του τελικού προϊόντος.
Ποια υλικά θεωρούνται καταλληλότερα
Μεταξύ των υλικών που εξετάζονται για εφαρμογές σχετικές με τρόφιμα βρίσκονται πλαστικά όπως το PLA και το PETG, όμως η καταλληλότητά τους εξαρτάται από την ακριβή σύνθεση, τις πρόσθετες ουσίες που περιέχουν και τον τρόπο κατασκευής τους.
Το PLA, παρότι χρησιμοποιείται ευρέως στην τρισδιάστατη εκτύπωση και μπορεί να αποτελείται από φυτικής προέλευσης πολυμερή, δεν είναι αυτόματα κατάλληλο για κάθε εφαρμογή τροφίμων. Χρωστικές, πρόσθετα και η διαδικασία παραγωγής του νήματος μπορούν να αλλάξουν τις ιδιότητές του.
Για επαγγελματικές εφαρμογές, οι κατασκευαστές εξετάζουν όχι μόνο το υλικό αλλά ολόκληρη τη διαδικασία παραγωγής. Ένα εξάρτημα μπορεί να θεωρείται κατάλληλο για επαφή με τρόφιμα μόνο όταν πληροί συγκεκριμένες απαιτήσεις σχετικά με τη μετανάστευση χημικών ουσιών, την αντοχή στη θερμοκρασία, την καθαριότητα και τη χρήση για την οποία προορίζεται.
Η τρισδιάστατη εκτύπωση χρησιμοποιείται ήδη σε ορισμένες εφαρμογές της βιομηχανίας τροφίμων, κυρίως για εργαλεία παραγωγής, εξαρτήματα γραμμών επεξεργασίας και ειδικά κατασκευασμένα αντικείμενα. Η τεχνολογία επιτρέπει γρήγορη δημιουργία πρωτοτύπων και εξαρτημάτων που προσαρμόζονται σε συγκεκριμένες ανάγκες. Παράλληλα, αυξάνεται το ενδιαφέρον για τη χρήση της σε καταναλωτικά προϊόντα, όπως δοχεία, εργαλεία κουζίνας ή εξαρτήματα που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, όμως, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ένδειξη «ασφαλές πλαστικό» δεν αρκεί. Η κατάλληλη σχεδίαση χωρίς δύσκολα σημεία καθαρισμού, η χρήση πιστοποιημένων υλικών, ο σωστός εξοπλισμός και η επεξεργασία της επιφάνειας μετά την εκτύπωση είναι τα στοιχεία που καθορίζουν αν ένα τρισδιάστατα εκτυπωμένο αντικείμενο μπορεί πραγματικά να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια στην επαφή με τρόφιμα.
Πηγή: How to 3D Print Food-Safe Polymer Parts: A Guide to Food-Grade 3D Printing (VoxelMatters)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Γιατί δεν πρέπει να μαγειρεύουμε με ζεστό νερό από τη βρύση
- Γνωστό συμπλήρωμα για τον λαιμό και το ανοσοποιητικό ερευνάται για παραπλανητική διαφήμιση
- Οι δύο μεγάλες αλλαγές που ετοιμάζουν οι ΗΠΑ για τα πρόσθετα και τα υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα
- Οι 5 συνήθειες που μπορεί να σαμποτάρουν την προπόνησή σας χωρίς να το καταλαβαίνετε
- Μικροπλαστικά: Νέα μελέτη δείχνει ότι μπορούν να διαπεράσουν τον πλακούντα και να επηρεάσουν ορμόνες της εγκυμοσύνης
- Φάρμακα GLP-1: Νέα μελέτη εξετάζει πιθανή σύνδεση με προβλήματα στην όραση
- Γιατί ο εγκέφαλος αντιδρά στην απώλεια βάρους – Η επιστημονική εξήγηση
